زهرا نظری در خصوص خشم کودکان و مهارت کنترل آن در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: خشم یکی از هیجان‌های طبیعی و ضروری انسان است و بر خلاف تصور برخی از والدین، عصبانی شدن کودک به خودی خود نشانه مشکل نیست بلکه آنچه اهمیت دارد، شیوه ابراز و مدیریت این هیجان است.

به گفته وی، کودکی که یاد بگیرد خشم خود را به شکل سالم بیان کند، در آینده روابط اجتماعی موفق‌تر و سلامت روانی بهتری خواهد داشت.

وی ادامه داد: بسیاری از والدین زمانی که با رفتارهای پرخاشگرانه فرزند خود مواجه می‌شوند، تصور می‌کنند کودک لجباز یا نافرمان شده است در حالی که در بسیاری از موارد، پرخاشگری نشانه ناتوانی کودک در تنظیم هیجان‌هاست.

نظری در این مورد تصریح کرد: در چنین مواقعی، کودکان هنوز مهارت کافی برای شناخت احساسات و کنترل واکنش‌های خود را ندارند و به همین دلیل ممکن است خشم خود را با فریاد و قهر و دعوا یا پرتاب وسایل یا رفتارهای تکانشی نشان دهند.

این مشاور و روانشناس کودک گفت: نخستین و مهمترین محل آموزش کنترل خشم، خانواده است ولی باید توجه داشت که کودکان بیش از آن که به توصیه‌های والدین گوش دهند، رفتارهای آنها را مشاهده و الگوبرداری می‌کنند.

وی اضافه کرد: اگر والدین در شرایط تنش با فریاد و توهین یا رفتارهای هیجانی واکنش نشان دهند کودک نیز همین الگو را یاد خواهد گرفت، بنابراین مهمترین آموزش کنترل خشم، مشاهده رفتار آرام و منطقی والدین در موقعیت‌های دشوار است.

نظری تاکید کرد: والدین باید به فرزند خود کمک کنند تا احساساتش را بشناسد و نامگذاری کند؛ زمانی که کودک بتواند بگوید عصبانی هستم، ناراحت هستم یا احساس می‌کنم به من توجه نشده است، احتمال بروز رفتارهای پرخاشگرانه از سوی وی کاهش پیدا می‌کند.

وی ادامه داد: همچنین لازم است به کودک آموزش داده شود که داشتن احساس خشم، طبیعی است اما آسیب رساندن به خود و دیگران قابل قبول نیست.

این روانشناس کودک آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان را یکی از راهکارهای موثر در این رابطه خواند و خاطرنشان کرد: تمرین تنفسی عمیق، مکث کردن قبل از واکنش، دور شدن موقت از موقعیت تنش‌زا و انجام فعالیت‌های بدنی و گفت‌وگو درباره‌ی احساسات می‌تواند به کودک کمک کند تا خشم خود را بهتر مدیریت کند.

وی در ادامه متذکر شد: بسیاری از رفتارهای خشمگینانه کودکان، ریشه در نیازهای برآورده نشده آنها دارد و عواملی مانند خستگی، اضطراب، فشار تحصیلی، احساس نادیده گرفته شدن، مشکلات ارتباطی با همسالان یا حتی کمبود زمان بازی و تفریح، می‌تواند آستانه تحمل کودک را کاهش دهد؛ بنابراین والدین باید به جای تمرکز صرف بر رفتار پرخاشگری باید علت‌های پشت رفتار را نیز بررسی کنند.

نظری در خصوص نقش آموزگاران در آموزش کنترل خشم دانش‌آموزان خود نیز گفت: مدرسه نقش بسیار مهمی در آموزش کنترل خشم دارد، دانش‌آموزان هر روز در محیط مدرسه با موقعیت‌هایی مانند رقابت، ناکامی، اختلاف نظر و تعارض با همسالان روبه رو می‌شوند و این موقعیت‌ها فرصت مناسبی برای آموزش مهارت‌های اجتماعی و هیجانی هستند.

وی افزود: معلمان با ایجاد فضایی امن و حمایتگر، می‌توانند به دانش‌آموزان کمک کنند که احساسات خود را به شیوه مناسب بیان کنند و در این مسیر، آموزش مهارت حل مسئله، گفت‌وگو، همدلی، احترام به تفاوت‌ها و مدیریت تعارض از جمله اقداماتی است که به کاهش رفتارهای پرخاشگرانه کمک می‌کند.

این روان شناس یزدی ادامه داد: معلمان لازم است توجه داشته باشند که برخی از دانش‌آموزان پرخاشگر در واقع با مشکلاتی مانند اضطراب، استرس خانوادگی، افت اعتماد به نفس یا مشکلات هیجانی مواجه هستند لذا تنبیه شدید و برچسب زدن، معمولاً به تشدید مشکل منجر می‌شود ولی در مقابل نیز شنیدن حرف دانش‌آموز، ر حفظ آرامش و همکاری با خانواده می‌تواند بسیار اثربخش‌تر باشد.

نظری در پایان نیز با تاکید بر این که کنترل خشم، یک مهارت آموختنی است؛ نه یک ویژگی ذاتی،  تصریح کرد: هر چه خانواده و مدرسه از سال‌های ابتدایی زندگی، آموزش مهارت‌های هیجانی را در کنار آموزش‌های علمی جدی‌تر بگیرند، کودمان توانمندتری در مدیریت احساسات و برقراری روابط سالم تربیت خواهند شد. همچنین کودکانی که امروز مدیریت خشم را می آموزند، فردا، بزرگسالانی آرام‌تر و موفق‌تر خواهند بود.

انتهای پیام