دکتر ناصر شوشتری زاده در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه بدن انسان این توانایی را دارد که دمای خود را در حالت‌های مختلف، مثلاً با اتساع عروق محیطی و نیز تعریق و دفع گرما از این طریق تنظیم کند، اظهار کرد: اما گاهی شدت تغییرات دمایی به حدی است که بیش از ظرفیت خود تنظیمی بدن می باشدو باعث حالتی به نام گرمازدگی می‌شود که این حالت در شرایطی پیش می‌آید که فعالیت بیش از حد در محیط گرم و یا ماندن طولانی مدت حتی بدون فعالیت در محیط خیلی گرم اتفاق افتد.

مراحل گرمازدگی 

مدیر پیشگیری از بیماری‌های مرکز بهداشت استان قم با بیان اینکه گرمازدگی چهار مرحله دارد، گفت: مرحله اول فقط تغییرات پوستی به صورت دانه‌های پوستی کوچک و خارش‌دار ناشی از تجمع عرق در زیر پوست رخ می‌دهد، و مرحله دوم همراه با گرفتگی‌های عضلانی در بازوها و پاها و مناطق دیگر است که تا این مرحله قابل درمان توسط خود فرد است، مشروط بر اینکه از محیط گرم خارج شود یا محیط را خنک کند، مایعات فراوان بنوشد، کمترین پوشش ضروری را داشته باشد و استراحت کند و حتماً تا ۴۸ ساعت مایعات بیشتر از معمول بنوشد.

 مرحله سوم، گرمازدگی شدید است و با علائم گیجی و تهوع و استفراغ و سردرد همراه است و در آن آب و املاح زیادی از دست رفته و جایگزین نشده و دمای طبیعی بدن که حداکثر ۳۷ درجه در نظر گرفته می‌شود نیز بالا می‌رود اما زیر ۴۰ درجه باقی می‌ماند، و در نهایت مرحله چهارم، گرمازدگی وخیم است که تهدیدکننده حیات است و دمای بدن در آن به بالاتر از ۴۰ درجه هم می‌رسد و همراه با اختلال عملکرد مغزی است. که علاوه بر علائم پیشین، نشانه‌هایی چون افت سطح هوشیاری، اختلال رفتاری و اختلال تکلم را نیز به همراه دارد؛ لذا در مرحله سوم و چهارم مراجعه سریع به مراکز درمانی و دریافت خدمات بیمارستانی ضروری است، به ویژه در مرحله چهارم که به دلیل کم‌آبی و اختلال املاح بدن، عملکرد ارگان‌های حیاتی همچون کلیه‌ها و قلب و عروق و مغز تحت تأثیر قرار گرفته، این حالت تهدیدکننده حیات است و در صورت تأخیر ممکن است به مرگ منجر شود.

وی با اشاره به اینکه در صورت برخورد با فرد گرما زده با علائم شدید حتما باید با اورژانس تماس گرفته شود، گفت: فرد گرمازده تا رسیدن نیروهای امدادی به جای خنک منتقل شود،  در ادامه مصدوم دراز بکشد و پاهای او بالا آورده شود، لباس‌های مصدوم درآورده شده، ملحفه خیس روی فرد انداخته شده و آب ولرم روی بیمار پاشیده شود، و برای تسریع دفع حرارت از کولر یا پنکه استفاده شود.

شوشتری‌زاده ادامه داد: همچنین می‌توان از قرار دادن کیسه‌های یخ در کشاله ران، زیر بغل، زانو، مچ دست و پا استفاده کرد، و در صورتی که فرد هوشیار باشد، می‌توان او را تشویق کرد تا کم‌کم آب یا یک نوشیدنی خنک بنوشد که در این شرایط محلول ORS یا محلول آب و نمک و شکر (یک قاشق چای‌خوری نمک با ۸ قاشق چای‌خوری شکر در یک لیتر آب) مفید است، و همچنین می‌توان حوله نم‌دار روی پیشانی و عضلات فرد گرمازده قرار داد و در صورت هوشیاری، مصدوم را داخل وان یا لگن آب سرد قرار داد، مشروط بر اینکه به محض خنک شدن بدن فرد، عمل خنک کردن در آب سرد یا به شکل دیگر متوقف شود و اگر دمای بدن او مجدداً افزایش یافت، عمل خنک کردن دوباره شروع شود، و ماهیچه‌های گرفته و گرمازده فرد نیز ماساژ داده شوند.

گروه‌های در معرض خطر 

مدیر پیشگیری از بیماری‌های مرکز بهداشت استان قم بیان کرد: دو گروه سنی خردسالان و سالمندان و نیز گروه‌های شغلی کشاورزان، کارگران ساختمانی، آتش‌نشانان، سربازان و کلیه کسانی که به موجب شرایط شغلی در محیط گرم فعالیت بدنی دارند در معرض خطر بیشتری هستند، لذا جهت پیشگیری از گرمازدگی، بهترین کار در صورت امکان عدم تردد در خیابان‌ها و بازارها در ساعات گرم روز است.

شوشتری‌زاده افزود: در صورتی که به دلایل شغلی یا هر دلیل دیگری این امر اجتناب‌ناپذیر باشد، لازم است از لباس‌های نخی و رنگ روشن و راحت استفاده کرد، به صورت مکرر استراحت‌های کوتاه و در مکان با دمای کمتر مانند سایه یا داخل ساختمان داشت، مایعات بیشتر و به فواصل کوتاه‌تر مصرف کرد، و در صورت حضور در خیابان، از فروشگاه‌های بزرگ و بازارهای سرپوشیده جهت کاهش دما استفاده کرد.   

وی در پایان با ارائه توصیه‌هایی هنگام سفر در گرمای تابستان گفت: همچنین بهتر است در هنگام سفر در گرمای تابستان، علاوه بر نوشیدن آب، چند عدد خیار و نمک در اختیار کودکان قرار داد و از شربت آبلیمو، خاکشیر و دوغ که تأمین‌کننده آب و املاح از دست رفته بدن هستند به کار گرفت، در حالی که نوشیدن نوشابه در گرما مناسب نیست و مصرف میوه‌هایی مانند هندوانه و خیار نیز کمک‌کننده است.

انتهای پیام