سرخس، فراتر از یک نقطه مرزی در انتهای جغرافیایی کشور، به مثابه قلب تپنده اتصال تمدنی و اقتصادی ایران به بازارهای جهانی عمل می‌کند. این منطقه، به واسطه موقعیت استراتژیک خود، اکنون در آستانه جهشی بزرگ در دیپلماسی اقتصادی ایران قرار دارد و نقشی حیاتی در اتصال ایران به شبکه‌های مبادلاتی منطقه‌ای و بین‌المللی ایفا می‌کند. سرخس امروز از یک موقعیت صرفاً جغرافیایی فراتر رفته و به یکی از محورهای مؤثر در شکل‌دهی به مناسبات جدید اقتصادی کشور تبدیل شده است.

سرخس، نمادی از اقتدار اقتصادی ایران

در دوره‌ای که کشورها با توانایی در مسیرهای ترانزیتی، لجستیکی و مبادلات فرامرزی، از مزیت بیشتری در تعاملات اقتصادی جهانی برخوردار خواهند بود، منطقه آزاد سرخس با اتکا به ظرفیت‌های بالفعل و بالقوه خود، پتانسیل تبدیل شدن به یکی از بازیگران اثرگذار در این عرصه را داراست. این منطقه، نه تنها در انتقال کالا و خدمات، بلکه در تسهیل جریان سرمایه، فناوری و فرصت‌های نوین همکاری نیز نقشی کلیدی ایفا می‌کند.

فرماندار سرخس در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تکمیل فرآیند راه‌اندازی رسمی منطقه آزاد تجاری - صنعتی سرخس، از اقدامات عملیاتی این ناحیه ویژه خبر داد و بر فرصت‌های بی‌نظیر سرمایه‌گذاری در این منطقه با توجه به موقعیت استراتژیک آن تأکید کرد.

مجید بیکی با بیان اینکه اعضای هیئت‌مدیره منطقه آزاد تجاری - صنعتی سرخس در بهمن‌ماه سال گذشته معرفی شدند، اظهار کرد: با توجه به بروز جنگ تحمیلی سوم، در آن بازه زمانی کوتاه فرصت کافی برای آغاز عملیات اجرایی نداشتند و عملا بعد از چهار ماه از زمان معارفه راه‌اندازی منطقه آزاد آغاز شد.

وی با اشاره به دستاوردهای اخیر این منطقه افزود: امروز پس از گذشت حداقل چهار ماه از زمان معارفه، کار راه‌اندازی منطقه آزاد رسماً با دو اقدام مهم آغاز شد؛ اولاً نصب تابلو و کلنگ‌زنی پروژه ساختمان اداری و ثانیاً رونمایی و نصب پلاک اختصاصی خودروهای منطقه آزاد. این در حالی است که هنوز پس از چندین ماه، منطقه آزاد تجاری - صنعتی سرخس موفق به رونمایی از پلاک خودروی خود نشده است. نصب پلاک بر روی خودروها نشان می‌دهد که مدیران منطقه آزاد سرخس پیگیری‌های مستمر داشته‌اند و استاندار نیز تسریع در کارها را دنبال کرده است.

فرماندار سرخس با تبیین اهمیت جغرافیایی این شهرستان خاطرنشان کرد: سرخس به دلیل موقعیت خاص خود به عنوان نقطه تلاقی کریدورهای شمال-جنوب و شرق به غرب، هم در داخل کشور و هم در مسیر ترانزیتی آسیا به اروپا ریلی و دریایی، پتانسیل بالایی دارد. بعد از جنگ تحمیلی سوم، دولت و حاکمیت نگاه ویژه‌ای به مرزهای شرقی ایران پیدا کرده‌اند و سرخس نیازمند حضور جدی سرمایه‌گذاران است.

