حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمود طباطبایی در گفتوگو با ایسنا درباره جایگاه واقعه مباهله، با اشاره به آیه ۶۱ سوره آلعمران، اظهار کرد: خداوند متعال در این آیه به صورت مستقیم پیامبر اکرم(ص) را به انجام مباهله فرا میخواند و همین امر نشاندهنده اهمیت ویژه این رخداد در تاریخ اسلام است؛ مباهله تنها یک حادثه تاریخی نیست بلکه سندی قرآنی و ماندگار است که جایگاهی ممتاز در تاریخ اسلام دارد.
وی واقعه مباهله را یکی از مهمترین رویدادهای صدر اسلام و سندی زنده در اثبات حقانیت آن دانست و گفت: مباهله علاوه بر تثبیت جایگاه اهلبیت(ع)، الگویی ماندگار برای گفتوگوی دینی، همزیستی میان ادیان و تبیین مفهوم ولایت در اندیشه اسلامی به شمار میرود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، تأکید کرد: مباهله از یک سو تأیید نهایی حقانیت اسلام در برابر مسیحیان نجران بود و از سوی دیگر، جایگاه والای عصمت اهلبیت(ع) را به نمایش گذاشت؛ چراکه پیامبر(ص) برای این رویارویی سرنوشتساز، تنها نزدیکترین و پاکترین افراد خاندان خود را همراه برد. واقعه مباهله همچنین نمونهای روشن از شیوه تعامل اسلام با پیروان سایر ادیان و ترسیمکننده چارچوبهای دیپلماسی دینی بر پایه گفتوگوی منطقی و دفاع قاطع از اصول اعتقادی است.
پیروی از اهلبیت(ع)؛ اصلی جداییناپذیر در پیروی از رسول خدا(ص)
طباطبایی با اشاره به درسهای این واقعه بزرگ، خاطرنشان کرد: نخستین پیام مباهله، صراحت در بیان حق و شجاعت در مقابله با باطل است. دومین پیام آن نیز اعتماد به منطق و استدلال است. پیامبر(ص) پیش از مباهله، مسیر گفتوگو و استدلال را در پیش گرفت و این موضوع نشان میدهد هر حرکت فرهنگی باید بر پایه منطق و برهان، استوار باشد. سومین درس مباهله هم همراهی عمل با گفتار است. پیامبر اکرم(ص) در این میدان حساس، عزیزترین سرمایههای خود را به همراه آورد و این اقدام نشان داد که پیشرفتهای دینی و معرفتی، بدون ایثار، هزینه دادن و حضور عملی رهبران فکری و فرهنگی در کنار مردم، امکانپذیر نیست.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، حضور اهلبیت(ع) در واقعه مباهله را یکی از مهمترین اسناد اعتقادی مسلمانان دانست و تصریح کرد: انتخاب حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) از سوی پیامبر(ص)، پیامهای عمیقی در خود دارد؛ در این واقعه، امام علی(ع) در جایگاه «نفس پیامبر»، حضرت زهرا(س) به عنوان تجلی مقام والای زنان عالم و حسنین(ع) به عنوان فرزندان پیامبر معرفی شدند و این امر نشان میدهد پیروی از اهلبیت(ع)، اصلی جداییناپذیر در پیروی از رسول خدا(ص) است.
طباطبایی با اشاره به ظرفیتهای مباهله در تقویت فرهنگ همزیستی میان ادیان گفت: این واقعه پیش از آنکه صحنه مباهله باشد، نمونهای از گفتوگوی محترمانه میان پیروان ادیان مختلف است. پیامبر(ص) ابتدا مسیحیان نجران را به اشتراکات دعوت کرد و زمینه گفتوگو را فراهم ساخت؛ حضور آزادانه نمایندگان نجران در مدینه و امکان انجام مراسم عبادی آنان نشاندهنده احترام اسلام به آزادی عقیده و کرامت انسانی است.
وی خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین پیامهای مباهله برای جهان امروز، تأکید بر اشتراکات اخلاقی و انسانی میان ادیان و پرهیز از توهین به مقدسات دیگران است؛ عدالت، مهربانی و مبارزه با ظلم میتواند محور تعامل سازنده میان پیروان ادیان مختلف باشد و مباهله الگویی برای حل اختلافات اعتقادی بدون خشونت ارائه میدهد.
لزوم بازآفرینی پیامهای واقعه مباهله در قالبهای نوین فرهنگی
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهدیادآور شد: نسل امروز بیش از هر چیز با زبان تصویر، هنر و رسانه ارتباط برقرار میکند؛ از این رو لازم است مفاهیم و پیامهای مباهله در قالبهای نوین فرهنگی بازآفرینی شود. تولید پویانمایی، آثار هنری و بازیهای رایانهای با محوریت این واقعه بزرگ میتواند از جمله راهکارهای مؤثر باشد و همچنین برگزاری مسابقات مناظره دانشجویی با محوریت منطق، احترام و گفتوگوی سازنده نیز میتواند جوانان را با روح واقعی مباهله آشنا سازد.
طباطبایی ادامه داد: روزمباهله باید به عنوان نمادی از «گفتوگوی متمدنانه» در مدارس و دانشگاهها مورد توجه قرار گیرد تا نسل جوان بیاموزد که دفاع از حق، لزوماً با تخریب و بیاحترامی به دیگران همراه نیست. روایت محبت پیامبر(ص) به خانواده و حضور نوههایش در این واقعه، میتواند الگویی برای تقویت پیوندهای خانوادگی و سرمایه اجتماعی در جامعه امروز باشد. واقعه مباهله، تصویری روشن از پیوند ولایت و نبوت ارائه میدهد. هنگامی که پیامبر(ص) حضرت علی(ع) را در جایگاه «اَنْفُسَنا» معرفی میکند، در واقع جایگاه ویژه ولایت در امتداد مسیر نبوت آشکار میشود.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: مباهله نشان میدهد که رهبری دینی صرفاً یک مسئولیت اداری یا سیاسی نیست بلکه ادامه حقیقت نبوی در جامعه و تجلی هدایت الهی است؛ رهبران دینی و اجتماعی نیز باید همانند پیامبر(ص) در بزنگاههای حساس در کنار مردم حضور داشته باشند و با ایثار، مسئولیتپذیری و تربیت معنوی، جامعه را به سوی تعالی هدایت کنند. این واقعه، مجموعهای از آموزههای اعتقادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی را در خود جای داده و میتواند همچنان به عنوان الگویی الهامبخش برای تقویت هویت دینی، گسترش فرهنگ گفتوگو، تحکیم جایگاه خانواده و تبیین مفهوم ولایت در جامعه اسلامی مورد توجه قرار گیرد.
انتهای پیام
