کوروش خسروی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار اصفهان در این همایش که با مشارکت اتاق تعاون، اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، کانون تعاون سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی واحد اصفهان و انجمن علمی فرش دانشگاه هنر اصفهان برگزار شد، اظهار کرد: در ذهنم این پرسش شکل گرفته بود که چه سنخیتی میان فرش و صنایع دستی با جهاد دانشگاهی وجود دارد. در پاسخ برایم توضیح داده شد که در حال شکل‌گیری نوعی تعامل میان جهاد دانشگاهی و حوزه صنایع دستی، به‌ویژه فرش، هستیم؛ به‌گونه‌ای که جهاد دانشگاهی در این میان نقش واسط، تسهیل‌گر و پیونددهنده میان ظرفیت‌های علمی و این حوزه را ایفا می‌کند. فارغ از هر نتیجه نهایی، نفس این ایده و ورود جهاد دانشگاهی به عرصه صنعت فرش و صنایع دستی، اقدامی ارزشمند و قابل تأمل است.

وی با بیان ظرفیت‌ها و فرصت‌هایی که تاکنون تا حد زیادی مغفول مانده‌اند، افزود: چنین حوزه‌ای به‌واسطه گستردگی و اصالت خود، قابلیت توسعه فراوانی دارد. از جمله این فرصت‌ها می‌توان به ورود استارتاپ‌ها و شرکت‌های خلاق و کارآفرین، بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، شناسنامه‌دار کردن آثار برای جلوگیری از کپی‌برداری، و توکنایز کردن صنایع دستی و حتی استفاده از ظرفیت NFT اشاره کرد.

معاون اقتصادی استاندار اصفهان ادامه داد: در زمینه فروش و تجاری‌سازی نیز می‌توان با ایجاد سکوهای تخصصی، بستر مناسبی برای بازاریابی مؤثرتر و حتی توسعه بازارهای بین‌المللی فراهم کرد که بی‌تردید می‌تواند ثمربخش و راهگشا باشد. امید است با ورود جهاد دانشگاهی به این عرصه، ارتباط میان فناوری، پژوهش‌های دانشگاهی و صنایع دستی بیش از پیش تقویت شود و این پیوند بتواند به ارتقای کیفیت و نوآوری در این حوزه کمک کند.

نقش جهاد دانشگاهی در توسعه علمی و فرهنگی کشور

غلامرضا کرباسی، رئیس جهاد دانشگاهی اصفهان نیز با اشاره به آیه «و یزکیهم و یعلهم الکتاب و الحکمه»(جمعه/ ۲) اظهار کرد: علمی که با تزکیه نفس همراه باشد، بی‌تردید به شخصیتی همچون زنده‌یاد دکتر سعید کاظمی‌آشتیانی، بنیان‌گذار پژوهشگاه رویان و حوزه سلول‌های بنیادی، منتهی می‌شود. ما نیز در جهاد دانشگاهی بر آن هستیم تا ایشان را الگوی خود قرار داده و در سایه تزکیه نفس، در انجام وظایفی که بر عهده داریم، نقش‌آفرینی کنیم.

وی افزود: این نهاد، یک نهاد عمومی غیردولتی با ماهیتی مستقل است که زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی فعالیت می‌کند و از ۱۳۵۹ فعالیت خود را آغاز کرده است. از نظر اداری، استخدامی و مالی، تابع مجموعه‌ای از قوانین و مقررات است که در چارچوب اختیارات، به تصویب هیئت امنای جهاد دانشگاهی می‌رسد و بر اساس آن‌ها ایفای نقش می‌کند. این مجموعه شامل واحدهای سازمانی متعددی از جمله پژوهشکده‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز آموزشی، پارک‌های علم و فناوری، بخش‌های تجاری‌سازی(ستفا) و خبرگزاری‌های ایسنا، ایکنا و سیناپرس است که در حوزه‌های پژوهشی، آموزشی و فرهنگی فعالیت می‌کنند.

رئیس جهاد دانشگاهی اصفهان بیان کرد: واحدهای سازمانی فعال این نهاد در اصفهان شامل واحد صنعتی اصفهان(دانشگاه صنعتی اصفهان)، واحد اصفهان(مستقر در دانشگاه اصفهان)، پژوهشکده زیست‌فناوری رویان، مجتمع تحقیقاتی شهید مدرس و مؤسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی استان اصفهان هستند.

