واحد ترجمان دانش معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی تبریز با همکاری گروه آموزشی کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی و مرکز توسعه و هماهنگی پژوهش، روز سهشنبه ۲۶ خرداد، وبینار آموزشی «ساختن اینفوگرافیک با هوش مصنوعی» را با هدف آشنایی پژوهشگران، دانشجویان و اعضای هیئت علمی با ظرفیتهای نوین هوش مصنوعی در انتقال و انتشار مؤثر دانش برگزار کرد.
در این وبینار، شفیقه موسوی، دانشجوی دکتری کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، به بررسی نقش اینفوگرافیک در ترجمان دانش و تبدیل یافتههای پژوهشی به پیامهای قابل فهم برای مخاطبان پرداخت. همچنین این برنامه با دبیری دکتر وحیده زارع، استاد گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، برگزار شد و شرکتکنندگان با کاربردهای ابزارهای هوش مصنوعی در تولید محتوای بصری و ارتقای اثربخشی ارتباطات علمی آشنا شدند.
پژوهش زمانی اثرگذار است که دیده شود؛ نقش اینفوگرافیک و هوش مصنوعی
وحیده زارع، عضو هیئت علمی گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در این وبینار آموزشی با تأکید بر اهمیت ترجمان دانش، گفت: پژوهشی که دیده نشود، فهمیده نشود و به کار گرفته نشود، بخش مهمی از ظرفیت اثرگذاری خود را از دست میدهد.
وی افزود: موضوع این نشست در ظاهر درباره اینفوگرافیک است، اما در واقع به آینده ارتباطات علمی و چگونگی انتقال دانش تولیدشده در دانشگاهها و مراکز پژوهشی به مخاطبان هدف میپردازد.
وی ادامه داد: امروزه صرف تولید دانش کافی نیست، بلکه دانش باید بتواند با مخاطبان ارتباط برقرار کند و در اختیار افرادی قرار گیرد که میتوانند از آن برای تصمیمگیری، سیاستگذاری و حل مسائل جامعه بهره ببرند.
عضو هیئت علمی گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز با اشاره به چالشهای موجود در انتشار و بهرهبرداری از نتایج پژوهشها گفت: بسیاری از پژوهشهای ارزشمند، گزارشهای علمی و پایاننامههایی که سالها برای تولید آنها زمان صرف شده است، تنها توسط تعداد محدودی از افراد مطالعه میشوند و فرصت اثرگذاری گسترده را پیدا نمیکنند.
وی مطرح کرد: در عصر انفجار اطلاعات، مخاطبان فرصت مطالعه گزارشهای طولانی را ندارند و ترجیح میدهند پیام اصلی را در کوتاهترین زمان ممکن، به شکلی روشن و جذاب دریافت کنند. از همین رو، مفهوم «ترجمان دانش» بیش از گذشته اهمیت یافته است.
وی در ادامه ترجمان دانش را فرایند تبدیل یافتههای پژوهشی به زبان و قالبی قابل فهم برای تصمیمگیران، متخصصان، رسانهها و عموم مردم دانست و افزود: یکی از مؤثرترین ابزارهای ترجمان دانش، اینفوگرافیک است که میتواند دادهها و پیامهای کلیدی پژوهش را به شکلی بصری، ساده و ماندگار ارائه کند.
زارع خاطرنشان کرد: اینفوگرافیکها علاوه بر جلب توجه مخاطبان در مدتزمان کوتاه، قابلیت انتشار گسترده در شبکههای اجتماعی را دارند و میتوانند اثربخشی یافتههای علمی را نسبت به متون طولانی افزایش دهند.
وی همچنین به نقش هوش مصنوعی در تولید محتوای بصری اشاره کرد و گفت: ابزارهای متعددی مبتنی بر هوش مصنوعی برای تولید تصاویر و اینفوگرافیکها توسعه یافتهاند که میتوانند فرایند طراحی و تولید محتوای علمی را تسهیل کنند.
وی با تأکید بر ضرورت استفاده مسئولانه از این فناوری افزود: بهرهگیری مؤثر و اخلاقی از ابزارهای هوش مصنوعی برای انتقال صحیح پیامهای علمی، یکی از چالشهای مهم پیش روی پژوهشگران و تولیدکنندگان محتواست.
عضو هیئت علمی گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز تشریح کرد: هوش مصنوعی جایگزین پژوهشگر یا خلاقیت انسانی نیست، بلکه ابزاری است که میتواند فاصله میان یک یافته علمی و یک پیام اثرگذار را کوتاهتر کند و زمینه دیدهشدن و استفاده بیشتر از نتایج پژوهشها را فراهم آورد.
