اسماعیل شجیع در گفتوگو با ایسنا در تشریح بازی ایران و بلژیک در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، اظهار کرد: بازی ایران و بلژیک را باید به دو بخش تقسیم کرد؛ بخش اول، قبل از ۱۰ نفره شدن بلژیک و بخش دوم، بعد از ۱۰ نفره شدن این تیم است. قبل از اینکه بلژیک ۱۰ نفره شود، ما تقریباً تیمی منفعل بودیم. به جز دفع توپ و درخشش بیرانوند، تاکتیک دیگری در تیم ما دیده نمیشد. البته استراتژی انتخابشده از سوی کادر فنی تمرکز بر دفاع و ضدحمله درست بود.
وی افزود: برای اجرای تاکتیک دفاع و ضدحمله، مشخص شد که تیم ملی فوتبال ما تمرینات خاصی نداشته یا کم داشته است؛ زیرا توپها به درستی به تک مهاجم هدفمان نمیرسید. این تلاش مهدی طارمی، باعث میشد او با تجربه خوب خودش به فضاهای مناسب برود و با فشار زیاد، خودش را ثابت کند.
مهدی طارمی نباید در بازی با بلژیک عقب میآمد
این مربی بینالمللی فوتبال با انتقاد از عقب آمدن مهدی طارمی در بازی با بلژیک، تشریح کرد: طارمی اغلب به دفاع برمیگشت و کمک میکرد. این عقب آمدن او یک عیب بزرگ داشت؛ این فرصت را به بلژیک میداد که بازی خود را گستردهتر کند، توسعه بیشتری به آن بدهد و بهصورت گروهی تا پشت محوطه جریمه ما پیش بیاید و جاگیری کند. حال آنکه اگر ما مهدی طارمی را در میانه میدان نگه میداشتیم و از او میخواستیم به دفاع برنگردد، بلژیکیها مجبور بودند حداقل دو نفر را برای مهار او در میانه میدان قرار دهند. در آن صورت، برتری عددی ما بهتر میشد تا اینکه این همه اجازه بدهیم آنها به فضاهای ما حمله کنند.
وی درباره نقاط عطف تیم ملی فوتبال ایران، تصریح کرد: نقطه عطف بازی ایران و بلژیک، در کنار ویژگیهای بیرانوند که انصافاً خوش درخشید؛ نباید از سختکوشی و جانفشانی همه بازیکنانی که در دفاع شرکت کردند نیز به راحتی گذشت. این مربوط به قبل از ۱۰ نفره شدن بلژیک بود، اما بعد از ۱۰ نفره شدن، این ما بودیم که سوار بازی شدیم. این ما بودیم که میبایست همچون آتشفشان بر سر بلژیک خراب میشدیم. باید شجاعانه جلوتر میآمدیم و آنها را در محوطه جریمه خودشان محبوس میکردیم.
شجیع ادامه داد: تعویضهای کادر فنی نیز بر اساس تهاجمی شدن تیم ملی ایران انجام شد، اما بازیکنان تعویضی از قبل درکی از شیوه تهاجمی مقابل بلژیک نداشتند و تهییج لازم برای بازی تهاجمی در آنها ایجاد نشده بود. امتیاز این بازی، همچون بازی با نیوزیلند، باز هم آسان از دست رفت؛ به طوری که حتماً در پایان مرحله گروهی افسوس این امتیازها را خواهیم خورد.
وی با اشاره به اینکه تیم ملی فوتبال بلژیک، آن بلژیک همیشگی نبود، بیان کرد: تیم بلژیک کمبود دوکو را به خوبی احساس میکرد. از نظر کهولت سن نیز تیم جوانی به نظر نمیآمد و از همه مهمتر، مسئولیت برد را بر دوش لوکاکو گذاشته بودند. همین مسئله باعث شده بود این بازیکن دچار استرس شدید شده و نتواند بازی خوبی از خود به نمایش بگذارد. ضمن اینکه تمرکز خط دفاعی ما در قلب دفاع نیز اجازه خودنمایی را از او گرفت.
