صالح یوسفی در گفتوگو با ایسنا از رونمایی از نرمافزار پیشرفته HAZA7RDS برای پایش تبخیر و تعرق در چهارمحال و بختیاری خبر داد و اظهار کرد: مدلهای مختلفی از هوش مصنوعی با رویکردهای گوناگون برای مدلسازی مخاطرات طبیعی از قبیل سیل، زمینلغزش، فرونشست زمین، برف و بهمن وجود دارد، این نرمافزار، ابزاری نوین برای استخراج دقیق دادههای تبخیر و تعرق و شاخصهای پوشش گیاهی از تصاویر ماهوارهای محسوب میشود، همچنین این محصول علمی با هدف پایش تنشهای آبی در جنگلهای بلوط غرب و مدیریت دقیق منابع آب توسعه یافته است.
عضو هیات علمی بخش حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری بیان کرد: با توجه به اینکه چهارمحال و بختیاری در منطقه زاگرس واقع شده و استانی کوهستانی محسوب میشود و هم از نظر تغییرات اقلیمی و هم از نظر توپوگرافی مستعد وقوع مخاطرات طبیعی مانند سیل، زمینلغزش و بهمن است، به این نتیجه رسیدیم تا نرمافزاری طراحی کنیم که از مدلهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین و تلفیقی از این دو مورد برای مدلسازی استفاده کند.
وی افزود: کنار هم قرار گرفتن این مجموعه مدلها میتواند برای کاربران بسیار مفید باشد، نرمافزاری با نام HAZA7RDS را طراحی کردیم که با توجه به لایههای ورودی مختلف مانند نقشه شیب، فاصله از رودخانه، توپوگرافی، پوشش گیاهی و میزان بارش، اقدام به مدلسازی میکند، این لایهها به عنوان ورودی به مدل داده میشوند، همچنین دادههایی از رخدادهای گذشته، برای مثال نقاطی که در سالهای گذشته در آنها سیل اتفاق افتاده و ثبت شدهاند، به همراه این لایهها وارد نرمافزار میشوند و در نهایت نقشه پهنهبندی خطر مورد نظر را ارائه میدهد که میتواند شامل سیل، بهمن، زمینلغزش یا رانش زمین باشد.
یوسفی ادامه داد: بخش دیگری از این نرمافزار، نقشه احتمال وقوع مخاطرات را ارائه میدهد، همچنین با توجه به شرایط خاص هر استان و شهرستان، میتوان میزان آسیبپذیری شهرها را بررسی کرد، این نرمافزار مشخص میکند که کدام محله از هر شهر تحت تأثیر چه خطری قرار دارد و در بحث مدیریتی نیز نقشه نهایی خطر را ارائه میدهد تا مشخص شود برای وقوع سیل در کدام قسمت یک شهر باید اقدامات لازم انجام شود و از قبل بدانیم اقدامات پیشگیرانه در چه نقاطی باید انجام گیرد تا خطر وقوع بلایای طبیعی کاهش یافته و آسیبپذیری به مردم و زیرساختها کمتر شود.
وی با اشاره به نتایج نرمافزار HAZA7RDS، گفت: در چهارمحال و بختیاری موضوعاتی همچون بهمن، سیل، زمینلغزش، جریان واریزهای و حتی فرونشست زمین مورد بررسی قرار گرفته است، در بحث سیل، حاشیه رودخانههای کارون و زایندهرود سیلخیزی بالایی دارند که برخی نقاط آنها مانند روستای بارده توسط نرمافزار نیز پیشبینی شده بود، همچنین شهرستان لردگان نیز در معرض خطر سیل قرار دارد.
عضو هیات علمی بخش حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری افزود: در بحث زمینلغزش، مناطقی مانند شهرستانهای کوهرنگ و بازفت نسبت به رانش و زمینلغزش حساس هستند، همچنین در بحث جریانهای واریزهای، منطقه دره عشق که زیرساختهای شیلاتی فراوانی در آن وجود دارد، تقریباً تحت تأثیر این خطر قرار دارد.
وی ادامه داد: در زمینه بهمن نیز کوهرنگ، بهویژه گردنه چری و جاده صمصامی، در معرض احتمال وقوع بهمن قرار دارند، پیشبینیهای لازم انجام شده، اما در گام بعدی باید خطرات کاهش یابند، برای هر نقطه از استان مشخص شده که در معرض چه خطری قرار دارد و مناطق پرخطر نیز شناسایی شدهاند، بنابراین میتوان برای جادهها، مناطق مسکونی و زیرساختها اقدامات حفاظتی انجام داد، برای مثال میدانیم کدام نقطه از جاده تحت تأثیر خطر سیل قرار داشته و باید پلهای آن منطقه تقویت شوند یا کدام قسمت از جادههای استان تحت تأثیر زمینلغزش و رانش زمین است و نیاز به اقدامات حفاظتی دارد.
یوسفی اظهار کرد: متأسفانه دستگاههای اجرایی مانند ادارهکل راه و شهرسازی و استانداری اهمیت کافی به این موضوع نمیدهند، زیرا هنوز برخی از این حوادث رخ نداده یا مطالبه مردمی در این زمینه وجود ندارد، در حالیکه دستگاههای اجرایی میتوانند اقداماتی انجام دهند که خطر، آسیبپذیری و خسارات ناشی از مخاطرات طبیعی کاهش پیدا کند، با وجود نامهنگاریها و توضیح این اقدام، دستگاههای اجرایی همکاری لازم را در این خصوص نداشتند.
عضو هیات علمی بخش حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری در پایان گفت: این نخستین نرمافزار در کشور در این حوزه بود که به مرحله اجرا درآمده است و از آن نتیجه گرفتهایم، همچنین چند مقاله ISI نیز از این طرح استخراج شده و از نظر علمی و جهانی مورد تأیید قرار گرفته است، اما به دلیل عدم همکاری دستگاههای اجرایی، با وجود مشخص شدن مناطق پرخطر، هنوز وارد فاز اجرایی نشدهایم.
انتهای پیام