وی با بیان اینکه توسعه زیرساخت‌ها در بخش‌های تولید و لجستیک، انبارداری باید با سرعت بیشتری انجام شود تا از این فرصت واقعی استفاده شود، با یادآوری تاریخچه ایجاد این منطقه گفت: حداقل ۳۰ سال از ایده اولیه ایجاد منطقه ویژه در سرخس می‌گذرد. ایده اولیه این بود که ظرف دو تا سه سال این منطقه به منطقه آزاد ارتقا پیدا کند که متأسفانه این اتفاق نیفتاد و زمان زیادی گذشت؛ اما امروز با توجه به تأکید رئیس‌جمهور و دولت بر توسعه متوازن، ظرفیت‌های شرق کشور بیشتر دیده می‌شود و بحث جنگ نیز این توجه را چند برابر کرده است.

بیکی افزود: در شهرستان سرخس همگرایی بسیار خوبی بین تمام ارکان وجود دارد و همه در کنار هم حرکت می‌کنند. مردم نیز مطالبه‌گری جدی دارند و فضای اقتصادی استان نیز به گونه‌ای است که تصمیمات با نگاه توسعه‌ای گرفته می‌شود. امیدواریم با همراهی همه جانبه، این منطقه آزاد به بهره‌برداری کامل برسد.

فرماندار شهرستان سرخس با تشریح جایگاه استراتژیک منطقه آزاد سرخس و زیرساخت‌های گسترده این ناحیه، از فرصت‌های ترانزیتی و لجستیکی برای اتصال به بازارهای آسیای مرکزی و چین خبر داد.

وی اظهار کرد: اکنون که منطقه آزاد به طور عملی آغاز به کار کرده، بر یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های آن یعنی مباحث ترانزیتی و ریلی تمرکز داریم. نکته حائز اهمیت این است که ۸۵ درصد مبادلات ریلی کشور توسط پایانه سرخس انجام می‌شود و این منطقه به عنوان بزرگترین پایانه ریلی غرب آسیا شناخته می‌شود.

بیکی با بیان اینکه این ظرفیت زیرساختی امکان ایجاد خطوط ترانزیتی مستقیم با روسیه و چین را فراهم کرده است، افزود: ما می‌توانیم با هدف قرار دادن بازارهای ۵۰۰ میلیون نفری آسیای مرکزی، هم در زمینه واردات کالا و هم در صادرات محصولات داخلی، نقش محوری ایفا کنیم. در شرایط فعلی که به دلیل جنگ اوکراین، کریدور روسیه (از سمت غرب) با محدودیت‌هایی مواجه شده است، این مسیر شرقی فرصتی بسیار مناسب برای جبران این خلاء ایجاد کرده است.

فرماندار سرخس درباره ارتباط این منطقه با بنادر دریایی توضیح داد: با نزدیک شدن به پایان اتصال راه‌آهن چابهار به شبکه سراسری و رسیدن آن تا زاهدان، عملاً ارتباط سرخس با چابهار برقرار می‌شود. اگرچه برای بهره‌برداری کامل از این ظرفیت، نیاز به احداث مسیر از یونسی تا بیرجند و سپس تا زاهدان وجود دارد، اما همین حالا نیز می‌شود این فرصت به وجود بیاید تا ترانزیت کالا از طریق سرخس تا چابهار و سپس ورود به دریای آزاد فراهم شود. این مسیر به صادرکنندگان امکان می‌دهد تا کالاها را با هزینه و زمان کمتر به نقاط مختلف دنیا ارسال کنند.

وی با اشاره به پتانسیل‌های آینده مانند برقی‌سازی خطوط آهن که هنوز وارد فاز عملیاتی کامل نشده‌اند، ادامه داد: قبلاً عمده توجه مان به بنادر دریایی بوده و اکنون تهدید محاصره دریایی در شرایط فعلی، فرصتی تحت عنوان استفاده از بنادر خشک و مسیرهای زمینی ایجاد کرده است که سرخس با موقعیت جغرافیایی خود، کوتاه‌ترین مسیر اتصال ما به آسیای مرکزی و چین را در اختیار دارد.

برای استفاده حداکثری از این پتانسیل‌ها، نیاز به رایزنی‌های فنی و دیپلماتیک با کشورهایی مانند چین و روسیه و انعقاد تفاهم‌نامه‌های خاص برای تعریف مسیرهای ریلی و صدور بارنامه‌های مشترک وجود دارد. مجموعه دیپلماسی کشور باید فعال شود تا با تکیه‌بر زیرساخت‌های موجود در خراسان رضوی، این فرصت‌ها به درستی مدیریت و جذب سرمایه شوند.

