زنان در علم
-
علمی و دانشگاهی > علم۵ زن ریاضیدان که مرزهای علم و فناوری را جابهجا کردند
بسیاری از پیشرفتهای بزرگ تاریخ علم، مدیون محاسبات ذهنی نابغههایی است که فراتر از زمان خود میاندیشیدند. وبسایت خبری «ویاناکسپرس» (VnExpress) در گزارشی ویژه به معرفی پنج زن ریاضیدان پیشگام پرداخته است که با دستاوردهای خود، از پایهگذاری فیزیک مدرن گرفته تا دگرگونی در اکتشافات فضایی و هندسه، مسیر علم را تغییر دادند.
-
/روز جهانی زنان در مهندسی/
علمی و دانشگاهی > علم۵ چهره ماندگار که راه زنان را به دنیای مهندسی گشودند
مهندسی در همهجا نقش دارد؛ از جادهها و پلها تا شبکههای برقی که زندگی روزمره را ممکن میکنند. اما در پس بسیاری از این دستاوردها، زنانی قرار دارند که با وجود موانع فراوان، مسیر مهندسی را تغییر دادهاند.
-
وقتی تبعیض به انگیزه تبدیل میشود
علمی و دانشگاهی > علمبا کارولین برتوتزی، برنده نوبل شیمی آشنا شوید
تجربه تمسخر و طرد شدن در دوران دانشجویی در دهه ۱۹۸۰ نتوانست کارولین برتوتزی را از دنبال کردن علاقهاش بازدارد؛ در واقع همین تجربهها او را ترغیب کرد تا در آزمایشگاه خود فرهنگی فراگیر و پذیرنده ایجاد کند. کشف واکنشهای بیوارتوگونال توسط برتوتزی که جایزه نوبل را برای او به ارمغان آورد، اکنون در سراسر جهان برای مطالعه سلولها، ردیابی فرایندهای زیستی و تولید داروهای سرطان استفاده میشود.
-
بررسی نوعی شکاف جنسیتی در علم
علمی و دانشگاهی > پژوهشنویسندگان اول و آخر مقالات بیشتر «مرد» هستند
با وجود اینکه حضور زنان در علم افزایش داشته؛ اما بررسیها نشان میدهد که همچنان در جایگاههای اعتبارآفرین پژوهش شکاف جنسیتی وجود دارد.
-
به مناسبت روز جهانی محیط زیست بخوانید
علمی و دانشگاهی > علمزنی که صدای درختان شد!
در روز جهانی محیط زیست به معرفی یکی از زنانی میپردازیم که در حوزه هواداری از محیط زیست درخشید و برای حفاظت از درختان تلاش کرد.
-
مشاور سابق وزیر علوم دولت یازدهم در امور زنان و خانواده:
علمی و دانشگاهی > پژوهشپدیده «مدیران زن ویترینی»؛ زنان به دنبال امتیاز ویژه نیستند
مشاور سابق وزیر علوم دولت یازدهم در امور زنان و خانواده گفت: زنان صرفاً خواهان دریافت تسهیلات رفاهی ویژه نیستند، بلکه میخواهند در عرصه قدرت حضور داشته باشند، دیده شوند و صدای آنان در مراحل تصمیمسازی و تصمیمگیری شنیده شود. باید از نگاه حمایتی به سمت نگاه استحقاقی حرکت کنیم.
-
علمی و دانشگاهی > پژوهش«افسانه زنانه شدن دانشگاه»؛ زنان در آموزش عالی با سقف شیشهای دوجداره مواجهاند
عضو هیئتعلمی موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی افسانه «زنانه شدن آموزش عالی» را یک تصور نادرست و فریب بزرگ دانست و گفت: زنان در آموزش عالی با یک سقف شیشهای دوجداره مواجه هستند که این سقف شیشهای هم در حوزه مرجعیت علمی و هم در عرصه مدیریت وجود دارد. حضور مدیریتی آنان عمدتاً در سطح دانشکدهها محدود مانده و نقش مؤثری نیز در ساختار نهادی و تصمیمگیری آموزش عالی ندارند.
