اما بررسی جزئیات مطرحشده از سوی مسئولان نشان میدهد این پروژه هنوز در مرحله توافقات اولیه قرار دارد و حتی به تصویب نهایی هیئت دولت نیز نرسیده است؛ موضوعی که این پرسش را در افکار عمومی ایجاد میکند که آیا حجم گسترده تبلیغات پیرامون این طرح با میزان پیشرفت واقعی آن تناسب دارد یا خیر؟
پروژهای که هنوز کلنگزنی نشده است
براساس اعلام محمدعلی طالبی استاندار کرمان، در نشست مشترک با شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور، نمایندگان مجلس و سرمایهگذاران بخش خصوصی، توافق اولیه برای اجرای آزادراه ۲۶۰ کیلومتری انار – شهربابک – سیرجان – باغات حاصل شده است.
طبق اظهارات وی، تأمین مالی پروژه قرار است با مشارکت ۴۰ درصدی دولت و ۶۰ درصدی بخش خصوصی انجام شود و تفاهمنامه آن نیز آماده امضاست.
با این حال طالبی بیان کرده است که طرح همچنان در انتظار طی مراحل اداری و اخذ مصوبه دولت قرار دارد و در صورت انجام این فرآیندها، شاید طی دو تا سه ماه آینده مراسم کلنگزنی آن برگزار شود.
برپایه این گزارش، به بیان سادهتر، پروژهای که این روزها محور اصلی تبلیغات برخی در استان شده، هنوز وارد فاز اجرایی نشده و حتی مجوزهای نهایی آن نیز صادر نشده است.
بخشی از یک کریدور ملی، نه یک پروژه صرفاً استانی
موضوع مهم دیگری که در روایتهای رسانهای کمتر مورد توجه قرار گرفته، ماهیت این پروژه است.
آنگونه که علی حاجیزاده مدیرکل راه و شهرسازی استان کرمان به ایسنا گفته است: آزادراه انار – شهربابک – سیرجان – باغات در واقع بخشی از کریدور بزرگ آزادراهی شمال ـ جنوب کشور محسوب میشود؛ مسیری که از آستارا آغاز شده و پس از عبور از تهران، کاشان، یزد، کرمان و سیرجان به بندرعباس میرسد.
بر این اساس، اجرای این مسیر نه صرفاً یک مطالبه استانی، بلکه بخشی از برنامه کلان وزارت راه و شهرسازی برای تکمیل شبکه آزادراهی کشور است؛ موضوعی که نشان میدهد هرچند پیگیری مسئولان استانی میتواند در تسریع روند اجرای پروژه مؤثر باشد، اما اصل طرح از سالها قبل در برنامههای ملی تعریف شده است.
کرمان، استانی با سهم ملی اما محروم از زیرساختهای متناسب
واقعیت آن است که احداث نخستین آزادراه در استان کرمان اتفاقی مثبت و قابل دفاع است؛ اما شاید پرسش مهمتر این باشد که چرا استانی با این حجم از ظرفیتهای اقتصادی، صنعتی و معدنی، تازه در دهه ۱۴۰۰ به نخستین آزادراه خود میرسد؟
کرمان سالهاست در زمره استانهای نخست کشور در تأمین درآمدهای ملی قرار دارد. این استان سهم قابل توجهی از حقوق دولتی معادن کشور را پرداخت میکند و در بسیاری از سالها جزء پنج استان نخست و گاه حتی سه استان اول کشور در پرداخت مالیات بوده است.
علاوه بر این، کرمان یکی از قطبهای اصلی صادرات معدنی، صنعتی، کشاورزی و پسته کشور محسوب میشود و بخش مهمی از بار اقتصادی ایران را بر دوش میکشد.
با چنین ظرفیتی، برخورداری از یک آزادراه نباید به عنوان یک امتیاز ویژه یا دستاوردی خارقالعاده تلقی شود؛ بلکه میتواند حداقل انتظار زیرساختی مردمی باشد که سالها سهم مهمی در تأمین درآمدهای ملی داشتهاند.
به همین دلیل، هرچند آغاز فرآیند اجرای این آزادراه خبر امیدوارکنندهای است، اما شاید بزرگنمایی آن پیش از آغاز عملیات اجرایی، بیش از آنکه به اعتماد عمومی کمک کند، زمینهساز افزایش انتظارات و حساسیت افکار عمومی شود.
