به گزارش ایسنا، به مناسبت فرا رسیدن روز جهانی زنان در مهندسی، با پنج چهره تاثیرگذار حوزه مهندسی آشنا میشویم که هر یک به شیوهای متفاوت، تاریخ این رشته را تغییر دادند.
امیلی وارن روبلینگ: زنی که پل بروکلین را نجات داد

هنگامی که پل بروکلین پس از چهارده سال ساختوساز در سال ۱۸۸۳ تکمیل شد، امیلی وارن روبلینگ نخستین فردی بود که با کالسکه از روی آن عبور کرد؛ در حالی که یک خروس زنده را بهعنوان نماد پیروزی در آغوش داشت.
در سالهای ابتدایی ساخت پل، همسر او، واشنگتن روبلینگ، مهندس ارشد مسئول ساخت پل، بر اثر بیماری به شدت ناتوان شد و به بستر افتاد. امیلی روبلینگ وارد عمل شد و بیش از یک دهه بر تکمیل یکی از بزرگترین شاهکارهای معماری قرن نوزدهم نظارت کرد؛ و در این مسیر به نخستین مهندس میدانی زن در تاریخ تبدیل شد.
امیلی وارن در روز ۲۳ سپتامبر ۱۸۴۳ در نیویورک متولد شد. در سال ۱۸۶۴، او با همسر آینده خود، واشنگتن، آشنا شد. واشنگتن پسر جان روبلینگ، مهندس عمران برجسته آلمانی-آمریکایی بود که در آن زمان مشغول طراحی چیزی بود که آن را «بزرگترین پل موجود در جهان» مینامید؛ پلی که بعدها به نام پل بروکلین شناخته شد.
این زوج در سال ۱۸۶۵ ازدواج کردند و اندکی بعد برای مطالعه سازههای ضدآبی که با هوای فشرده پر میشدند و به کارگران اجازه میدادند زیر رودخانه حفاری کرده و پایههای پل را بنا کنند، به اروپا رفتند. آنها در سال ۱۸۶۸ به آمریکا بازگشتند؛ اندکی پس از آن جان روبلینگ بر اثر بیماری کزاز، که پس از حادثهای در محل ساخت پل به آن مبتلا شده بود، جان خود را از دست داد.
واشنگتن بلافاصله مسئولیت مهندس ارشد پروژه را بر عهده گرفت اما مدت زیادی نگذشت که واشنگتن نیز قربانی خطرات پروژه ساخت پل شد.

ورود و خروج مکرر او به سازههای تحت فشار باعث ابتلایش به «بیماری کیسون» یا بیماری رفع فشار شد؛ بیماریای که در آن زمان بهخوبی شناخته نشده بود و اغلب موجب معلولیت شدید یا حتی مرگ میشد.
در طول ساخت پل، بیش از یکصد کارگر بر اثر بیماری رفع فشار جان خود را از دست دادند یا دچار ناتوانی شدید شدند؛ از جمله خود واشنگتن که به طور جزئی فلج شد و بینایی، شنوایی و توانایی سخن گفتن خود را از دست داد.
در ابتدا، امیلی عمدتا پیامها و اطلاعات همسرش را به دستیاران او منتقل میکرد. اما بهتدریج، او به «مهندس ارشد جانشین» تبدیل شد.
برای بیش از یک دهه، او با پیمانکاران مذاکره کرد، بر کارکنان نظارت داشت، روند ساختوساز را بازرسی میکرد و با سیاستمداران و خبرنگاران سر و کار داشت.
تا زمان تکمیل پل، او به چهره عمومی یکی از مهمترین پروژههای عمرانی آن دوران تبدیل شده بود. ساخت پل چهارده سال طول کشید و زمانی که به پایان رسید، از روبلینگ به خاطر نظارت بر ساخت یک شاهکار معماری تجلیل شد.
پس از تکمیل پل بروکلین، امیلی روبلینگ خود را وقف بسیاری از فعالیتهای زنان و امور انساندوستانه کرد. او به طور گسترده سفر کرد و همچنین رؤیای ادامه تحصیل خود را محقق ساخت و در سال ۱۸۹۹ از دانشگاه نیویورک گواهی حقوق دریافت کرد.