-
از چالش شخصی تا کشف علمی
علمی و دانشگاهی > علممحقق کمشنوا زبان مخفی بچه قورباغهها را رمزگشایی کرد
تجربه بیلی گولزبی از کمشنوایی به او کمک کرد تا یک بچه قورباغه رباتیک بسازد و آن را به ابزاری برای رمزگشایی از زندگی پنهان و خارقالعاده دوزیستان تبدیل کند.
-
علمی و دانشگاهی > علمنقش کمیته جهانی «زنان در ریاضیات» در افزایش حضور زنان در این علم
سفیر کمیته جهانی زنان در ریاضیات (CWM) در ایران، با تشریح فعالیتهای این نهاد بینالمللی گفت: هدف اصلی این کمیته تشویق و تقویت فعالیتهایی است که به افزایش حضور و نقشآفرینی زنان در حوزه ریاضیات در سطح جهان منجر شود.
-
علمی و دانشگاهی > علماز «بیبیخانم» تا «مریممیرزاخانی»؛ روایت مسیر دشوار زنان ایرانی برای فتح قلهها
استادیار دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی با مرور تاریخ آموزش زنان در ایران گفت: مسیر حضور زنان در علم از محرومیت کامل در دوره قاجار و تلاش پیشگامانی چون بیبیخانم استرآبادی آغاز شد و امروز با افتخارآفرینیهایی مانند مدال فیلدز مریم میرزاخانی به نمادی از توانمندی زنان ایرانی در ریاضیات تبدیل شده است.
-
به مناسبت زادروز «ویلیامینا فلمینگ»
علمی و دانشگاهی > علمبانوی ستارهشناسی که «سحابی سر اسب» را کشف کرد
«ویلیامینا فلمینگ» بانوی ستارهشناس اسکاتلندی بود که در طول دوران حرفهای خود به توسعه یک سیستم نامگذاری مشترک برای ستارهها کمک کرد و هزاران ستاره و سایر پدیدههای نجومی را فهرستبندی کرد. فلمینگ به ویژه به خاطر کشف «سحابی سر اسب» شناخته میشود.
-
علمی و دانشگاهی > علماز کنجکاوی تا کشف؛ میراث مریم میرزاخانی برای جهان علم
۲۲ اردیبهشت در تقویم علمی کشور به نام مریم میرزاخانی ثبت شده است؛ ریاضیدان برجسته ایرانی که با دریافت مدال فیلدز، نام خود را در تاریخ علم جهان ماندگار کرد و میراث بزرگ او یادآوری میکند که ذهنهای کنجکاو و جستوجوگر، اگر فرصت رشد بیابند، میتوانند افقهای تازهای پیشروی علم و جامعه بگشایند.
-
به مناسبت روز جهانی سلامت گیاهان
علمی و دانشگاهی > علمبا سه زن ناجی گیاهان آشنا شوید
به مناسبت روز جهانی سلامت گیاهان، در این گزارش با سه زن دانشمند آشنا میشویم که سهم بزرگی را در پیشبرد پژوهشهای آسیبشناسی گیاهان و هموار کردن راه زنان برای ورود به این حوزه داشتهاند.
-
علمی و دانشگاهی > علمزنی که از «ژن بیمصرف» به نوبل رسید
یک کشف تصادفی که حدود ۸۰ سال پیش رخ داد، راه را برای کار پر زحمت مری برانکو هموار کرد. کاری که به بازتعریف عملکرد سیستم ایمنی منجر شد و برای او نوبل پزشکی را به ارمغان آورد.