این کارشناس فوتبال با تأکید بر افزایش سطح تهاجم تیم ملی ایران بعد از ۱۰ نفره شدن تیم بلژیک، گفت: عقبنشینی و دفع توپ تا قبل از ۱۰ نفره شدن برای تیم ما استراتژی درستی بود، اما در ادامه دیگر منطقی به نظر نمیآمد. اگر سطح تهاجمی تیم را بالاتر میبردیم و از انرژی بازیکنان جوانتر استفاده میکردیم، میتوانستیم به یک برد تاریخی مقابل بلژیک برسیم و به طور قطع از این مرحله نیز صعود کنیم. بدنهای خسته بازیکنان بلژیک و عدم هماهنگی لازم بین خطوط سهگانه آنها در دقایق پایانی، شرایط برد را برای ما مهیا کرده بود.
در تسلط بازی هوایی از بلژیک بهتر بودیم
وی در رابطه با نقاط قوت دیگر تیم ملی ایران در مقابل تیم بلژیک، تشریح کرد: از نقاط قوت دیگر، نخست، تسلط بر بازی هوایی بهتر از بلژیک و اثرگذاری روی توپهای هوایی بود که باید بیشتر از آن استفاده میکردیم. اما وقتی از کنارهها حتی یک توپ سالم و صحیح روی دروازه بلژیک ارسال نکردیم، از این مزیت بهرهبرداری مناسبی نداشتیم.
ضربه ایستگاهی ما خردمندانه و تمرینشده بود
شجیع دومین نقطه قوت تیم ملی فوتبال ایران را ضربه ایستگاهی که زده شد اعلام و اظهار کرد: ضربه ایستگاهی ما، ضربهای بسیار خردمندانه، دیدنی و جذاب بود که با آفساید میلیمتری مهدیی طارمی همراه شد و واقعاً حیف بود. اگر VAR نبود، این گل مردود اعلام نمیشد و ما میتوانستیم این ضربه ایستگاهی زیبا را حتی در تاریخ ضربات ایستگاهی فوتبال جام جهانی ثبت کنیم. آن حرکت نمونهای از یک ضربه ایستگاهی خردمندانه بود؛ حرکتی فراتر از صرفاً هوشمندانه بودن که نشان میداد بر اساس تمرینات قبلی طراحی شده است.
وی در مورد دفاع راست تیم ملی ایران در مقابل بلژیک، بیان کرد: سمت راست تیم ما با حضور صالح حردانی و رامین رضاییان تقریباً چراغ سبز بلژیکیها بود و فشار زیادی از آن جناح به تیم وارد میشد. این بخش باید زودتر ترمیم میشد، اما درخشش بیرانوند باعث شد کمکاری یا عملکرد ضعیف این دو بازیکن کمتر به چشم بیاید.
مساوی گرفتن از تیم بلژیک یک شاهکار بود
این تحلیلگر فوتبال با بیان اینکه در جدول گروهی ما در جام جهانی فوتبال همه چیز به روز آخر کشیده شده است، تأکید کرد: مصر با یک مساوی، پنج امتیازی شده و صعود آن قطعی خواهد شد. بلژیک نیز به راحتی نیوزیلند را شکست خواهد داد و پنج امتیازی میشود. در این شرایط، کار برای تیم ملی ما بسیار سخت خواهد شد. با مساوی، سه امتیازی میشویم و صعود نخواهیم کرد، اما با برد مقابل مصر، صعود ما قطعی خواهد شد. سه امتیاز برای صعود به عنوان تیم سوم نیز وارد اما و اگرهای زیادی میشود.
این مربی بینالمللی فوتبال با تأکید براینکه مساوی گرفتن از تیم درجه یکی مانند بلژیک، شاهکار محسوب میشود، ادامه داد: اگر بخواهیم روند و فرایند قفلشده فوتبال کشورمان را بررسی کنیم، باید فکری به حال آن کنیم. ما فوتبال دفع توپ و اصطلاحاً زیر توپ زدن را نهادینه کردهایم و صرفاً نتیجهگرایی را در لیگ کشورمان جا انداختهایم. نتیجه این رویکرد به تیم ملی نیز منتقل شده و آن هم تقریباً نتیجهگرا بازی میکند. بازی دفاعی و ضدحمله نیز خود یک سبک بازی است؛ اما نیازمند تمرینات بسیار زیاد و تخصصی است تا بتوان در آن موفق بود.