بیکی درباره مشوق‌های قانونی برای جذب سرمایه‌گذار در منطقه آزاد و نحوه حمایت از سرمایه‌گذاران در این منطقه، به قانون نحوه اداره مناطق آزاد اشاره و اظهار کرد: این قانون مجموعه‌ای از مشوق‌ها را برای سرمایه‌گذاران در نظر گرفته است که مهم‌ترین آن‌ها شامل اعطاء ۱۵ درصد تخفیف در حقوق گمرکی و استفاده از ۲۰ سال معافیت مالیاتی می‌شود. قطعاً این شرایط به همراه حمایت‌های محیطی و زیرساختی، زمینه را برای ورود سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند.

فرماندار سرخس با بیان اینکه استانداری و هیئت‌مدیره منطقه آزاد تجاری - صنعتی سرخس پیگیر افزایش مشوق‌های سرمایه‌گذاری هستند، اظهار کرد: اکنون تلاش می‌کنیم تا درصدی که مربوط به مناطق کمتر توسعه‌یافته کشور است به مشوق‌های موجود اضافه شود. بر این اساس، تخفیف گمرکی که در حالت عادی ۱۵ درصد است، می‌تواند با در نظر گرفتن امتیازات مناطق کمتر توسعه ‌یافته تا ۴۰ درصد افزایش یابد. این حداکثر تخفیف ممکن است و اگر محقق شود، تأثیر بسیار مثبتی بر جذب سرمایه‌گذاران در سرخس خواهد داشت.

وی با اشاره به مزایای اقتصادی این مشوق‌ها افزود: سرخس به عنوان منطقه‌ای کمتر توسعه ‌یافته، با بهره‌مندی از این تخفیف‌ها، ظرفیت‌های ویژه‌ای برای تولید و صادرات ایجاد می‌کند. سرمایه‌گذار می‌تواند با افزودن ارزش افزوده به کالاها، نه تنها محصولات خود را به کشورهای همسایه صادر کند، بلکه مواد اولیه وارداتی را با هزینه‌ای بسیار کمتر نسبت به تولید در داخل سرزمین اصلی وارد کشور کند. این موضوع باعث می‌شود که تأمین نیازهای داخلی با هزینه پایین‌تر امکان‌پذیر شود.

فرماندار سرخس در خصوص جذابیت‌های دیگر منطقه آزاد برای سرمایه‌گذاران، به موضوع پلاک اختصاصی خودروها اشاره و اظهار کرد: یکی از نکات جالب توجه، امکان خرید و واردات خودرو با پلاک اختصاصی منطقه آزاد برای سرمایه‌گذاران است. این موضوع خود به عنوان یک جاذبه سرمایه‌گذاری عمل می‌کند.

وی افزود: استاندار خراسان رضوی اخیراً اعلام کردند که با تأیید شورای تأمین استان، این امکان ایجاد خواهد شد تا خودروهای دارای پلاک منطقه آزاد سرخس امکان تردد در کل استان خراسان رضوی را بدهد.

سرخس، در حال بدل شدن به یکی از مهم‌ترین کانون‌های اقتصادی ایران

سرخس، با موقعیت استراتژیک منحصر به‌ فرد خود، در حال بدل شدن به یکی از مهم‌ترین کانون‌های اقتصادی ایران است. این منطقه آزاد که فراتر از یک مرز صرف، به عنوان یک کریدور حیاتی در معادلات ترانزیتی و لجستیکی منطقه‌ای و جهانی عمل می‌کند، پتانسیل عظیمی برای ایجاد ارزش افزوده و تقویت زنجیره تأمین ملی دارد.

مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره سازمان منطقه آزاد تجاری-صنعتی سرخس، در گفت و گو با ایسنا بر اهمیت دوچندان این منطقه در اتصال ایران به بازارهای جهانی تأکید کرد و آن را کاتالیزوری برای تحول در لجستیک کشور دانست و خاطرنشان کرد: محور مواصلاتی سرخس–چابهار به عنوان یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای اتصال ایران به آب‌های آزاد و نقش سرخس در کریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب، این منطقه را به یک هاب کلیدی در شبکه تجارت جهانی تبدیل کرده است.

رسول رئیس‌جعفری، اظهار کرد: سرخس نه تنها در حوزه ترانزیت ریلی و جاده‌ای پیشگام است، بلکه با اتکا به زیرساخت‌های کم‌نظیر خود، در حال گذار از ترانزیت محض به ایجاد قطب‌های صنعتی و پردازشی است. این استراتژی، با هدف فرآوری مواد اولیه و صادرات محصولات با ارزش افزوده، هزاران فرصت شغلی پایدار را برای جوانان و متخصصان کشور نوید می‌دهد و این منطقه را به یک نقطه اتکای اقتصادی در زمان بحران‌های لجستیکی جهانی تبدیل خواهد کرد.

وی با اشاره به جایگاه ویژه این منطقه در معادلات اقتصادی کشور تصریح کرد: منطقه آزاد سرخس نه ‌تنها برای خراسان رضوی، بلکه برای اقتصاد ملی ایران نیز اهمیتی راهبردی دارد و می‌تواند به یکی از اثرگذارترین نقاط کشور در حوزه تجارت، ترانزیت و لجستیک تبدیل شود.

رئیس‌جعفری با بیان اینکه خراسان رضوی به عنوان یکی از قطب‌های کلیدی اقتصاد کشور، نقشی پیشران در تحقق اهداف توسعه‌ای ایفا می‌کند، گفت: وقتی از پهنه گسترده خراسان رضوی با ۳۴ شهرستان و برخورداری از دو منطقه آزاد صحبت می‌شود، در واقع از ظرفیتی حرف می‌زنیم که می‌تواند تمام معادلات لجستیکی کشور را تغییر دهد. منطقه آزاد سرخس در این نقشه راه، جایگاهی ممتاز و منحصربه‌فرد دارد.

وی با تأکید بر اینکه سرخس هم‌اکنون به کانون توجه کشورهای منطقه تبدیل شده است، خاطرنشان کرد: کشورهای همسایه به ویژه در آسیای میانه، نگاهی ویژه و راهبردی به مرز سرخس دارند. این توجه ناشی از آن است که سرخس به دلیل زیرساخت‌های کم‌نظیر ریلی، جاده‌ای و هوایی، بستری امن و اقتصادی برای تبادلات تجاری فراهم کرده است. ما باید با درک درست از این موقعیت، حضور خود را در این عرصه به شکلی فعال‌تر و هدفمندتر از گذشته تقویت کنیم.

مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره سازمان منطقه آزاد تجاری-صنعتی سرخس، در ادامه با اشاره به محور مواصلاتی سرخس-چابهار به عنوان یکی از مهم‌ترین ستون‌های اقتدار لجستیکی ایران، تصریح کرد: محور سرخس، بیرجند، زاهدان و چابهار نه یک طرح معمولی، بلکه یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای اتصال ایران به آب‌های آزاد و خلیج‌فارس است. این مسیر، کوتاه‌ترین، ایمن‌ترین و مقرون ‌به‌ صرفه‌ترین راه برای ترانزیت کالا از آسیای میانه به بازارهای جهانی محسوب می‌شود. توسعه و بهره‌برداری کامل از این مسیر می‌تواند ظرفیت‌های بی‌نظیری در حوزه حمل‌ونقل و لجستیک ایجاد کند که تا سال‌ها اثرات مثبت آن بر اقتصاد کلان کشور باقی خواهد ماند.

سرخس امروز حلقه اصلی اتصال کریدور شمال-جنوب است؛ همان مسیری که روسیه و کشورهای حوزه دریای خزر را به آب‌های گرم خلیج فارس و اقیانوس هند متصل می‌کند. افزون بر این، سرخس در کریدور شرق–غرب و طرح بزرگ یک کمربند، یک راه چین نیز جایگاهی ویژه و راهبردی دارد. ایران از طریق سرخس این ظرفیت را دارد که به هاب مرکزی اتصال کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه به عراق و کشورهای جنوب غرب آسیا تبدیل شود. این همان نقطه‌ای است که اقتصاد ایران را به بازیگر غیرقابل ‌جایگزین در شبکه تجارت جهانی تبدیل می‌کند.

