به گزارش ایسنا، مهدی باصولی در دومین روز گردهمایی روسای سازمانها، واحدها، پژوهشگاهها، پژوهشکدهها، مراکز و دانشگاههای جهاد دانشگاهی سراسر کشور که امروز دوشنبه ۳۰ شهریورماه در دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد، با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و تأثیر آن بر تقاضای آموزش، گفت: وقتی تورم افزایش پیدا میکند، هزینهها فشار بیشتری به خانوار وارد میکنند و کالاهای لوکس از سبد اقتصادی خانوار حذف میشوند. آموزش نیز اگر به شکل یک کالای لوکس دیده شود، طبیعتاً از سبد اقتصادی خانوار حذف یا کم میشود، اما اگر بهعنوان یک نیاز در نظر گرفته شود که میتواند به فرد کمک کند صاحب درآمد شود، میتواند اثرگذار باشد.
وی افزود: در چنین شرایطی، افراد بیشتر تمایل دارند هزینهای را برای آموزش پرداخت کنند که در نهایت به کسب مهارت و درآمد منجر شود.
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی با اشاره به قراردادهای آموزشی جهاد دانشگاهی، ادامه داد: سال گذشته حدود ۵۷۰ میلیارد تومان فقط قرارداد آزمون منعقد کردیم، اما امسال این عدد نهتنها محقق نشده، بلکه چشماندازی هم برای مجموعه استخدامی وجود ندارد.
وی با بیان اینکه آموزشهای مهارتمحور میتوانند همچنان مورد استقبال قرار گیرند، گفت: اگر آموزشها منجر به یک مهارت شوند، نهتنها در شرایط فعلی از آنها استقبال میشود، بلکه میتوانند مزیتی برای افراد در بازار کار ایجاد کنند.
ضرورت تغییر رویکرد در آموزش
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی با اشاره به بازدیدهای انجامشده از واحدهای جهاد دانشگاهی، گفت: واقعیت این است که بسیاری از مراکز ما در شرایط مناسبی نیستند و این تعارف نیست. ما چارهای نداریم جز اینکه رویکرد خود را در آموزش تغییر دهیم. آموزشهای زبان، کامپیوتر و مباحثی از این دست به شکل گذشته، دیگر پاسخگوی وضعیت موجود نیست.
باصولی با اشاره به سهم آموزش در درآمد برخی واحدهای جهاد دانشگاهی گفت: گاهی دوستان ارقامی درباره نسبت درآمدها یا بودجه اعلام میکنند و مثلاً گفته میشود پژوهش ۵۵ درصد، آموزش ۳۵ درصد و مابقی سایر بخشهاست، اما اگر چند واحد را از این اعداد حذف کنید، مثلاً واحدهایی که فعالیت درمانی انجام میدهند، نسبتها تغییر میکند و ممکن است سهم آموزش به حدود ۸۵ درصد برسد. در بعضی از واحدهای استانی، صددرصد درآمد از آموزش است. بنابراین چارهای جز این نداریم که نگاه خود را به آموزش تغییر دهیم.
تأکید بر توجه روسای واحدها به مراکز آموزشی
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی از روسای واحدهای این نهاد خواست توجه بیشتری به حوزه آموزش داشته باشند و گفت: در برخی موارد مشاهده میکنیم که رئیس واحد در طول یک سال حتی یک بار از مرکز آموزش خود بازدید نکرده است؛ در حالی که این مرکز قرار است برای واحد درآمد و ارزش ایجاد کند. خواهش من این است که روسای واحدها نسبت به مسئله آموزش دقت بیشتری داشته باشند.
آموزش کوتاهمدت، حلقه اتصال دانشگاه و بازار کار
وی در ادامه با اشاره به تفاوت سرعت تغییرات در آموزش رسمی و بازار کار، اظهار کرد: تغییر در آموزشهای رسمی معمولاً ۱۰ تا ۱۵ سال طول میکشد و آموزشهای رسمی نمیتوانند به سرعت خود را با بازار و محیط کسبوکار وفق دهند. به همین دلیل در همه دنیا آموزشهای کوتاهمدت و غیررسمی شکل گرفتهاند تا این چرخه زمانی را پوشش دهند و کارایی آموزشها را افزایش دهند. آموزشهای کوتاهمدت باید به چیزی که مورد نیاز است نزدیکتر باشند. آموزش رسمی دانشگاهی ممکن است سالها تغییر نکند.