دیدگاه نتیجهگرایی منجر به توسعه فوتبال نخواهد شد
وی با تأکید بر اینکه نتیجهگرایی عامل توسعه فوتبال نخواهد بود، تشریح کرد: متأسفانه دیدگاه نتیجهگرایی از لیگ کشور به تیم ملی فوتبال ایران تسری یافته است. بردن به این شیوه شاید برای هوادار شادیآفرین باشد، اما بذری است که برای آینده فوتبال کشور نه مرغوبیت دارد و نه عامل توسعه فوتبال خواهد شد.
شجیع ادامه داد: فوتبال زبان خودش را دارد. امروز در فوتبال مدرن، مثلثسازی، توتال فوتبال، فضاسازی، کنترل بازی و ایجاد شرایطی که بازیکنان رأس مثلثها تعیینکننده باشند، بخش مهمی از فوتبال حرفهای است؛ اما ما تقریباً با این مفاهیم بیگانهایم، زیرا در فوتبال پایه به آنها توجه نمیکنیم.
وی با بیان اینکه ما باید به فوتبال پایه بازگردیم، خاطرنشان کرد: این موضوع فقط مربوط به این جام جهانی فوتبال نیست؛ در جامهای جهانی گذشته نیز همین موضوع مطرح بوده است. باید فوتبال پایه خود را اصلاح کنیم. این حجم تعداد مدارس فوتبال و مربی فعال که در کشور وجود دارند، اما آنگونه که باید و شاید در مسیر رشد فنی بازیکنان و استعدادها عمل نمیکنند و نتیجه آن، این شده که امروز با کمبود بازیکنان خلاق روبهرو هستیم و تیم ما با میانگین سنی بالا راهی جام جهانی میشود؛ تیمی که دست مربی و کادر فنی در آن تقریباً بسته است.
تیم ملی ایران در کنترل بازی موفق بود اما در فضاسازی نه
این مربی بینالمللی فوتبال با اشاره به اینکه تیم ملی فوتبال ایران مقابل بلژیک به شکل «دفاع موقعیتی» بازی کرد، تشریح کرد: در بازی دفاع موقعیتی باید کنترل فضا و کنترل بازی در اختیار تیم باشد. در بازی مقابل بلژیک، در کنترل بازی تا حدودی موفق بودیم، اما در فضاسازی که بخش مهمی از دفاع موقعیتی است، هرگز موفق نبودیم. در واقع فقط بخشی از دفاع موقعیتی را به نمایش گذاشتیم.
وی افزود: فشردگی و پوشش فضا در محوطه جریمه را به خوبی انجام دادیم، اما هماهنگی خطوط برای انتقال توپ به جلو و عقب راندن تیم بلژیک وجود نداشت. این موضوع مربوط به قبل از ۱۰ نفره شدن بلژیک بود. اخراج بازیکن بلژیک حاصل تیزهوشی مهدی طارمی بود؛ او با جاگیری مناسب و فشار به موقع، اجازه تصمیمگیری به مدافع نداد، توپربایی کرد و او را مجبور به خطا ساخت.
تعویضهای ایران در جهت تهاجمی ساختن تیم، ناموفق بود
شجیع ادامه داد: بعد از اخراج بازیکن بلژیک، باید نشان میدادیم تیم ملی ما در بخش تهاجمی چه برنامهای دارد و چگونه میتواند بلژیک را به زانو درآورد. تعویضهای امیر قلعهنویی نیز در همین راستا بود، اما بازیکنان درک متقابلی از این تفکر نداشتند و همچنان به دنبال دفاع و ضدحمله بودند. مهدی قائدی میتوانست در زمانی که بلژیک خسته شده بود و به مساوی رضایت داشت، از جناح چپ فشار زیادی وارد کند.