در سالهای پس از ساخت پل بروکلین، نقش او تا حد زیادی فراموش شد و بیشتر تاریخنگاران بر دستاوردهای همسر یا پدرشوهر او تمرکز کردند. اما در سالهای اخیر، نقش او بهعنوان مهندس ارشد واقعی (de facto chief engineer) بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. اگرچه امروز افراد کمی او را به یاد دارند، اما هنوز روی پل بروکلین لوحی نصب است که آن را به پدر همسرش، همسرش و خود امیلی روبلینگ تقدیم میکند.
زندگینامه او، تصویری از «مهندس پنهانی» ارائه میکند که هرگز از یک شاهکار معماری دست نکشید. اکنون اولین کتاب او نیز دختران سراسر جهان را به همین کار تشویق میکند.
آلیس پری: نخستین زن انگلیسی با مدرک مهندسی

آلیس پری (Alice Perry)، نخستین زن در ایرلند یا بریتانیا بود که موفق به دریافت مدرک مهندسی شد، در سال ۱۹۰۶ از این دانشگاه فارغالتحصیل شد و رتبه نخست رشته مهندسی عمران را به دست آورد.
پری در سال ۱۸۸۵ در بریتانیا به دنیا آمد. پدر آلیس، جیمز پری، مسئول نقشهبرداری و امور فنی منطقه غرب گالوی بود و از بنیانگذاران شرکت برق گالوی به شمار میرفت. عموی او، جان پری، عضو نیز مخترع ژیروسکوپ ناوبری است.
آلیس پس از فارغالتحصیلی از دبیرستان گالوی، در سال ۱۹۰۲ موفق به دریافت بورسیه تحصیلی برای ورود به کالج کوئینز گالوی شد.
او که در ریاضیات استعداد درخشانی داشت، مسیر تحصیلی خود را از رشته علوم انسانی به مهندسی تغییر داد و در سال ۱۹۰۶ با درجه ممتاز و رتبه عالی در رشته مهندسی عمران فارغالتحصیل شد.
خانواده پری از نظر علمی بسیار برجسته بودند. خواهرش «نتی» در رشته زبانهای مدرن تحصیل کرد و بعدها استاد زبان اسپانیایی در دانشگاه لندن شد. خواهر دیگرش، اگنس مری که با نام «مالی» شناخته میشد، در سالهای ۱۹۰۳ و ۱۹۰۵ به ترتیب مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد ریاضیات را دریافت کرد.
همه خواهران پری در جنبش حق رای زنان در گالوی فعالیت داشتند.
پس از فارغالتحصیلی در سال ۱۹۰۶، به آلیس یک بورس تحصیلات تکمیلی ارشد پیشنهاد شد، اما به دلیل درگذشت پدرش در ماه بعد، نتوانست این فرصت را بپذیرد. در دسامبر همان سال، او به طور موقت جانشین پدرش در سمت نقشهبردار و مسئول فنی شورای شهرستان گالوی شد. او حدود پنج تا ۶ ماه در این سمت باقی ماند تا فردی به طور دائمی منصوب شود. او همچنان تنها زنی است که تاکنون در ایرلند سمت نقشهبردار یا مهندس شهرستان را بر عهده داشته است.
آلیس پری در سال ۱۹۲۱ از سمت بازرسی کارخانه بازنشسته شد و به شعر و ادبیات علاقهمند شد و نخستین آثار شعری خود را در سال ۱۹۲۲ منتشر کرد. پری در طول زندگی خود هفت مجموعه شعر منتشر کرد.
در روز دوشنبه ۶ مارس ۲۰۱۷، دانشگاه ملی ایرلند در گالوی طی مراسمی رسمی، ساختمان مهندسی خود را به نام «ساختمان مهندسی آلیس پری» نامگذاری کرد؛ اقدامی که جایگاه او را به عنوان یکی از نخستین زنان مهندس اروپا و پیشگام حضور زنان در مهندسی گرامی میدارد.
امروزه حدود ۱۶ درصد از دانشجویان کارشناسی مهندسی این دانشگاه را زنان تشکیل میدهند و خوشحالکننده است که این رقم هر سال در حال افزایش است. این دانشجویان رشتههایی مانند مهندسی پزشکی، مهندسی عمران، مدیریت پروژه و ساختوساز، مهندسی برق و الکترونیک، مهندسی الکترونیک و رایانه، سیستمهای انرژی، فناوری اطلاعات و مهندسی مکانیک را برای تحصیل انتخاب کردهاند.
