میثم قربانی مقدمی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اهمیت واقعه مباهله اظهار کرد: روز مباهله از مهمترین رخدادهای تاریخ اسلام است. پس از مناظره پیامبر اکرم(ص) با مسیحیان نجران و نپذیرفتن حقانیت اسلام از سوی آنان، پیامبر(ص) آنان را به مباهله دعوت کردند؛ رویدادی که در آن هر دو طرف، عزیزترین افراد خود را برای طلب داوری الهی حاضر میکنند. مسیحیان نجران انتظار داشتند پیامبر(ص) با گروهی از اصحاب در صحنه حاضر شوند، اما زمانی که تنها امیرالمؤمنین علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) را همراه خود دیدند، از مباهله منصرف شدند. آنان دریافتند شخصی که نزدیکترین افراد خود را با اطمینان کامل به صحنه میآورد، یقین مطلق به حقانیت راه خویش دارد.
خانواده؛ نخستین بستر تحقق هدایت الهی
وی با اشاره به آیه مباهله بیان کرد: در این آیه، امیرالمؤمنین(ع) مصداق «أنفسنا»، حضرت فاطمه(س) برترین بانوی امت اسلامی و امام حسن(ع) و امام حسین(ع) مصداق «ابناءنا» معرفی شدهاند. این موضوع علاوه بر تبیین جایگاه اهلبیت(ع)، پاسخی روشن به شبهات درباره انتساب فرزندان حضرت زهرا(س) به پیامبر اکرم(ص) است. واقعه مباهله جایگاه خانواده را در منظومه فکری اسلام آشکار میکند. پیامبر اکرم(ص) خانواده خود را به عنوان نمونه کامل یک خانواده الهی معرفی کردند و نشان دادند که هدایت باید از خانواده آغاز شود. ایشان ابتدا خانوادهای بر پایه ایمان، اخلاق و بندگی خدا تربیت کردند و سپس همان خانواده را به عنوان سند حقانیت اسلام به جهانیان معرفی کردند.
این کارشناس مذهبی ادامه داد: برای شکلگیری خانواده تراز اسلامی، نوع نگاه والدین به اعضای خانواده اهمیت اساسی دارد. مهمترین وظیفه پدر و مادر، فراهم کردن زمینه رشد معنوی و انسانی فرزندان است. همانگونه که پیامبر(ص) امیرالمؤمنین(ع) را به گونهای تربیت کردند که در آیه مباهله به منزله جان پیامبر معرفی شد، والدین نیز باید اعضای خانواده را همچون بخشی از وجود خود بدانند. رفتار با همسر و فرزندان باید بر پایه ادب، محبت و احترام باشد. پرخاشگری و برخوردهای تند راهکار مناسبی برای اصلاح نیست و آگاهسازی، صبوری و هدایت تدریجی تأثیر بیشتری در تربیت افراد دارد. در سیره پیامبر اکرم(ص) نیز احترام به شخصیت کودکان و مهربانی با آنان جایگاه ویژهای دارد.
قربانی مقدمی با اشاره به مسیر رسیدن جامعه به تراز مطلوب اسلامی خاطرنشان کرد: فرزندان باید در محیطی سرشار از محبت رشد کنند. اگر کودک در خانواده مورد احترام قرار گیرد، در آینده شخصیت متعادلتر و مسئولیتپذیرتری خواهد داشت. جامعهای که میخواهد به تراز مطلوب اسلامی برسد، باید این مسیر را از خانواده آغاز کند. بسیاری از آسیبها و ناهنجاریهای اجتماعی ریشه در ضعف تربیت خانوادگی دارند. جوانی که در خانوادهای سالم رشد کرده باشد، به حقوق دیگران احترام میگذارد و کمتر به سمت بزهکاری و رفتارهای نادرست سوق پیدا میکند. در مقابل، محرومیت از محبت و ارتباط مستحکم خانوادگی میتواند زمینه گرایش افراد به گروههای ناسالم و آسیبزا را فراهم کند.
الگوی تربیت عملی؛ فراتر از توصیههای گفتاری
این کارشناس دینی افزود: خانواده مستحکم خانوادهای است که ارزشهای اخلاقی و دینی را به درستی منتقل کند. البته انسان موجودی مختار است و حتی در بهترین خانوادهها نیز ممکن است افرادی مسیر نادرستی را انتخاب کنند، اما خانواده صالح بهترین بستر رشد و تعالی انسان را فراهم میآورد. یکی از مشکلات امروز آن است که برخی خانوادهها بیش از حد بر توصیههای گفتاری تکیه میکنند، در حالی که رفتار والدین تأثیر عمیقتری بر فرزندان دارد. فرزندان بیش از آنکه به سخنان والدین توجه کنند، رفتار آنان را الگو قرار میدهند. احترام به والدین، محبت میان همسران، رعایت ادب در خانه و تعامل صحیح با دیگران، همگی از طریق رفتار به نسل بعد منتقل میشود. اگر والدین خود به ارزشهای اخلاقی پایبند باشند، فرزندان نیز همین مسیر را دنبال خواهند کرد.
