قباد بابایی در گفتوگو با ایسنا درخصوص تاثیر محصولات تراریخته در سلامت انسان، اظهار کرد: واژه تراریخته در واقع ترجمه اصطلاح ترانسژن است، مفهوم ترانسژن این است که برای مثال، در محصولی مانند ذرت، آفتی به نام کرم ساقهخوار خسارت زیادی وارد میکند، برای مقابله با این آفت دو راهکار وجود دارد، نخست سمپاشی است که در مقیاسهای بزرگ کشاورزی چندان کارآمد نیست و علاوه بر آن، آثار زیستمحیطی قابل توجهی نیز به همراه دارد.
عضو هیات علمی بخش گیاهپزشکی مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری با اشاره به راهکار دوم برای مقابله با آفات کشاورزی، ادامه داد: در حدود ۲۵ سال پیش، از باکتری شناختهشدهای به نام باسیلوس تورنجینسیس در روش مبارزه بیولوژیک استفاده میشود، مبارزه بیولوژیک به معنای استفاده از یک موجود زنده برای کنترل موجود زنده دیگر است، این باکتری با ایجاد بیماری در آفت، موجب کنترل و از بین رفتن آن میشود.
وی افزود: ژن تولیدکننده سم در باکتری باسیلوس تورنجینسیس استخراج و با استفاده از روشهای انتقال ژن، به گیاهانی مانند ذرت، پنبه یا برنج منتقل میشود، به گیاهانی که این ژن به آنها اضافه شده باشد، گیاه تراریخته یا ترانسژن گفته میشود.
بابایی تصریح کرد: گیاه تراریخته همان گیاهی است که یک ژن اضافی دریافت کرده است، این ژن باعث میشود گیاه بهصورت طبیعی سم مورد نیاز برای مقابله با آفت را تولید کند و در نتیجه، زمانیکه آفت از گیاه تغذیه میکند، از بین میرود و گیاه در برابر آفات مقاوم میشود.
وی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در زمینه تولید محصولات تراریخته، گفت: در ایران نیز در مقطعی، یک مؤسسه بیوتکنولوژی اقدام به تولید برنج تراریخته کرد، همچنین در کشورهای شرق آسیا، برنج ترانسژن مقاوم به کرم ساقهخوار تولید میشود، همچنین در پاکستان پنبه تراریخته کشت میشود و در آمریکا نیز برای مقابله با آفات ذرت، سویا، کلزا و برخی بیماریهای گیاهی، محصولات تراریخته در مقیاس انبوه تولید و استفاده میشوند.
عضو هیات علمی بخش گیاهپزشکی مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری، با اشاره به سیاست برخی کشورها در خصوص محصولات تراریخته، بیان کرد: بسیاری از کشورهای اروپایی از واردات برخی محصولات تراریخته خودداری میکنند، در ایران نیز گفته میشود محصولات تراریخته وارد نمیشود، اما در عمل بیش از ۹۰ درصد ذرت وارداتی مورد استفاده در دامداریها، کنجاله سویای مصرفی در مرغداریها و همچنین کلزای مورد استفاده برای تولید روغن، تراریخته هستند.
بابایی درباره نگرانیهای موجود نسبت به مصرف محصولات تراریخته نیز گفت: برخی معتقدند به دلیل ورود یک ژن جدید به گیاه، ممکن است آثار ناشناختهای بر سلامت انسان داشته باشد، تاکنون نیز آثار احتمالی منفی محصولات تراریخته بر سلامت انسان نه بهطور قطعی تأیید شده و نه بهطور کامل رد شده است، در مقابل، موافقان محصولات تراریخته معتقدند استفاده گسترده از سموم شیمیایی، آثار منفی و اثبات شده بر سلامت انسان دارد.
بابایی ادامه داد: با توجه به افزایش جمعیت جهان، ناگزیر به افزایش تولید مواد غذایی هستیم و تولید در مقیاس وسیع بدون استفاده از سموم قابل انجام نیست، استفاده از محصولات تراریخته نیز یکی از راهکارهای موجود در این راستا است.
وی تصریح کرد: در کشورهایی مانند آمریکا که کشاورزی در مقیاس بسیار وسیع انجام میشود، سمپاشی گسترده امکان پذیر نیست، به همین دلیل استفاده از گیاهان تراریخته راهکار مناسبتری محسوب میشود.
عضو هیات علمی بخش گیاهپزشکی مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری خاطرنشان کرد: در ایران با وجود اینکه محصولات تراریخته بهصورت وارداتی مورد استفاده قرار میگیرند، همچنان نوعی گارد فانتزی نسبت به این موضوع وجود دارد و برخی افراد بدون آگاهی کافی با آن مخالفت میکنند.
وی در پایان گفت: به غیر برنج تراریخته که در مقطعی توسط مؤسسه بیوتکنولوژی در ایران تولید شد، تاکنون محصول تراریخته دیگری در کشور به تولید نرسیده و همچنان عمده محصولات کشاورزی با روشهای متداول و از طریق سمپاشی تولید میشوند، همچنین استفاده از سموم میتواند آسیب بیشتری نسبت به محصولات تراریخته داشته باشد.
انتهای پیام