وی ابراز امیدواری کرد که پژوهشگران و دانشجویان، اینفوگرافیک را نه صرفاً به عنوان یک محصول گرافیکی، بلکه به عنوان پلی میان پژوهش و تأثیر اجتماعی پژوهش در نظر بگیرند.
هوش مصنوعی تولید اینفوگرافیکهای علمی را متحول کرده است
شفیقه موسوی، دانشجوی دکتری کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در این وبینار آموزشی با اشاره به نقش روزافزون هوش مصنوعی در تولید محتوای علمی، گفت: استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی میتواند فرایند طراحی اینفوگرافیک را تسریع کرده و انتقال دانش تخصصی به مخاطبان عمومی را تسهیل کند.
وی اظهار کرد: اینفوگرافیک تلفیقی از اطلاعات و گرافیک است که با بهرهگیری از متن، تصویر، نمودار و سایر عناصر بصری، مفاهیم پیچیده را به شکلی ساده و قابل فهم در اختیار مخاطب قرار میدهد.
وی با بیان اینکه امروزه حجم گسترده اطلاعات، نیاز به ابزارهای بصری برای انتقال دانش را افزایش داده است، افزود: اینفوگرافیکها با کاهش بار شناختی، افزایش سرعت پردازش اطلاعات و تقویت ماندگاری مطالب در ذهن، نقش مهمی در آموزش، پژوهش و ارتباطات علمی ایفا میکنند.
این دانشجوی دکتری کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، انواع اینفوگرافیکها را شامل اینفوگرافیکهای آماری، فرایندی، مقایسهای، زمانی، سلسلهمراتبی و آموزشی دانست و گفت: انتخاب نوع اینفوگرافیک باید متناسب با هدف محتوایی انجام شود؛ بهگونهای که دادههای آماری، روندهای زمانی، مراحل انجام یک فرایند یا مقایسه مفاهیم مختلف به بهترین شکل نمایش داده شوند.
وی در ادامه به کاربرد هوش مصنوعی مولد در تولید محتوای علمی اشاره کرد و افزود: این فناوری امکان خلاصهسازی متون علمی، تولید طرحهای اولیه، طراحی عناصر گرافیکی، ترجمه و بومیسازی محتوا و همچنین تبدیل دادههای پیچیده به ساختارهای بصری را فراهم کرده است.
وی از ابزارهایی نظیر Canva AI، Microsoft Designer، Piktochart AI، Infogram، Napkin AI، Adobe Express، Venngage AI، Figma AI و Beautiful AI به عنوان مهمترین پلتفرمهای طراحی اینفوگرافیک مبتنی بر هوش مصنوعی نام برد و گفت: این ابزارها سرعت تولید محتوا را افزایش داده و دسترسی پژوهشگران به امکانات طراحی حرفهای را تسهیل میکنند.
موسوی در عین حال بر لزوم توجه به محدودیتهای هوش مصنوعی تأکید کرد و گفت: خطاهای محتوایی، سوگیری الگوریتمی، مشکلات مربوط به مالکیت فکری و کیفیت پایین برخی جزئیات از جمله چالشهایی هستند که باید در استفاده از این فناوری مورد توجه قرار گیرند.
وی با اشاره به اهمیت مهارت پرامپتنویسی در تولید محتوای بصری مطرح کرد: تعیین دقیق جزئیات، انتخاب سبک بصری مناسب، استفاده از پرامپتهای منفی و بازبینی مستمر خروجیها از عوامل مؤثر در دستیابی به نتایج مطلوب هستند.
وی نقش اینفوگرافیک را در ترجمان دانش بسیار مهم دانست و گفت: این ابزار میتواند با سادهسازی مفاهیم پیچیده، افزایش یادگیری و یادسپاری، جذب مخاطب، تشویق به پژوهش و کمک به تصمیمگیری مبتنی بر شواهد، شکاف میان دانش تخصصی و فهم عمومی را کاهش دهد.
این پژوهشگر در ادامه خاطرنشان کرد: اینفوگرافیک و هوش مصنوعی در کنار یکدیگر میتوانند پژوهش را از یک متن پیچیده به پیامی روشن، جذاب و اثرگذار تبدیل کنند؛ با این حال همچنان نقش پژوهشگر در انتخاب محتوا، اصلاح خروجیها و اعتبارسنجی اطلاعات، نقشی اساسی و غیرقابل جایگزین است.
انتهای پیام