اما آنها هنوز به هدف نهایی نرسیدهاند؛ ۱۶ درصد همچنان عددی پایین است و این دانشگاه اطمینان دارد که زنان جوان بسیاری با توانایی حل مسئله و نوآوری وجود دارند که برای مهندسی کاملا مناسب هستند.
بئاتریس شیلینگ؛ نابغهای که جان بسیاری از خلبانان را نجات داد

در دورانی که مهندسی تقریبا بهطور کامل دنیایی مردانه محسوب میشد، نبوغ یک زن جوان جان بسیاری از خلبانان را نجات داد و شاید حتی به پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم کمک کرد.
در تابستان سال ۱۹۴۰ و در اوج نبرد بریتانیا، نقصی مرگبار در طراحی موتورهای مورد استفاده در دو هواپیمای اصلی نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) آشکار شد؛ جنگنده بمبافکن «هاریکین» و جنگنده مشهور «اسپیتفایر».
هنگامی که این هواپیماها شیرجه میزدند و با نیروهای منفی شتاب گرانش زمین (Negative G-Forces) مواجه میشدند، کاربراتور موتورهای رولزرویس مرلین آنها اغلب از سوخت اشباع میشد و موتور خاموش میشد؛ کابوسی واقعی برای هر خلبان در یک نبرد هوایی.
راه حل این مشکل توسط بئاتریس شیلینگ، فارغالتحصیل جوان و پیشگام مهندسی از دانشگاه منچستر، پیدا شد.
بئاتریس شیلینگ که در سال ۱۹۰۹ در واترلوویلِ همپشایر به دنیا آمد، از کودکی شیفته موتورها بود. او که تقریبا همه او را با نام «تیلی» میشناختند، علاقهای وسواسگونه به ماشینآلات داشت.
تیلی پس از مدت کوتاهی استعداد و توانایی ذاتی خود را نشان داد و برای تحصیل در رشته مهندسی برق وارد دانشگاهی شد که آن زمان با نام «دانشگاه ویکتوریا منچستر» شناخته میشد. او در سال ۱۹۳۲ یکی از تنها دو زن فارغالتحصیل مهندسی این دانشگاه بود.
حضور زنان در مهندسی آنقدر اندک بود که حتی در کارت سوابق دانشجویی او گزینهای برای عناوین زنانه وجود نداشت. اما تیلی به یادگیری صرفِ مبانی نظری مهندسی قانع نبود. او پس از دریافت مدرک کارشناسی ارشد و تخصص در بررسی دمای پیستون موتورهای دیزلی پرسرعت، به مسابقات موتورسواری روی آورد. عملکرد درخشان او باعث شد «ستاره طلایی بروکلندز» را برای دستاوردهای برجسته در مسابقات جادهای و پیست دریافت کند.
چهار سال بعد، متفقین با مشکلی جدی روبهرو شدند. موتورهای هاریکین و اسپیتفایر در نبردهای هوایی خاموش میشدند. وقتی هواپیما تحت نیروی منفی گرانش قرار میگرفت، کاربراتور از سوخت پر میشد و موتور یا از کار میافتاد یا کاملا خاموش میشد؛ اتفاقی که خلبانان را در معرض خطری بسیار جدی قرار میداد. او میگوید آلمانیها چنین مشکلی نداشتند و میتوانستند بدون دردسر وارد شیرجههای تند شوند.
خلبانان اسپیتفایر معمولا مجبور بودند ابتدا یک نیمغلت (Half Roll) انجام دهند تا سوخت در کف مخزن باقی بماند و سپس وارد شیرجه شوند. اما تا آن زمان دشمن فرار کرده بود و فرصت حمله از دست میرفت.
تیلی شیلینگ با یک تغییر کوچک اما «بسیار، بسیار مهم» این مشکل را برطرف کرد. این راهکار مشکلات نیروی هوایی سلطنتی را یکباره حل کرد و به متفقین اجازه داد با لوفتوافه قدرتمند آلمان رقابت کنند.
ایده تیلی شیلینگ نصب یک صفحه محدودکننده یا دیافراگم بود که از هجوم ناگهانی سوخت جلوگیری میکرد. این قطعه که بعدها با نام «محدودکننده» شناخته شد، یک اصلاح فنیِ پیروزی بخش در جنگ بود که بدون آن ممکن بود با شکست روبهرو شوند.