رئیس‌جعفری با تأکید بر پیشتازی این منطقه در حوزه ریلی کشور گفت: سرخس هم‌اکنون رکورددار نخستین و پرحجم‌ترین ترافیک ریلی کشور است. پیوند شبکه ریلی سراسری کشورهای شوروی سابق با شبکه ریلی ایران از طریق این مرز محقق شده و همین مسئله، سرخس را به دروازه‌ای استراتژیک تبدیل کرده است. ما در سرخس زیرساخت‌های اتصال خطوط عریض ریلی را به ‌طور کامل فراهم کرده‌ایم و همین قابلیت فنی، سرخس را به مهم‌ترین دروازه ریلی ایران به سمت آسیای میانه بدل کرده است؛ قابلیتی که بسیاری از بنادر و مرزهای دیگر فاقد آن هستند.

وی با بیان اینکه اهمیت سرخس تنها به ترانزیت خلاصه نمی‌شود، اظهار کرد: استراتژی ما گذار از ترانزیت محض به ایجاد ارزش‌افزوده است. ما به دنبال آن هستیم که منطقه آزاد سرخس را به یک قطب صنعتی و پردازشی تبدیل کنیم. به این معنا که مواد اولیه وارداتی از کشورهای همسایه در همین منطقه فرآوری شده و با بسته‌بندی و استانداردهای بین‌المللی به بازارهای هدف صادر شود. این رویکرد می‌تواند زنجیره ارزش را در اقتصاد ملی تقویت کرده و هزاران فرصت شغلی پایدار برای جوانان و متخصصان کشور ایجاد کند.

رئیس‌جعفری افزود: ظرفیت‌های ریلی، جاده‌ای و هوایی سرخس نه تنها مورد توجه کشورهای همسایه است، بلکه یک مزیت رقابتی برای جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی محسوب می‌شود. ما در حال فراهم کردن بسترهای نرم‌افزاری و سخت‌افزاری هستیم تا حضور فعال‌تری در حوزه تجارت الکترونیک و لجستیک هوشمند داشته باشیم. نگاه ما این است که سرخس به یک نقطه اتکای اقتصادی تبدیل شود که در زمان‌های بحران‌های لجستیکی جهانی، نقش پناهگاه و مسیر جایگزین را برای تجارت بین‌المللی ایفا کند.

وی در ادامه به الزامات توسعه متوازن در این منطقه اشاره و اظهار کرد: اهمیت سرخس در آینده اقتصادی کشور غیرقابل‌انکار است. هر چقدر که این منطقه آزاد پویاتر شود، آثار مستقیم آن در بخش‌های بازرگانی، خدمات گمرکی، صنایع وابسته و انبارداری در کل استان خراسان رضوی و حتی کشور مشهود خواهد بود. ما برای تبدیل شدن به یک هاب لجستیکی، نیازمند هماهنگی فرابخشی و نگاه ملی هستیم تا بتوانیم موانع اداری و اجرایی را در مسیر سرمایه‌گذاری کاهش دهیم.

مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره سازمان منطقه آزاد تجاری-صنعتی سرخس، تأکید کرد: سرخس دروازه‌ای است که آینده ایران را به بازارهای پرظرفیت آسیای مرکزی و فراتر از آن پیوند می‌زند. ما بر این باوریم که با تداوم حمایت‌های دولتی و اعتماد به ظرفیت‌های بخش خصوصی، سرخس می‌تواند به یکی از قطب‌های ثروتمند و اثرگذار در اقتصاد ملی تبدیل شود. این منطقه، نماد عزم ملی برای گره‌گشایی از بن‌بست‌های ترانزیتی و ورود به سطح جدیدی از بازیگری اقتصادی در منطقه است.