کرباسی با اشاره به حوزه تجاری‌سازی و مسیر «از ایده تا محصول» که با هدف اشتغال‌زایی دنبال می‌شود، ادامه داد: در این بخش، گروه‌های پژوهشی مختلفی از جمله اندیشکده گردشگری و صنایع خلاق و گروه پژوهشی مطالعات گردشگری شهر فعالیت دارند و مجله علمی «فضامکان در شهر» با رتبه علمی «ب» منتشر می‌شود.

وی تصریح کرد: بر اساس بازبینی‌های انجام‌شده به دنبال آن هستیم که بخش عمده ورودی‌های جهاد دانشگاهی را دانشجویان تشکیل دهند؛ برخی از آنان پس از طی مسیر آموزشی و پژوهشی، در خارج از این مجموعه مشغول به کار می‌شوند و برخی دیگر نیز در همین نهاد فعالیت کرده و ادامه‌دهنده این مسیر علمی و فرهنگی خواهند بود.

رئیس جهاد دانشگاهی اصفهان با اشاره به فعالیت سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی بیان کرد: این سازمان زیرمجموعه معاونت فرهنگی است و با کانون‌هایی همچون کانون محیط زیست، کانون تعاون، کانون فیلم و سایر کانون‌ها فعالیت می‌کند. دانشجویان در این ساختار، با پشتوانه آموزش و پژوهش، می‌توانند ایده‌های خود را با استفاده از امکانات فراهم‌شده به مرحله اجرا و تحقق برسانند. ما نیز آمادگی داریم در مسیر همکاری با سایر نهادها و دانشجویان، برای ساخت آینده‌ای بهتر برای ایران عزیز نقش‌آفرینی کنیم.

تعاون؛ اقتصاد مقاومتی و معیشت مردم

حبیب‌الله بهرامی، رئیس اتاق تعاون استان اصفهان اظهار کرد: امسال به‌عنوان سال اقتصاد مقاومتی، همراه با وحدت ملی و امنیت ملی، از سوی رهبر معظم انقلاب نام‌گذاری شده است. در میان حوزه‌های مرتبط با اشتغال، شاید نزدیک‌ترین مفهوم به اقتصاد مقاومتی، تعاون باشد؛ مفهومی که به‌ویژه در بستر فرش و صنایع دستی نیز نمود پیدا می‌کند. در واقع، تعاون می‌تواند یکی از مهم‌ترین بسترهای حمایت از تولید و معیشت مردم باشد.

وی افزود: شعار دولت و نظام جمهوری اسلامی، همواره حفظ معیشت مردم بوده است و در این میان، فرش و صنایع دستی می‌توانند به عنوان یکی از بهترین ظرفیت‌ها برای تقویت قشر متوسط و کم‌برخوردار جامعه نقش‌آفرینی کنند.

رئیس اتاق تعاون استان اصفهان ادامه داد: در جنگ اقتصادی اخیر، این حوزه نیز از سوی دشمن هدف قرار گرفته و بر آن تمرکز شده است. در حالی که روزگاری ایران تا حدود دو میلیارد و سیصد میلیون دلار صادرات فرش داشت، اما در سال گذشته این رقم به کمتر از ۱۰ میلیون دلار کاهش یافته است که این مسئله بسیار نگران‌کننده و قابل تأمل است.

بهرامی با اشاره به ظرفیت‌های علمی و دانشگاهی گفت: کانون تعاون که در دانشگاه‌های اصفهان و نجف‌آباد شکل گرفته است، به عنوان پل ارتباطی میان اتاق تعاون و دانشگاه‌ها عمل می‌کند؛ دانشگاه‌هایی که جهاد دانشگاهی به عنوان نماد آن شناخته می‌شود. فلسفه این ارتباط، ایجاد هم‌افزایی میان سه نهاد تعاونی‌ها، اتاق تعاون، جهاد دانشگاهی است تا بتوان با همکاری مشترک، مسائل موجود را به شکل مؤثرتری پیگیری و حل کرد. بر همه ما واجب است که در ترویج و حمایت از این مسیر نقش‌آفرینی کنیم.