در سال ۱۹۴۷، تیلی شیلینگ در قدردانی از خدماتش نشان افسر امپراتوری بریتانیا را دریافت کرد. گفته میشود او تا زمان بازنشستگی در سال ۱۹۶۹ به فعالیت خود در مؤسسه سلطنتی تحقیقات هواپیما ادامه داد. بئاتریس شیلینگ در سال ۱۹۹۰ درگذشت.
السی ایوز: مهندس عمران زن که به ساخت سد هوور کمک کرد

السی ایوز نه تنها یکی از نخستین مهندسان عمران زن آمریکا بود، بلکه با تحلیلهای اقتصادی و آمارهای گسترده پروژههای عمرانی، در برنامهریزی و اجرای برخی از بزرگترین پروژههای زیرساختی قرن بیستم از جمله پروژههای مرتبط با سد هوور نقش مهمی ایفا کرد.
او راه را برای نسلهای بعدی زنان مهندس هموار کرد و نامش بهعنوان یکی از پیشگامان حضور زنان در مهندسی عمران در تاریخ ثبت شده است. یکی از نخستین زنانی که به مهندس عمران تبدیل شد، السی ایوز بود که به عنوان الگویی الهامبخش برای دختران و زنان جوان علاقهمند به مهندسی شناخته میشد.
انجمن مهندسان زن (SWE) در ماه تاریخ زنان، با نگاهی به زندگی السی ایوز از او تجلیل میکند. او یکی از اعضای بنیانگذار این انجمن در سال ۱۹۵۰ بود و ۳۰ سال بعد به عنوان عضو ارشد (Fellow) انجمن انتخاب شد؛ افتخاری که برای نخستین بار به یکی از اعضای انجمن مهندسان زن اعطا میشد.
السی ایوز نخستین زنی بود که در سال ۱۹۲۷ به عضویت کامل انجمن مهندسان عمران آمریکا (ASCE) درآمد.
او به مدت ۳۷ سال در هیئت تحریریه نشریه اخبار مهندسی فعالیت کرد و برای شرکت مکگرو-هیل در شهر نیویورک کار میکرد. همچنین دارای پروانه رسمی مهندسی حرفهای در ایالت نیویورک بود.
ایوز به عنوان الگویی برای زنان جوانی که به مهندسی علاقه داشتند شناخته میشد. دختران جوان، مشاوران دبیرستانها و استادان دانشگاه اغلب برای دریافت راهنمایی و اطلاعات درباره فرصتهای شغلی زنان در مهندسی با او تماس میگرفتند.
السی ایوز در سال ۱۸۹۸ در شهر آیداهو اسپرینگز، ایالت کلرادو، به دنیا آمد. او در سال ۱۹۲۰ و در سن ۲۲ سالگی به نخستین زنی تبدیل شد که موفق به دریافت مدرک مهندسی عمران از دانشگاه کلرادو شد.
این دانشگاه در سال ۱۹۷۴ مدال نقره جورج نورلین، بالاترین افتخار ویژه فارغالتحصیلان خود، را به او اعطا کرد. پس از فارغالتحصیلی، در اداره فدرال راههای عمومی آمریکا، اداره بزرگراههای ایالت کلرادو و همچنین شرکت راهآهن دنور و ریو گرانده مشغول به کار شد.
او مسئول هدایت و نظارت بر جمعآوری و تحلیل آمارهای ساختوساز و برنامهریزیهای دوران پس از جنگ در صنعت ساختمان بود. این اطلاعات توسط انجمن مهندسان عمران آمریکا و کمیته توسعه اقتصادی مورد استفاده قرار گرفت تا پس از پایان جنگ جهانی دوم، پروژههای عمرانی و توسعهای آغاز شوند.
در سال ۱۹۴۵، او به سمت مدیر بخش اخبار بازرگانی منصوب شد و تا زمان بازنشستگی در سال ۱۹۶۳ در این سمت فعالیت کرد. پس از بازنشستگی نیز به فعالیت حرفهای ادامه داد و بهعنوان مشاور کمیسیون ملی امور شهری آمریکا در زمینه هزینههای مسکن فعالیت کرد.
