امید ابراهیمی، دوستدار میراث فرهنگی استان کرمان، اواخر تابستان گذشته، با انتشار تصاویری از ساختوساز دو سازه در مجاورت میدان ارگ و بافت تاریخی کرمان، نسبت به تأثیر این بناها بر منظر تاریخی شهر هشدار داد.
پس از انتشار این گزارش در ایسنا، فرناز فرهیمقدم، معاون میراث فرهنگی کرمان، از توقف بخشی از عملیات اجرایی پروژه به ایسنا خبر داد و اعلام کرد که ادامه یا توقف کامل آن منوط به تصمیم وزارت میراث فرهنگی و تعیین تکلیف رای کمیسیون ماده ۵ است. به گفته او، تنها اجرای دو طبقه نخست پروژه بهصورت موقت مجاز دانسته شده است.
آن زمان علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور که از روند اجرای این پروژه بازدید کرده بود، با تأکید بر الزام رعایت ضوابط مصوب بافت تاریخی کرمان، تاکید کرد که بر اساس بررسیهای انجامشده، ارتفاع بنا باید کاهش یابد و دستکم دو طبقه از آن حذف شود. او همچنین خواستار پیگیری حقوقی موضوع و توقف روند ساختوساز شد.
با این حال، انتشار تصاویر از ادامه عملیات ساختمانی در مجاورت میدان گنجعلیخان و ارگ تاریخی کرمان، واکنش فعالان میراث فرهنگی، هنرمندان و شماری از شهروندان کرمانی را نیز در پی داشت و آنان با راهاندازی پویشی مردمی، خواستار ورود فوری نهادهای مسئول به این پرونده شدند. در همین راستا، امینیزاده، عضو کمیسیون حقوقی شورای شهر کرمان، نیز با اشاره به تخلفات صورتگرفته در این پروژه، بر ضرورت ورود دستگاههای نظارتی، قضایی و امنیتی استانداری أکید کرد.
حال، با گذشت نزدیک به یکسال از اعلام مواضع مسئولان میراث فرهنگی و تأکید بر لزوم رعایت ضوابط ارتفاعی، تصاویر و گزارشهای جدید حاکی از ادامه فعالیتهای ساختمانی در این پروژه است؛ موضوعی که بار دیگر نگرانی فعالان میراث فرهنگی را برانگیخته است.
امید ابراهیمی، دوستدار و کنشگر میراث فرهنگی از ادامه ساختوساز این پروژه خبر داد و به ایسنا گفت: از اواخر مرداد یا شهریور سال گذشته، همزمان با بالا آمدن اسکلتهای فلزی ساختمان، فعالان میراث فرهنگی نسبت به روند ساختوساز هشدار داده بودند. در همان مقطع نیز گزارشهایی درباره مغایرت این پروژه با ضوابط موجود منتشر شد، اما با وجود پیگیریهای انجامشده، اقدام مؤثری برای توقف آن صورت نگرفت.
ابراهیمی توضیح داد: طی این مدت، مسئولان مختلف از جمله اداره کل میراث فرهنگی کرمان، وزارت میراث فرهنگی، برخی مقامات قضایی، امنیتی، استانداری و دیگر مسئولان ذیربط بارها بر ضرورت توقف پروژه تأکید کردهاند، اما در عمل روند ساختوساز متوقف نشده و پروژه به پیشرفت خود ادامه داده است.
او در ادامه با رد ادعای توقف کامل پروژه اظهار کرد: در حالی که مدتهاست گفته میشود ساختوساز متوقف شده، جرثقیل همچنان در محل فعال است و عملیات اجرایی سقف و کف طبقات ادامه دارد.
ابراهیمی همچنین به مواضع اداره کل میراث فرهنگی کرمان اشاره کرد و گفت: مسئولان این اداره اعلام میکنند که تنها فعالیت در دو طبقه پایین پروژه مجاز بوده است، اما شواهد موجود نشان میدهد عملیات ساختمانی در بخشهای بالاتر نیز ادامه دارد.
این فعال میراث فرهنگی با انتقاد از نحوه برخورد دستگاههای مسئول، ادامه داد: صرف اعلام مخالفت یا صدور دستور شفاهی برای توقف پروژه کافی نیست و زمانی که عملیات ساختمانی ادامه دارد، نهادهای مسئول باید بهصورت عملی وارد عمل شوند. یگان حفاظت میراث فرهنگی و سایر دستگاههای اجرایی و انتظامی باید نقش فعالتری در جلوگیری از ادامه تخلفات ایفا کنند.
ابراهیمی همچنین یادآور شد: سال گذشته و در جریان سفر علیرضا ایزدی، مدیر کل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور به کرمان، قرار بود ظرف یک هفته نظر نهایی وزارت میراث فرهنگی درباره این پروژه اعلام شود، اما تاکنون موضعی شفاف و علنی در این زمینه منتشر نشده است. تعلل در اعلام نظر قطعی و نبود تصمیمی روشن، موجب تداوم وضعیت فعلی شده است.
او با اشاره به پیگیری حقوقی این پرونده، گفت: مهرماه سال گذشته از سوی انجمن دیدهبان میراث کارمانیا شکایتی درباره این پروژه ثبت شده است که همچنان در حال طی مراحل قضایی است و هنوز به نتیجه نرسیده است.