تجربههای تلخ گذشته؛ دلیل احتیاط افکار عمومی
دلیل اصلی تردید بخشی از جامعه نسبت به وعدههای جدید را باید در تجربه پروژههای نیمهتمام استان جستوجو کرد.
استان کرمان در حال حاضر دهها پروژه راهسازی نیمهتمام دارد که برخی از آنها بیش از یک دهه از آغاز عملیات اجراییشان میگذرد و نمونه شاخص این وضعیت، محور راور – دیهوک است.
عملیات دوباندهسازی این مسیر ۱۸۸ کیلومتری از سال ۱۳۸۵ آغاز شد و از سال ۱۳۹۰ نیز در ردیف اعتبارات ملی قرار گرفت.
در مردادماه ۱۳۹۱ فرماندار وقت راور اعلام کرد که بخشی از این پروژه در قالب طرح مهر ماندگار با اعتبار ۱۲۴ میلیارد تومان آغاز شده و تا پایان دولت دهم به بهرهبرداری خواهد رسید.
اکنون اما پس از گذشت حدود دو دهه از آغاز پروژه، هنوز این مسیر به طور کامل تکمیل نشده است.
مدیرکل راه و شهرسازی کرمان به ایسنا گفت: تاکنون حدود ۶۶ کیلومتر از مسیر احداث شده و برای تکمیل باقیمانده آن نزدیک به ۳۰۰۰ میلیارد تومان اعتبار دیگر مورد نیاز است.
به گفته وی، حتی در صورت تأمین کامل اعتبارات پیشبینی شده، تکمیل پروژه دستکم سه تا چهار سال زمان خواهد برد.
این در حالی است که وعده اتمام آن حدود ۱۴ سال پیش مطرح شده بود.
۱۷ پروژه بزرگراهی نیمهتمام در استان
اظهارات مدیرکل راه و شهرسازی حاوی نکته مهم دیگری نیز هست.
به گفته حاجیزاده هماکنون ۱۷ طرح بزرگراهی در استان کرمان در دست اجرا قرار دارد که ۱۳ پروژه آن ملی و چهار پروژه استانی هستند. برای تکمیل این شبکه حدود ۶۰۰ کیلومتر راه جدید باید احداث شود و اعتبار مورد نیاز آن نیز نزدیک به ۵۰ همت برآورد شده است.
بخش قابل توجهی از این پروژهها بین ۱۰ تا ۱۵ سال قدمت دارند و همچنان به دلیل محدودیت منابع مالی به سرانجام نرسیدهاند.
این آمار نشان میدهد که مشکل اصلی توسعه زیرساختهای حملونقل در کرمان بیش از آنکه فنی یا اجرایی باشد، به مسئله تأمین منابع مالی بازمیگردد.
ضرورت مدیریت انتظارات عمومی
به گزارش ایسنا، یکی از عوامل اصلی فرسایش سرمایه اجتماعی دولتها، فاصله میان وعدهها و نتایج عملی است.
از این منظر، شاید بهتر باشد دستگاههای اجرایی در کنار اطلاعرسانی درباره پروژههای آینده، تمرکز بیشتری بر پروژههای تکمیلشده و دستاوردهای ملموس داشته باشند؛ پروژههایی که مردم آثار آن را در زندگی روزمره خود مشاهده میکنند.
بیتردید پیگیری استاندار کرمان، نمایندگان مجلس و مدیران حوزه راه برای جذب سرمایهگذار و آغاز پروژه آزادراه انار – شهربابک – سیرجان – باغات اقدامی مثبت محسوب میشود و در صورت تحقق، میتواند تحولی مهم در شبکه حملونقل استان ایجاد کند.
اما تا زمانی که مصوبه دولت صادر نشده، قراردادها نهایی نیست و عملیات اجرایی آغاز نشده، شاید قضاوت درباره موفقیت این پروژه زودهنگام باشد.
افکار عمومی کرمان نیز به دلیل تجربه سالهای گذشته، بیش از آنکه منتظر انتشار اینفوگرافی، پادکست و کلیپهای تبلیغاتی باشد، چشم به روزی دارد که ماشینآلات راهسازی وارد مسیر شوند و پروژهای که سالها در نقشهها و جلسات اداری مطرح بوده، به واقعیت میدانی تبدیل شود.
انتهای پیام