فاصله آموزش رسمی با نیازهای بازار کار
باصولی با اشاره به ضرورت توسعه آموزشهای مهارتی، گفت: آموزشهای نرم و آموزشهایی که بتوانند مهارتهای جنبی به افراد بدهند، اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
وی با ذکر نمونهای از حوزه گردشگری، گفت: گاهی هتلها میگویند افرادی که لیسانس هتلداری دارند، برای ما مناسب نیستند؛ چراکه در دوره کارشناسی مطالبی یاد گرفتهاند که در عمل وجود ندارد و کار عملی انجام نشده است.
وی افزود: در مالزی، دانشگاههایی این کار را انجام میدهند؛ مثلاً دو سال آموزش میدهند و یک سال فرد را به بازار کار میفرستند و سپس دوباره به دانشگاه بازمیگردد و ادامه تحصیل میدهد. این مدل باعث میشود مؤسسات آموزشی خود را به بازار کار نزدیک کنند.
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی با بیان اینکه در نظام آموزشی کشور فاصلهای میان آموزش و بازار کار وجود دارد، گفت: دورههای آموزشی ما در جایی تدوین میشوند که ممکن است افراد مرتبط با آن رشته در کارگروههای تدوین حضور نداشته باشند و به همین دلیل فاصله عمیقی بین بازار کار و آموزش رسمی، بهخصوص در برخی علوم انسانی ایجاد شده است.
پیشنهاد ایجاد «کالج دانشجویی»
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی از پیشنهاد ایجاد «کالج دانشجویی» خبر داد و گفت: یکی از پیشنهادها عنوانی به نام کالج دانشجویی است که میتواند با استفاده از ظرفیت دانشگاهها شکل بگیرد.
باصولی در خصوص ظرفیت جهاد دانشگاهی برای ایجاد کالجهای دانشگاهی، اظهار کرد: جهاد دانشگاهی میتواند در دانشگاه دفتر داشته باشد و این دفتر را از حالت اجرای برنامههای فرهنگی به مرکزی برای آموزش تبدیل کند. این مرکز قرار نیست همان آموزشهایی را ارائه دهد که در مراکز آموزش جهاد دانشگاهی ارائه میشود، بلکه باید محتوای خاص دانشجویی داشته باشد.
وی ادامه داد: تفاوت این کالج در محتوا است و برای ایجاد آن لزوماً نیازی نیست کلاس مستقل داشته باشیم یا قرارداد اجاره ببندیم؛ بلکه میتوان از ظرفیت فضای دانشگاه استفاده کرد.
آموزش دانشجویی بر مبنای نیاز بازار کار
باصولی درباره کارکرد کالج دانشجویی، گفت: این کالج باید هم توانمندسازی و کسب مهارتهای کاربردی را دنبال کند و هم در نهایت به فرصتآفرینی منجر شود. دانشجو باید ادبیات جدید کارآفرینی و کارآفرینی خرد را یاد بگیرد و به بازار کار نزدیک شود.
وی افزود: اجرای این طرح از یک نیازسنجی بازار کار آغاز میشود؛ یعنی باید مشخص شود بازار کار به چه چیزی نیاز دارد و چه شکافی در شایستگیها وجود دارد. سپس مسیر شایستگی برای هر رشته مشخص و حتی برای هر فرد شخصیسازی میشود.
باصولی ادامه داد: در حال آمادهسازی ابزارهایی با استفاده از هوش مصنوعی و ساختارهای موجود هستیم تا آموزش و تجربه برای هر فرد شخصیسازی شود، سپس فرد ارزیابی و اعتبارسنجی شود و در نهایت پرونده شایستگی داشته باشد.
سه دسته شایستگی برای دانشجویان
وی خاطرنشان کرد: در توسعه شایستگی، سه دسته شایستگیهای فردی، شایستگیهای تخصصی و حرفهای و شایستگیهای مکمل هدف قرار گرفته است.
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی افزود: برای نمونه، توانایی برقراری ارتباط مؤثر، کار گروهی و مهارتهای دیجیتال در حوزه شایستگیهای نرم قرار میگیرند. همچنین توسعه فردی، مدیریت زمان، فن بیان، مذاکره و زبان خارجی نیز از جمله مهارتهایی هستند که باید در این دورهها مورد توجه قرار گیرند.