رئیس انجمن دیدهبان میراث کارمانیا با ابراز نگرانی از ادامه روند فعلی این پروژه در حریم منظری یک میراث ملی و در بافت تاریخی، اظهار کرد: پیشرفت فیزیکی پروژه میتواند در آینده به عاملی برای توجیه ادامه ساختوساز تبدیل شود. زمانی که نخستین گزارشها درباره این پروژه منتشر شد، تنها چند ستون فلزی در محل نصب شده بود، اما اکنون پروژه به مراحل بسیار پیشرفتهتری رسیده است.
ابراهیمی تأکید کرد: اجرای ضوابط و قوانین مرتبط با بافتهای تاریخی باید برای همه یکسان باشد و هیچ دستگاه یا نهاد دولتی نباید خود را از رعایت این مقررات مستثنا بداند. اگر محدودیتهای ارتفاعی و ضوابط ساختوساز در بافتهای تاریخی برای شهروندان لازمالاجراست، این قوانین باید درباره تمامی نهادها و دستگاهها نیز بدون استثنا اعمال شود تا از تکرار چنین اتفاقاتی جلوگیری شود.
در پیگیریهای ایسنا از علیرضا ایزدی، رئیس دفتر ثبت آثار تاریخی کشور، او تأکید کرد که محدوده بافت تاریخی کرمان دارای ضوابط مصوب و مشخصی است و هرگونه ساختوساز در این محدوده باید بر اساس همان ضوابط انجام شود.
ایزدی با تاکید بر اینکه موضع میراث فرهنگی همان موضع سال گذشته است و دوطبقه باید کاهش یابد، به ایسنا گفت: محدوده بافت، ضوابط خاص مصوب خودش را دارد. ما به دوستان ابلاغ کردهایم که رعایت ضوابط الزامی است و ساختوساز باید بر اساس ضوابطی که ادارهکل میراث فرهنگی استان کرمان به آنها ابلاغ کرده، انجام شود.
رئیس دفتر ثبت آثار تاریخی کشور با بیان اینکه کارشناسان این دفتر نیز در این خصوص با مسئولان و دستاندرکاران پروژه گفتوگو کردهاند، افزود: دوستان ما به محل مراجعه کردهاند و توضیح دادهاند که این نقطه، نقطهای حساس است و در منظر بافت تاریخی قرار دارد. هرگونه ساختوساز نامتجانس میتواند به این منظر خدشه وارد کند و به هیچ وجه زیبنده آن بافت ارزشمند تاریخی کرمان نیست.
او تأکید کرد که رعایت ضوابط ابلاغی لازمالاجراست و همه دستگاهها و مجریان پروژه موظف به تبعیت از آن هستند.
ایزدی در پاسخ به این پرسش که آیا آخرین نظر وزارت میراث فرهنگی همان محدود شدن ساختوساز به طبقات اولیه بوده است، اظهار کرد: ضوابط ارتفاعی به آنها ابلاغ شده است. ملاک ما همان ضوابط ارتفاعی مصوب (سه طبقه روی پیلوت) در این محدوده است.
سید موید محسن نژاد، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان، نیز در گفتوگو با ایسنا با اشاره به حساسیت محدوده مورد نظر و قرار گرفتن آن در حریم و منظر بافت تاریخی کرمان، تأکید کرد که ضوابط این محدوده مشخص است و موضوع تعدیل ارتفاع ساختمان در دستور کار قرار دارد.
او با بیان اینکه بافت تاریخی کرمان در مسیر ثبت جهانی قرار گرفته است، گفت: همه دستگاههای مرتبط از جمله اداره کل امور مالیاتی، استانداری و مجموعه میراث فرهنگی بر ضرورت رعایت ضوابط و تعدیل ارتفاع ساختمان تأکید دارند. در صورت پیگیری ثبت جهانی این بافت در آینده، رعایت حریم، منظر تاریخی و ضوابط ارتفاعی یک ضرورت اجتنابناپذیر خواهد بود.
مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمان همچنین درباره ابلاغ نظر نهایی وزارت میراث فرهنگی در خصوص ارتفاع این ساختمان اظهار کرد: موضوع در حال حاضر در مراحل کارشناسی قرار دارد و در سطح استان و وزارتخانه این دیدگاه وجود دارد که حتی در صورت صدور مجوزهای قبلی، با توجه به شرایط کنونی و الزامات مربوط به بافت تاریخی و ثبت جهانی، تعدیل ارتفاع بنا لازم و ضروری است.
محسننژاد افزود: بررسیهای کارشناسی همچنان ادامه دارد و پس از نهایی شدن نتایج، اطلاعرسانی رسمی انجام خواهد شد. استاندار کرمان، اداره کل میراث فرهنگی و سایر دستگاههای مرتبط بر ثبت جهانی بافت تاریخی کرمان اتفاق نظر دارند و لازمه این موضوع، احترام به حریم، ضوابط ارتفاعی و حفظ منظر تاریخی شهر است.
مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمان همچنین درباره طبقات مازاد در حال ساخت گفت: این موضوع در دست بررسی کارشناسی قرار دارد و میراث فرهنگی با هر اقدامی که به بافت تاریخی کرمان آسیب وارد کند، مخالف است. در جلسات مشترک برگزار شده با مسئولان اداره کل امور مالیاتی نیز اصل تعدیل ارتفاع بنا مورد پذیرش قرار گرفته و توافقهایی در این زمینه حاصل شده است.
انتهای پیام