وی تصریح کرد: شایسته است از دولت نیز قدردانی شود که با وجود شرایط دشوار و فضای جنگ رمضان، فعالیت‌های عمرانی، تولیدی، خدماتی و سایر حوزه‌ها را با جدیت ادامه داده است. امید است پس از عبور از این شرایط، این فعالیت‌ها با قدرت و گستردگی بیشتری استمرار یابد.

لزوم هم‌افزایی و پرهیز از موازی‌کاری

منصور حافظ‌پرست، نماینده اتحادیه‌های صنایع دستی استان اصفهان گفت: به‌عنوان فردی با ۶۰ سال تجربه در تعاونی‌های صنایع دستی و برخوردار از اطلاعات گسترده در این حوزه، بر این باورم که جنگ اخیر، هزینه‌ها و مشکلات خاص خود را به همراه داشت که جبران آن‌ها نیازمند تلاش زیادی است. با این حال، تنها عامل راهگشا و نجات‌بخش، همت و اراده جمعی ماست تا بتوانیم از این مرحله عبور کنیم. امید است با همکاری استانداری، جهاد دانشگاهی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که بخش عمده مسئولیت پیگیری این مسائل بر عهده آنان است، بتوانیم از این چالش نیز با موفقیت گذر نماییم.

وی افزود: پیشنهاد اینجانب آن است که بسته‌های معیشتی در اختیار هنرمندان قرار گیرد. امید ما به جوانان است و نباید زمینه ناامیدی آنان فراهم شود. جهاد دانشگاهی نیز می‌تواند به عنوان نهادی علمی، نقش مؤثری در ارائه کمک و راهنمایی ایفا کند. یکی از مشکلات اساسی ما این است که فعالیت‌ها در مسیرهای موازی پیش می‌رود؛ بنابراین ضروری است تلاش‌ها در یک مسیر واحد متمرکز شده تا دستیابی به نتیجه امکان‌پذیر شود.

لزوم انتقال مطالبات به سطح ملی

علی شهبازی رئیس اتحادیه شرکت‌های تعاونی فرش دستباف استان اصفهان اظهار کرد: در سال‌های اخیر با کاهش صادرات مواجه بوده‌ایم. مسئولان باید شنونده سخنان ما باشند و نسبت به پیگیری و حل مشکلات اقدام کنند. عمده چالش‌های ما در سطح ملی و کلان قرار دارد و به‌دلیل تکرار مکرر درخواست‌ها و توجه نکردن برخی مسئولان به دغدغه‌هایمان، حقیقتاً حضورمان در این جلسه با اکراه همراه است.

وی افزود: بیش از ده وزارتخانه با حوزه فرش در ارتباط هستند. به‌عنوان مثال، چرخه فرش از وزارت امور خارجه عبور می‌کند، چرا که اقتصاد کشور ما دولتی است، در حالی که فرش کالایی خصوصی و غیردولتی محسوب می‌شود و همین ناهمخوانی موجب شده مسائل ما به‌درستی درک نشود. حدود ۹۰ درصد مواد اولیه فرش‌های بافته‌شده در اصفهان وارداتی است و در زمینه تأمین مواد اولیه با مشکل مواجه هستیم. لازم است این مسائل در سطح مدیریت کلان استان جمع‌بندی و به تهران منتقل شود.

رئیس اتحادیه شرکت‌های تعاونی فرش دستباف استان اصفهان بیان کرد: در خصوص موضوع خرید برات نیز بحثی مطرح شد که در این زمینه تنها بخش تعاون امکان استفاده از آن را دارد و بخش اصناف از این امکان محروم است. پیش‌تر نیز اعلام آمادگی کرده‌ایم که از این ظرفیت بهره‌مند شویم.

شهبازی ادامه داد: یکی از اقدامات مؤثر می‌تواند این باشد که تسهیلات بانکی مرتبط با مشاغل خانگی در بخش فرش به‌صورت جداگانه درنظر گرفته شود. نباید تولیدکننده فرش را با مشاغلی مانند خیاطی در یک سطح و شرایط یکسان قرار داد، همچنین لازم است مسائل مربوط به بیمه نیز مورد بازنگری و تسهیل قرار گیرد.

انتهای پیام