السی ایوز در روز ۲۷ مارس ۱۹۸۳ در شهر رزلین ایالت نیویورک درگذشت. در آگهی درگذشت او که در روزنامه نیویورک تایمز منتشر شد، آمده بود: السی ایوز، یکی از نخستین زنانی که به مهندس عمران تبدیل شد، روز یکشنبه، درگذشت. او ۸۴ سال داشت.
ادیث کلارک؛ نخستین زن مهندس برق

ادیث کلارک به معنای واقعی کلمه، یک «نیروگاه» واقعی بود. از همان آغاز فعالیتش در شرکت جنرال الکتریک (GE) در سال ۱۹۲۲، مصمم بود شبکههای برق پایدارتر و قابلاعتمادتری ایجاد کند. کلارک در این هدف موفق شد و نقشی حیاتی در گسترش سریع شبکه برق آمریکای شمالی در دهههای ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ ایفا کرد.
او در سالهای نخست فعالیتش در جنرال الکتریک، دستگاهی را اختراع کرد که بعدها به «ماشینحساب کلارک» معروف شد. این خط کش محاسباتی (Slide Rule) به مهندسان امکان میداد معادلات مربوط به جریان الکتریکی، ولتاژ و امپدانس را ۱۰ برابر سریعتر از روشهای دستی حل کنند.
ماشینحساب کلارک و روشهای توزیع برقی که او توسعه داد، راه را برای شکلگیری شبکههای برق مدرن هموار کرد. همچنین، طبق گزارشی که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد، او در طراحی نیروگاههای برقآبی نیز نقش داشت.
کلارک در طول زندگی خود موانع بسیاری را شکست. او در سال ۱۹۱۹ تبدیل به نخستین زنی شد که مدرک کارشناسی ارشد مهندسی برق را از مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) دریافت کرد. سه سال بعد نیز به نخستین زنی در ایالات متحده تبدیل شد که بهعنوان مهندس برق مشغول به کار شد.
ادیث کلارک در سال ۱۸۸۳ در جامعه کوچک کشاورزی الیکات سیتی در ایالت مریلند به دنیا آمد. در آن دوران تعداد بسیار کمی از زنان وارد دانشگاه میشدند و حتی زنانی که موفق به ورود به دانشگاه میشدند، معمولا از حضور در کلاسهای مهندسی منع میشدند.
پس از پایان دوران دبیرستان، کلارک با استفاده از ارث که به او رسیده بود، وارد دانشگاهی ویژه زنان شد. او در سال ۱۹۰۸ مدرک کارشناسی ریاضیات و نجوم دریافت کرد. در آن زمان، این رشتهها نزدیکترین معادلهای موجود برای تحصیل مهندسی در دانشگاه بودند.
در سال ۱۹۱۲، کلارک به عنوان دستیار محاسبات در شرکت AT&T در شهر نیویورک استخدام شد. او روی محاسبات مربوط به خطوط انتقال برق و مدارهای الکتریکی کار میکرد. در طول چند سال بعد، علاقه عمیقی به مهندسی قدرت پیدا کرد. برای پیشرفت حرفهای خود، در سال ۱۹۱۸ وارد موسسه فناوری ماساچوست شد. اما پس از فارغالتحصیلی، یافتن شغل در حوزهای که تقریبا به طور کامل در اختیار مردان بود، برای او بسیار دشوار شد.
پس از ماهها جستوجوی ناموفق، سرانجام در جنرال الکتریک در شهر بوستون مشغول به کار شد. او در این شرکت تقریباً همان وظایفی را انجام میداد که در AT&T انجام داده بود، با این تفاوت که این بار سرپرست گروه بود.
کلارک گروهی از «رایانهها» را مدیریت میکرد؛ عنوانی که در آن زمان به کارکنانی که عمدتا زنان آن را شکل داده بودند گفته میشد که پیش از فراگیر شدن ماشینهای محاسباتی، محاسبات طولانی و خستهکننده را بهصورت دستی انجام میدادند.
او ماشینحساب مشهور خود را توسعه داد و در نهایت در سال ۱۹۲۵ موفق به دریافت حق ثبت اختراع آن شد.
در سال ۱۹۲۱، کلارک جنرال الکتریک را ترک کرد و بهعنوان استاد تماموقت فیزیک در کالج زنان قسطنطنیه در استانبول امروزی مشغول به کار شد.
