حسین بلبلی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به رفتار مصرفکنندگان در شرایط تورمی، اظهار کرد: یکی از عوامل موثر بر تقاضای افراد انتظارات است. تغییر انتظارات منجر به تغییر رفتار مصرفکننده و در نتیجه تغییر تقاضای افراد را در پی خواهد داشت. شرایط تورمی نیز منجر به تغییر قیمتهای انتظاری افراد و در نتیجه تقاضای جامعه میشود که این افزایش تقاضا خود به افزایش قیمتهای واقعی دامن زده و آنچه را که افراد انتظارش را دارند زودتر به واقعیت تبدیل میکند.
وی با اشاره به اینکه بخشی از رفتارهای اضطرابی موجود در بازار، مستقیما ریشه در مسئله تورم و کاهش قدرت خرید دارد و بخش دیگر آن، ناشی از نااطمینانیهای سیاسی و اجتماعی و نوع انتظارات مردم نسبت به آینده اقتصادی کشور است، افزود: هرچند تعیین دقیق سهم هر یک از این عوامل نیازمند بررسیهای دقیق و برآوردهای آماری است اما شواهد موجود نشان میدهد که وزن اضطراب ناشی از تورم، سنگینتر از سایر عوامل است.
این کارشناس اقتصادی اظهار کرد: قاعدتا وقوع جنگ و تداوم آن باید منجر به کاهش قیمت مسکن در شهرهای درگیر و افزایش قیمت در مناطق امنتر شود، اما در تحولات اخیر شاهد بودیم که شهر تهران، علیرغم اینکه بیشترین حجم حملات را دریافت کرده، همچنان به عنوان پیشرانه و محرک اصلی افزایش قیمت مسکن در کل کشور عمل کرده است.
بلبلی با بیان اینکه عمده خریدهای فعلی در بازار با هدف پیشگیری از آثار مخرب تورم انجام میشود، خاطرنشان کرد: با این حال، نباید نادیده گرفت که بخشی از خریدها، بهویژه در بخش موجودی انبار واحدهای تولیدی، مشخصا برای پوشش ریسکهای ناشی از جنگ صورت میگیرد تا تولیدکنندگان اطمینان حاصل کنند که در صورت تغییر شرایط یا بروز بحران، خطوط تولید آنها با توقف روبرو نخواهد شد.
تداوم خریدهای هیجانی آسیبهای جدی بر پیکره اقتصاد کشور وارد میکند
این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه تداوم چنین رفتارهای هیجانی و اضطرابی در بازار، آسیبهای متعدد و عمیقی را به پیکره اقتصاد کشور تحمیل میکند، تصریح کرد: اقدام به خرید پیش از موعد توسط فعالان اقتصادی و مردم، منجر به انباشت بیش از حد کالاها در انبارها میشود. این پدیده علاوه بر اینکه باعث میشود افزایش قیمت ناشی از انتظارات، در دنیای واقعی نیز تثبیت شود، نیاز بنگاههای تولیدی به سرمایه در گردش را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
وی در ادامه به مخاطرات مربوط به نهادههای تولید اشاره کرد و گفت: در خصوص نهادههای فسادپذیر، کاهش تقاضا برای خرید محصولات نهایی در بازار (به دلیل اشباع شدن یا تغییر رفتار مصرفکننده)، بنگاههای خریدار یا تامینکنندگان آن نهاده را با خطر جدی فساد کالا و ضرر و زیان ناشی از آن روبرو میسازد. در نهایت، انجام خریدهای پیش از موعد، آن هم درست در زمانی که انتظارات تورمی در جامعه در حال اوج گرفتن است، مانند بنزینی بر آتش عمل کرده و با دامن زدن به شرایط ملتهب بازار، باعث جهش قیمتها به سطوح بسیار بالاتر خواهد شد.
بلبلی با اشاره به اینکه میتوان با استفاده از ابزارهای مالیاتی، از آسیبهای ناشی از انتظارات منفی بر پیکره اقتصاد جلوگیری کرد، بیان کرد: در صورت اجرایی شدن قانون مالیات بر سوداگری، دولت به ابزارهای کارآمدی برای کنترل انتظارات سوداگرانه دسترسی پیدا میکند. در این چارچوب، دولت میتواند با وضع مالیاتهای تنبیهی تنظیمگر بر سوداگران و با نرخهایی که قدرت از بین بردن انگیزه سفتهبازی را دارند تا حدود زیادی از تعمیق افزایش قیمتها جلوگیری کرده و آرامش را با سرعت و ثبات بیشتری به فضای بازار بازگرداند.
انتهای پیام