وی با اشاره به راضی نبودن سرمربی تیم ملی ایران از تعویضیها در بازی مقابل بلژیک، گفت: از قبل برای چنین شرایطی برنامهریزی نشده بود که اگر بلژیک ۱۰ نفره شد، تیم با تمام توان به سمت فوتبال تهاجمی برود. پس از ۱۰ نفره شدن بلژیک، باید از سبک ضدحمله خارج میشدیم و به سمت تهاجم بیشتر میرفتیم. حتی یک سانتر سالم از رامین رضاییان ندیدیم و از ضعف بلژیکیها در نبردهای هوایی بهره لازم را نبردیم. ۱۰نفره شدن بلژیک یک معجزه برای ما بود که نتوانستیم از آن بهره کافی ببریم.
حذف خط میانی تیم ملی ایران در مقابل بلژیک
این کارشناس فوتبال با اشاره به حذف شدن خط میانی در تیم ملی فوتبال ایران مقابل بلژیک، تشریح کرد: وقتی در محوطه جریمه خود متراکم میشویم، در واقع خط میانی را حذف کردهایم و حذف خط میانی یعنی فوتبال ما هنوز پیشرفت نکرده است؛ مسئلهای که ریشه در فوتبال پایه و لیگ کشور ایران دارد. روزی که خط میانی ما بتواند توپ بگیرد، حرکت کند، فضاسازی انجام دهد، مثلثسازی کند و فوتبال مدرن را به نمایش بگذارد، آن روز میتوانیم از پیشرفت فوتبال ایران سخن بگوییم.
وی با بیان اینکه فوتبال ما از فوتبال روز دنیا و حتی برخی کشورهای آسیایی عقبتر است، ادامه داد: البته استعداد در ایران فراوان است و کشور ما منبع تولید فوتبالیست محسوب میشود، اما مسئله اصلی نحوه هدایت، آموزش و پرورش این استعدادها است.
تمرکز بر رویکرد دفاعی و ضدحمله در مقابل تیم مصر
شجیع با تأکید بر اینکه در بازی با تیم فوتبال مصر باید استراتژی دفاع و ضدحمله را به کار بگیریم، تصریح کرد: مصر تیمی قوی است و نباید تصور کنیم از آن برتریم. بازی بیبرنامه و هجومی مقابل مصر میتواند به ضرر ما تمام شود. مصر سبک متفاوتی نسبت به بلژیک دارد. آنها بیشتر فوتبال عمودی و بازی در عمق را ترجیح میدهند، در حالی که بلژیک به مالکیت توپ و گردش بازی علاقه دارد.
وی افزود: مشکل اصلی تیم ملی فوتبال ما زمانی آغاز میشود که توپ را از حریف میگیریم. در فاز دفاعی عملکرد خوبی داریم، فضاها را میبندیم و توپها را قطع میکنیم، اما وقتی صاحب توپ میشویم، نمیدانیم با آن چه کنیم. اگر این مشکل حل شود، همانطور که مقابل بلژیک خوب بازی کردیم، برابر مصر هم میتوانیم عملکرد خوبی داشته باشیم. با این حال، مصر همچنان خطرناکترین تیم گروه است و بازی بسیار سختی مقابل آنها خواهیم داشت.
این مربی بینالمللی فوتبال با اشاره به اینکه اکنون جعبه سیاه تیم مصر تا حد زیادی باز شده و نقاط قوت و ضعف آنها مشخص است، بیان کرد: ما میدانیم چگونه باید محمد صلاح، عمر مرموش و سایر بازیکنان تأثیرگذار آنها را مهار کنیم و آنها نیز به دنبال مهار بازیکنان هجومی ما، به ویژه مهدی طارمی، خواهند بود. در بخش دفاعی نشان دادهایم که تیم موفقی هستیم، اما اگر این ویژگی را کنار بگذاریم و بخواهیم مقابل مصر بدون ابزار لازم فوتبال تهاجمی بازی کنیم، احتمالاً روی ضدحملات آنها آسیب خواهیم دید؛ زیرا مصر در ضدحمله و ارسال پاسهای عمودی از ما خطرناکتر است.
انتهای پیام
