شنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۵ | ۱۱:۴۹
طرح ملی «گفتمان علوم انسانی» پژوهشگران را از مقلد به متفکر مستقل تبدیل می‌کند

قائم‌مقام طرح ملی گفتمان علوم انسانی:

طرح ملی «گفتمان علوم انسانی» پژوهشگران را از مقلد به متفکر مستقل تبدیل می‌کند

قائم‌مقام طرح ملی گفتمان علوم انسانی با بیان اینکه هدف اصلی این طرح تربیت پژوهشگران صاحب‌نظر است، گفت: این گفتمان تلاش می‌کند دانشجویان را از تکرارکننده اندیشه دیگران به متفکرانی مستقل تبدیل کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین احسان کرمانشاهانی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به تغییرات یازدهمین دوره از طرح ملی گفتمان علوم انسانی گفت: امسال برای نخستین‌بار دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی، علوم پایه، پزشکی و همچنین دانشجویان دانشگاه فرهنگیان به جمع مخاطبان طرح ملی گفتمان علوم انسانی اضافه شده‌اند.

وی اظهار کرد: پیش از این، پذیرش در طرح تنها به دانشجویان نخبه علوم انسانی اختصاص داشت، اما بررسی‌ها نشان داد بسیاری از دانشجویان رشته‌های فنی، مهندسی، علوم پایه و پزشکی در مقطع کارشناسی ارشد به گرایش‌های علوم انسانی وارد می‌شوند و در این حوزه نیز موفق هستند، اما با مبانی و بنیان‌های علوم انسانی آشنایی کافی ندارند.

آموزش مبانی علوم انسانی برای دانشجویان رشته‌های فنی

کرمانشاهانی ادامه داد: به همین دلیل امسال زمینه حضور این دانشجویان در گفتمان فراهم شد تا بتوانند از مطالعات علوم انسانی بهره‌مند شوند. دانشجوی علاقه‌مند در این دوره، آموزش‌هایی در حد دوره کارشناسی علوم انسانی دریافت می‌کند تا در کنار رشته تخصصی خود، با مبانی این علوم آشنا شود و با دقت و بصیرت بیشتری برای ادامه تحصیل در مقاطع تکمیلی علوم انسانی آماده شود.

وی این تغییر را یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های دوره جدید با دوره‌های گذشته دانست و افزود: در سال‌های قبل تنها دانشجویان رشته‌های علوم انسانی امکان حضور در گفتمان را داشتند.

دانشجویان دانشگاه فرهنگیان نیز به جمع مخاطبان طرح پیوستند

قائم‌مقام طرح ملی گفتمان علوم انسانی با اشاره به دومین تحول این دوره گفت: بررسی‌ها نشان داد دانشجویان دانشگاه فرهنگیان از استعدادهای بسیار خوبی برخوردارند و با دغدغه‌های فرهنگی و تربیتی وارد این دانشگاه می‌شوند، اما تاکنون امکان حضور آنان در گفتمان فراهم نبود.

وی افزود: با رایزنی‌های انجام‌شده با دانشگاه فرهنگیان و تصمیم‌گیری در مدیریت طرح، امسال دانشجویان برتر این دانشگاه نیز به جامعه مخاطبان گفتمان اضافه شدند؛ چرا که این دانشجویان به‌عنوان معلمان آینده کشور، بیش از دیگران به این مطالعات نیاز دارند.

کرمانشاهانی خاطرنشان کرد: در دوره جدید، مخاطبان طرح شامل دانشجویان نخبه علوم انسانی، دانشجویان برتر دانشگاه فرهنگیان و دانشجویان رشته‌های فنی، مهندسی، علوم پایه و پزشکی هستند که به مطالعات علوم انسانی علاقه‌مندند.

سه محور اصلی آموزشی در طرح ملی گفتمان

وی با بیان اینکه طرح ملی گفتمان علوم انسانی از سال ۱۳۹۴ فعالیت خود را آغاز کرده است، گفت: این طرح در ابتدا با تمرکز بر دانشجویان نخبه مقطع کارشناسی علوم انسانی شکل گرفت و شرکت‌کنندگان ابتدا یک دوره مطالعات عمومی را پشت سر می‌گذاشتند.

کرمانشاهانی افزود: بخش نخست این مطالعات، آشنایی با مبانی علمی رشته‌هایی بود که دانشجویان در دانشگاه می‌خواندند و همچنین آشنایی با دیدگاه‌های مختلف درباره آن علوم؛ موضوعاتی که معمولاً در برنامه‌های آموزشی دانشگاه‌ها ارائه نمی‌شود.

وی ادامه داد: محور دوم، بررسی تاریخ معاصر و نقش علوم انسانی در تحولات معاصر بود و بخش سوم نیز به مطالعه سنت اسلامی ـ ایرانی و ظرفیت‌های علمی و معرفتی این سنت برای تأثیرگذاری بر مطالعات علوم انسانی اختصاص داشت.

قائم‌مقام طرح ملی گفتمان علوم انسانی اظهار کرد: پس از پایان این دوره عمومی، دانشجویان وارد گروه‌های تخصصی می‌شدند و تا مرحله پایان‌نامه کارشناسی ارشد مسیر آموزشی خود را ادامه می‌دادند. این ارتباط معمولاً حدود پنج سال به طول می‌انجامید.