ایمانی مقدمی با اشاره به ارتباط آیه مباهله با آیه تطهیر و حدیث شریف کسا اظهار کرد: در این متون، الگویی کامل از یک خانواده الهی ترسیم شده است؛ خانوادهای که در آن احترام، محبت، معنویت و اخلاص در بالاترین سطح وجود دارد. بسیاری از مشکلات خانوادگی امروز نیز ناشی از فاصله گرفتن از چنین الگوهایی است. آیه مباهله تنها یک واقعه تاریخی نیست، بلکه الگویی تربیتی، اجتماعی و اعتقادی برای همه دورانهاست. پیامبر اکرم(ص) با حضور اهلبیت(ع) در مباهله نشان دادند که ایمان و تربیت صحیح باید ابتدا در خانواده تحقق پیدا کند و سپس به جامعه گسترش یابد.
صداقت در ایمان؛ پیام ماندگار مباهله
وی با اشاره به مفهوم صداقت در ماجرای مباهله گفت: مباهله جلوهای از یقین و صداقت در ایمان است. پیامبر اکرم(ص) به دلیل اطمینان کامل به حقانیت مسیر خویش با آرامش وارد این صحنه شدند و این اطمینان از ایمان عمیق و عمل صالح سرچشمه میگرفت. انسان زمانی به آرامش و اعتماد واقعی دست مییابد که میان اعتقاد و رفتار او هماهنگی وجود داشته باشد. اگر ایمان واقعی باشد، باید در اخلاق، روابط اجتماعی و سبک زندگی انسان نیز نمود پیدا کند و صداقت زمانی شکل میگیرد که میان باور و عمل فاصلهای وجود نداشته باشد.
این کارشناس دینی اضافه کرد: رسیدن به چنین جایگاهی نیازمند تهذیب نفس و کاهش وابستگیهای افراطی به دنیا است. هرچه انسان بیشتر به خداوند اعتماد کند و رضایت الهی را بر خواستههای شخصی مقدم بدارد، آرامش و اطمینان بیشتری خواهد داشت. در زندگی اولیای الهی نمونههای فراوانی از این اعتماد به خداوند مشاهده میشود. هنگامی که ایمان با عمل همراه باشد، آثار آن در زندگی فردی و اجتماعی آشکار خواهد شد و انسان میتواند با اطمینان بیشتری در مسیر حق گام بردارد.
عمل صالح؛ راه تداوم پیام مباهله در جامعه امروز
ایمانی مقدمی با تأکید بر ضرورت گسترش عمل صالح در جامعه گفت: راه ادامه پیام مباهله در عصر حاضر، ترویج نیکی و مسئولیتپذیری اجتماعی است. هر فرد باید از خود آغاز کند و در محیط خانواده، محل کار، دانشگاه و جامعه منشأ خیر باشد. کمک به ازدواج جوانان، حمایت از نیازمندان، مشارکت در امور خیرخواهانه، تقویت روحیه همدلی و توجه به مشکلات دیگران از جمله مصادیق مهم عمل صالح هستند. اهمیت این اقدامات تنها به ارزش مادی آنها محدود نمیشود، بلکه در فرهنگی است که در جامعه ایجاد میکنند. زمانی که فرهنگ کمک، همدلی و مسئولیتپذیری در جامعه گسترش یابد، بسیاری از مشکلات اجتماعی کاهش پیدا میکند. جامعهای که روابط آن بر پایه محبت، احترام و تعاون شکل گرفته باشد، از برکات بیشتری برخوردار خواهد شد.
وی با اشاره به پیام اصلی واقعه مباهله خاطرنشان کرد: پیام اصلی واقعه مباهله برای انسان امروز آن است که ایمان و عمل را در کنار یکدیگر قرار دهد، از خانواده آغاز کند و در مسیر گسترش خیر، صداقت و مسئولیتپذیری در جامعه گام بردارد. هر اندازه عمل صالح، همدلی و پایبندی به ارزشهای اخلاقی در جامعه افزایش یابد، زمینه رشد، پیشرفت و بهرهمندی از برکات الهی نیز بیشتر فراهم خواهد شد.
انتهای پیام