-
از پارکر تا «آرتمیس ۲»
علمی و دانشگاهی > علمبا رئیس علوم ناسا آشنا شوید
نیکولا فاکس، اخترفیزیکدان ۵۸ ساله اهل هرتفوردشایر، درباره چالشهای در اتاق کنترل ماموریت، مدیریت بودجه ۷.۳ میلیارد دلاری و رمزگشایی از اسرار جهان میگوید.
-
به مناسبت زادروز «یوجین کلارک»
علمی و دانشگاهی > علمزنی که «بانوی کوسه» لقب گرفت!
امروز زادروز زن دانشمندی است که نقش بزرگی در بیشتر شناساندن کوسهها به مردم بر عهده داشت و کلیشههای جنسیتی را درباره حضور زنان در این حوزه از بین برد.
-
به بهانه زادروز «هرتا مارکس آیرتون»
علمی و دانشگاهی > علمزنی از جنس علم و سیاست
«هرتا مارکس آیرتون» فیزیکدان بریتانیایی بود که به خاطر پژوهشهایش درباره قوسهای الکتریکی و موجهای روی شن شناخته میشود و خدمات شایستهای برای رسیدن حق رای به زنان داشت.
-
علمی و دانشگاهی > فناوریتکمیل تلسکوپ فضایی که هیچ نمایشگری برای نمایش تصاویر آن وجود ندارد!
مهندسان مرکز پرواز فضایی «گادرد» ناسا ادغام نهایی اجزای اصلی تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن» را تکمیل کردند و فضاپیما و مجموعه تلسکوپ را در بزرگترین اتاق پاک این مرکز به هم متصل کردند. تصاویری که این تلسکوپ خواهد گرفت، آنقدر بزرگ خواهد بود که هیچ صفحه نمایشی برای نمایش آنها به اندازه کافی بزرگ نیست.
-
به مناسبت روز جهانی دختران در فناوری اطلاعات و ارتباطات
علمی و دانشگاهی > فناوریداستان ماریسا مایر؛ زنی که سقف شیشهای را شکست
در چهارمین پنجشنبه از ماه آوریل که امسال مصادف با ۲۳ آوریل (سوم اردیبهشت) شده است، نهاد زنان سازمان ملل متحد به دختران سراسر جهان میپیوندد تا روز جهانی دختران در فناوری اطلاعات و ارتباطات را گرامی بدارد و توجهها را به نیاز مبرم به حضور بیشتر دختران و زنان در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات معطوف کند. به همین مناسبت قصد داریم با یکی از زنان پیشگام در این حوزه آشنا شویم.
-
با ریچل کارسون آشنا شوید
علمی و دانشگاهی > علمزنی که با یک کتاب «زمین» را نجات داد
در این گزارش قصد داریم به زندگی ریچل لوئیز کارسون، دانشمند، زیستشناس، بومشناس و نویسنده برجسته بپردازیم. کسی که شاید بهترین و مهمترین نویسنده در مورد طبیعت در قرن بیستم بوده باشد و ۶۲ سال قبل، در چنین روزی درگذشت.
-
با مخترع «صدا روی پروتکل اینترنت» آشنا شوید
علمی و دانشگاهی > علمماریان کروک؛ زنی که فاصلهها را کوتاه کرد
شاید این را ندانید، اما وقتی در شبکههای اجتماعی با دوستانتان صحبت میکنید یا از پلتفرم مبتنی بر اینترنت برای برقراری ارتباط استفاده میکنید، در واقع از تلاشهای خلاقانه دکتر ماریان راجرز کروک بهره میبرید.
-
علمی و دانشگاهی > علمنخستین زن سیاهپوست آمریکایی که مدرک دکتری فیزیک گرفت
«ویلی هابز مور» اولین زن سیاهپوست دارای مدرک دکتری فیزیک بود و توانست راه را برای گروههایی هموار کند که صدای آنها کمتر به گوش میرسید و در حاشیه قرار داشتند.