اما یک سال بعد، زمانی که به او پیشنهاد یک شغل رسمی مهندسی برق با حقوق ثابت در بخش مهندسی نیروگاههای مرکزی جنرال الکتریک شد دوباره به این شرکت بازگشت.
اگرچه کلارک از حقوق و جایگاه اجتماعی مشابه همکاران مردش برخوردار نبود، اما این موقعیت جدید مسیر حرفهای او را متحول کرد.

در دوران فعالیت کلارک در جنرال الکتریک، خطوط انتقال برق هر روز طولانیتر میشدند و بارهای الکتریکی بزرگتر، احتمال ناپایداری شبکه را افزایش میدادند.
مدلهای ریاضی موجود برای ارزیابی پایداری شبکه در آن زمان بیشتر برای سامانههای کوچک طراحی شده بودند. برای مدلسازی شبکهها و رفتار توان الکتریکی، کلارک روشی مبتنی بر «مولفههای متقارن» ابداع کرد. این روش سامانههای سه فاز نامتعادل را به دو مجموعه بُردار فازی متعادل و یک مجموعه بُردار تکفاز تبدیل میکرد. این روش به مهندسان امکان میداد قابلیت اطمینان شبکههای بسیار بزرگتر را تحلیل کنند.
در دهه ۱۹۳۰، کلارک سیستم توربینهای سد هوور را طراحی کرد؛ نیروگاه برقآبی عظیمی که بر روی رودخانه کلرادو و میان ایالتهای نوادا و آریزونا ساخته شد. برق تولید شده در این نیروگاه در ژنراتورهای عظیم جنرال الکتریک ذخیره و مدیریت میشد. سیستم نوآورانه کلارک بعدها در نیروگاههای مشابه سراسر غرب ایالات متحده به کار گرفته شد. کلارک در سال ۱۹۴۵ بازنشسته شد و مزرعهای در مریلند خرید. اما دو سال بعد از بازنشستگی خارج شد و با پیوستن به دانشگاه تگزاس در آستین، به نخستین استاد زن مهندسی برق در ایالات متحده تبدیل شد. او در سال ۱۹۵۶ برای همیشه بازنشسته شد و به مریلند بازگشت. ادیث کلارک در سال ۱۹۵۹ درگذشت.
او همچنین نخستین زنی بود که به عضویت کامل انجمن مهندسان برق آمریکا (AIEE) درآمد و در سال ۱۹۴۸ نیز نخستین زن عضو ارشد (Fellow) این انجمن شد. در سال ۱۹۵۴، انجمن مهندسان زن جایزه دستاورد مهندسی خود را به او اعطا کرد.
سرانجام در سال ۲۰۱۵، بیش از نیم قرن پس از درگذشتش، نام ادیث کلارک به تالار مشاهیر مخترعان ملی آمریکا راه یافت. امروزه از او بهعنوان یکی از معماران اصلی شبکههای توزیع برق مدرن و یکی از تأثیرگذارترین مهندسان برق قرن بیستم یاد میشود.
داستان امیلی وارن روبلینگ، آلیس پری، بئاتریس شیلینگ، السی ایوز و ادیث کلارک تنها بخشی از تاریخ کمتر روایت شده مهندسی زنان است؛ تاریخی که در آن زنان، با وجود محدودیتها و موانع فراوان، نه تنها درهای این حرفه را به روی نسلهای بعدی گشودند، بلکه با نوآوریها و دستاوردهای خود مسیر پیشرفت فناوری و زیرساختهای جهان را نیز تغییر دادند.
امروز، در روز جهانی زنان در مهندسی، یادآوری نام و میراث این پیشگامان تنها ادای احترام به گذشته نیست؛ بلکه تأکیدی بر این واقعیت است که آینده مهندسی زمانی خلاقانهتر، عادلانهتر و موفقتر خواهد بود که استعدادها و ایدههای همه افراد، فارغ از جنسیت، فرصت شکوفایی پیدا کنند. زنانی که روزی برای حضور در کلاسهای درس و محیطهای حرفهای مبارزه کردند، امروز الهامبخش نسل جدیدی از مهندسان هستند که مرزهای دانش و فناوری را جابهجا خواهند کرد.
منابع:
وبسایت دانشگاه گالوی
وبسایت بریتانیکا
بیبیسی
وبسایت آلتوگدر
وبسایت اسپکتروم
وبسایت تاریخ زنان
ویکیپدیا
انتهای پیام