سرخس؛ سکوی پرتاب اقتصادی ایران به سوی بازارهای جهانی

منطقه آزاد سرخس، با برخورداری از موقعیت جغرافیایی منحصر به‌ فرد و زیرساخت‌های لجستیکی قدرتمند، در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین کانون‌های توسعه اقتصادی ایران است. این منطقه، با تمرکز بر رویکردهای صادرات محور و تسهیل سرمایه‌گذاری، پتانسیل عظیمی برای اتصال ایران به بازارهای منطقه‌ای و جهانی دارد.

نماینده مردم سرخس، در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به ظرفیت‌های ویژه این منطقه اظهار کرد: منطقه آزاد سرخس علاوه بر رویکرد ترانزیتی و نقش آن به عنوان یک کریدور اصلی، یک منطقه آزاد صادرات محور است.

 سید احسان قاضی‌زاده هاشمی، افزود: وسعت اراضی این منطقه شرایطی را فراهم کرده است که حجم سرمایه‌گذاری برای امور تولیدی، به‌ویژه تولیدات صادرات محور یا واردات خدمات به صورت قطعات منفصله (CKD) جهت پشتیبانی از واحدهای تولیدی در سطح کشور، بیش از پیش افزایش یابد.

این نماینده مجلس همچنین به فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بخش لجستیک، انبارگردانی و خدمات اشاره و اظهار کرد: توسعه خدمات در حوزه ناوبری زمینی و ریلی، همراه با گسترش سرمایه‌گذاری در بخش حمل‌ونقل، فرصت‌های بی‌نظیری را برای سرمایه‌گذاران در این منطقه مهیا کرده است.

قاضی‌زاده هاشمی با برشمردن مزایای ساختاری منطقه آزاد سرخس، تصریح کرد: تجمیع اقدامات در عرصه تولید، صنعت، حمل‌ونقل و لجستیک، در کنار معافیت‌های مالیاتی و قواعد تسهیل کسب‌وکار، بستری مناسب برای جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی فراهم می‌آورد.

وی با تأکید بر تفویض کامل اختیارات به مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره، اظهار کرد: یکی از قواعد تسهیل‌ کننده در این منطقه، حذف بروکراسی اداری برای فعالان اقتصادی است. به جای اینکه تولید کننده درگیر دریافت ده‌ها مجوز از دستگاه‌های مختلف شود، تمامی فرآیندهای کسب مجوز توسط هیئت‌مدیره و مدیرعامل تجمیع و پیگیری می‌شود.

نماینده مردم سرخس در مجلس به چشم‌انداز اشتغال‌زایی در این شهرستان اشاره کرد و افزود: اطمینان دارم با ترکیب اقتصادی فعلی در تیم مدیریتی منطقه آزاد سرخس، شاهد رونق سرمایه‌گذاری خواهیم بود. خروجی نهایی این اقدامات باید ایجاد کار و اشتغال برای جوانان شهرستان باشد.

وی بر ضرورت توانمندسازی محلی تأکید و تصریح کرد: نیازمند بسترسازی برای توانمندسازی جوانان منطقه هستیم تا بتوانند با تجمیع سرمایه‌های خرد خود، به فعالان اقتصادی تبدیل شده و نقش‌آفرینان اصلی توسعه منطقه آزاد سرخس باشند.

 سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی که امروز در منطقه آزاد تجاری-صنعتی سرخس، در حال انجام است، در آینده نزدیک ثمرات بزرگی برای کشور به همراه خواهد داشت. سرخس، پلی میان نیازهای بازار جهانی و منابع عظیم آسیای میانه است و ایران در این معادله، نقش مدیریت و تسهیل‌گری را ایفا می‌کند. مسئولان در سرخس در حال ساختن پلی هستند که نه‌ تنها کالاها، بلکه ثروت و امنیت را برای ایران به ارمغان خواهد آورد. این منطقه آزاد، امروزه با اقتدار در مسیر توسعه گام برمی‌دارد و امیدواریم با همت همه مسئولین، به آنچه شایسته آن است، یعنی قطب لجستیکی اول شرق کشور، دست یابد.

انتهای پیام