-
علمی و دانشگاهی > علمزنان دانشمندی که در سالهای جنگ شکوفا شدند
زنان دانشمند همواره با دستاوردهایشان، توجه جوامع علمی را به خود معطوف داشتهاند. این گزارش به معرفی زنان دانشمندی میپردازد که جنگ جهانی اول، شانس درخشیدن را به آنها داد.
-
شکاف جنسیتی دادهها در تحقیقات پزشکی
علمی و دانشگاهی > علمسلامت زنان؛ قلمرویی که ناشناخته باقی مانده
تفکیک دادهها بر اساس جنسیت یکی از روشهای قدرتمند برای توسعه ابزارهای تشخیصی و درمانهای بهتر برای زنان است، اما پژوهشگران میگویند هنوز به اندازه کافی از این روش استفاده نمیشود.
-
مارگارت نایت؛ مخترعی که روزمرگیها را تغییر داد
علمی و دانشگاهی > علمبا ادیسون زنان آشنا شوید
۱۶ فوریه در برخی کشورها و نهادها، بهصورت نمادین بهعنوان روز نوآوری گرامی داشته میشود؛ تنها ۲ روز پیش از این مناسبت، در ۱۴ فوریه زنی متولد شد که او را «ادیسون زنان» مینامند و ۸۹ اختراع به نامش ثبت شده است. مارگارت نایت یک مخترع برجسته قرن ۱۹ که بدون آموزش رسمی و با محدودیتهای فراوان، نوآوریهایی انجام داد که زندگی روزمره ما را برای همیشه تغییر دادند.
-
علمی و دانشگاهی > علمخداحافظی رکورددار پیادهروی فضایی زنان از ناسا
سونی ویلیامز، فضانورد استارلاینر، پس از ۲۷ سال کار در ناسا بازنشسته شد.
-
به مناسبت زادروز ایرن پدن؛ پیشگام در پژوهش و مهندسی
علمی و دانشگاهی > علمبا نخستین زن فاتح قطب جنوب آشنا شوید
«ایرن پدن» نخستین زنی بود که پشتکار موانع جنسیتی را در هم شکست و تبدیل به نخستین زن محقق شد که به قلب یخهای قطب جنوب سفر کرده است و اکنون نام او یادگاری است که بر صخرههای یخی قطب جنوب نهاده شده است.
-
مجله نیچر انتخاب کرد
علمی و دانشگاهی > علم«سارا تبریزی» دانشمند ایرانی برگزیده سال 2025
سارا تبریزی دانشمند ایرانی که نخستین ژن درمانی بیماری هانتینگتون را هدایت کرد، در فهرست ۱۰ فرد تاثیرگذار سال ۲۰۲۵ از نگاه مجله «نیچر» قرار گرفت.
-
به انتخاب مجله معتبر نیچر
علمی و دانشگاهی > علمبانوی ایرانی در میان ۱۰ فرد تاثیرگذار جهان علم در سال ۲۰۲۵
مجله نیچر به معرفی ۱۰ نفر از افرادی پرداخته است که تغییرات قابل توجهی در جهان علم در سال ۲۰۲۵ میلادی ایجاد کردند. یک مقام برکنارشدهی سلامت عمومی، یک پرورشدهندهی پشه و یک نوزاد با لبخندی که در سراسر جهان دیده شد. اینها فقط چند نفر از افراد قابل توجهی هستند که برای فهرست ۱۰ نفر سال نیچر (Nature’s 10) انتخاب شدهاند.
-
با دافنه جکسون آشنا شوید
علمی و دانشگاهی > علماولین زن استاد فیزیک در بریتانیا و حامی بازگشت زنان به کار پژوهشی
دافنه جکسون، نخستین زن استاد فیزیک بریتانیا، نه تنها در عرصه فیزیک هستهای و پزشکی پیشگام بود، بلکه با راهاندازی برنامهای ویژه، مسیر بازگشت زنان به پژوهش را هموار کرد و الهامبخش نسلهای بعدی شد.