حرکت از دورهمحوری به شایستگیمحوری
وی تأکید کرد: ما باید از دورهمحوری به سمت شایستگیمحوری حرکت کنیم. نمیگوییم فرد حتماً باید پشت سر هم دوره آموزشی بگذراند؛ مهم این است که یک سبد شایستگی داشته باشد و این سبد نشان دهد قرار است چه اثری ایجاد شود.
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی گفت: خروجی مطلوب فقط گواهینامه نیست، بلکه مجموعهای متوازن از دانش، مهارت و شایستگی است که باید ارزیابی شود.
وی درباره ساختار این طرح، توضیح داد: سه نقش اصلی در این طرح وجود دارد؛ طراحی، پشتیبانی پلتفرم و طراحی مسیر استاندارد و در نهایت مدیریت شبکه و استاندارد.
نقش واحدهای جهاد دانشگاهی در اجرای طرح
باصولی گفت: واحدهای جهاد دانشگاهی باید با دانشگاه مذاکره و تفاهمنامه منعقد کنند تا بتوانند از فضای دانشگاه برای آموزش استفاده کنند. در جایی که دفتر ندارند، دفتر ایجاد کنند و در جایی که دفتر دارند، آن را تقویت کنند تا فعالیت آموزشی نیز انجام دهد. این واحدها باید با صنعت و کارفرما ارتباط برقرار کنند و در بومیسازی دورهها نیز نقش داشته باشند؛ چراکه لزوماً ستاد همه چیز را نمیداند و باید از ظرفیت واحدها برای بومیسازی استفاده کرد.
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی درباره فرایند صدور مجوز کالجها گفت: پس از انجام هماهنگیها و انعقاد تفاهمنامه با دانشگاه، درخواست به معاونت آموزش ارسال میشود و مجوزی یکساله صادر خواهد شد تا کالج بتواند زیر نظر یکی از مراکز آموزشی موجود فعالیت کند.
وی ادامه داد: در طول این یک سال، دورههای آموزشی برگزار و عملکرد کالج بر اساس شاخصهایی مانند تعداد فراگیران، کیفیت، درآمد، رضایت و میزان استفاده از ظرفیت دانشگاه ارزیابی میشود. اگر ارزیابی با موفقیت انجام شود، مجوز موقت به مجوز دائم تبدیل میشود و کالج به یکی از مراکز آموزشی واحد تبدیل شده و به شبکه آموزشی جهاد دانشگاهی متصل خواهد شد.
استفاده از ظرفیت پژوهشکدهها برای آموزش تخصصی
باصولی به ظرفیت پژوهشکدهها و پژوهشگاههای جهاد دانشگاهی اشاره کرد و گفت: دورههای آموزش تخصصی را چه کسی میتواند تولید کند؟ کسی که در آن حوزه پژوهش کرده و پژوهشگاهها و پژوهشکدهها در این زمینه ظرفیت بینظیری دارند، اما از این ظرفیت استفاده نمیکنیم.
وی افزود: یکی از رویکردها این بوده که اگر پژوهشکدهای میخواهد مجوز بگیرد، حتماً باید امکانات مشخصی مانند کلاس داشته باشد؛ در حالی که اگر یک پژوهشکده پژوهش داشته باشد، کنفرانس برگزار کند و آزمایشگاه داشته باشد، همین امکانات میتواند کفایت کند، زیرا آموزش تخصصی پژوهشکده قرار نیست الزاماً در کلاس درس انجام شود.
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی ادامه داد: ما اکنون اولین مجوز مرکز آموزش تخصصی را به پژوهشکده محیط زیست دادهایم. هرچند هضم این موضوع کمی سخت بود، اما در هر صورت این اتفاق افتاد.
وی در پایان گفت: ما اعلام آمادگی میکنیم همکاری خود را با پژوهشکدهها و پژوهشگاهها بیشتر کنیم. پژوهشگاههای ما میتوانند خودشان مولد حوزه آموزش باشند و در تولید دورههای تخصصی نقش داشته باشند؛ از این جهت خواهش دارم پژوهشکدهها و پژوهشگاهها در این زمینه همراهی کنند تا بتوانیم دورههای بهتری متناسب با نیاز جوامع و مخاطبان ارائه کنیم.
انتهای پیام