وی با اشاره به فراز و نشیب‌های اجرای این طرح گفت: اگرچه در سال‌های گذشته مشکلاتی وجود داشت، اما دانشجویان بسیاری در این دوره رشد کردند و از ظرفیت‌های آن بهره بردند.

حمایت دفتر تبلیغات اسلامی، جهاددانشگاهی و دفتر نخبگان از طرح

کرمانشاهانی درباره ساختار اجرایی طرح نیز گفت: طرح ملی گفتمان علوم انسانی به‌صورت مستقل و زیر نظر استاد پارسانیا شکل گرفته است، اما از نظر پشتیبانی و تدارکات، دفتر تبلیغات اسلامی، دفتر نخبگان و جهاددانشگاهی با این طرح همکاری و از آن حمایت می‌کنند.

وی افزود: بخش عمده امور اجرایی و تدارکاتی بر عهده دفتر تبلیغات اسلامی است و این مجموعه امکانات لازم را در اختیار برگزارکنندگان قرار می‌دهد، اما سیاست‌گذاری و اجرای علمی طرح زیر نظر استاد پارسانیا و همکاران ایشان انجام می‌شود.

حمایت رهبر شهید انقلاب از تداوم طرح

قائم‌مقام طرح ملی گفتمان علوم انسانی با اشاره به حمایت‌های صورت‌گرفته از این برنامه گفت: دفتر مقام معظم رهبری نگاه بسیار مثبتی به این طرح داشته و از آن حمایت کرده است. همچنین با نظر مساعد رهبر فقید انقلاب، این طرح چندین بار از توقف و انحلال نجات پیدا کرد.

وی درباره میزان استقبال از این دوره اظهار کرد: استقبال از طرح تاکنون بسیار خوب بوده و هر سال چند هزار نفر برای حضور در آن ثبت‌نام می‌کنند.

رقابت چند هزار داوطلب برای پذیرش در طرح ملی گفتمان

حجت‌الاسلام والمسلمین کرمانشاهانی با اشاره به روند پذیرش در طرح ملی گفتمان علوم انسانی گفت: هر سال چند هزار نفر در این طرح ثبت‌نام می‌کنند که پس از برگزاری مصاحبه، حدود ۱۵۰ تا ۲۵۰ نفر برای حضور در دوره انتخاب می‌شوند.

وی افزود: تمامی پذیرفته‌شدگان باید در مصاحبه شرکت کنند. دانشجویان رشته‌های علوم انسانی به‌صورت مستقیم پیامک دعوت به مصاحبه دریافت می‌کنند، اما دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی، علوم پایه و پزشکی از طریق اطلاعات درج‌شده در پوستر طرح با ادمین طرح ارتباط برقرار کرده، اطلاعات خود را ثبت می‌کنند و پس از آن زمان مصاحبه برای آنان تعیین می‌شود.

مهم‌ترین امتیاز طرح، بهره‌مندی از اساتید برجسته و شبکه نخبگان است

کرمانشاهانی درباره امتیازات حضور در این طرح اظهار کرد: با وجود اینکه طرح ملی گفتمان هیچ امتیاز مالی یا مدرک ویژه‌ای برای شرکت‌کنندگان در نظر نگرفته است، مهم‌ترین مزیت آن حضور اساتید برجسته و ایجاد ارتباط میان دانشجویان برتر دانشگاه‌های مختلف کشور است.

وی ادامه داد: این طرح بستری فراهم می‌کند تا استادان برجسته از دانشگاه‌های مختلف در کنار یکدیگر قرار گیرند و دانشجویان مستعد که در دانشگاه‌های مختلف پراکنده هستند، در یک فضای علمی مشترک با هم تعامل داشته باشند. این ارتباط، محیطی ممتاز برای اندیشه‌ورزی و رشد علمی دانشجویان ایجاد می‌کند.

قائم‌مقام طرح ملی گفتمان علوم انسانی خاطرنشان کرد: تجربه نشان داده است دانشجویانی که در این طرح حضور داشته‌اند، در دوره‌های تحصیلات تکمیلی، کلاس‌های درس، پژوهش‌ها و محافل علمی از توانمندی و ویژگی‌های علمی متمایزی برخوردار هستند و به همین دلیل به‌عنوان دانش‌آموختگان طرح گفتمان شناخته می‌شوند.

وی افزود: در واقع، بدون آنکه مشوق مادی یا مدرک ویژه‌ای برای شرکت‌کنندگان در نظر گرفته شود، امکان بهره‌مندی از یک دوره آموزشی بلندمدت، رایگان و با حضور استادان برجسته و دانشجویان نخبه برای آنان فراهم می‌شود.

کرمانشاهانی همچنین گفت: البته اگر شرکت‌کنندگان برای تکمیل رزومه علمی خود و ورود به مقاطع تحصیلات تکمیلی به گواهی علمی نیاز داشته باشند، گواهی معتبر دانشگاهی برای حضور در این دوره به آنان ارائه می‌شود.

تربیت پژوهشگران مستقل، مهم‌ترین هدف گفتمان

وی با تشریح اهداف این طرح اظهار کرد: مهم‌ترین ویژگی گفتمان آن است که پژوهشگر را از تکرارکننده اندیشه دیگران به متفکری مستقل تبدیل می‌کند. این هدف از طریق مواجهه بنیادین و انتقادی با آرا و اندیشه‌های مختلف برای دانش‌پژوهان دنبال می‌شود.

کرمانشاهانی افزود: امیدواریم با تداوم این مسیر، در آینده شاهد نسلی از استادان علوم انسانی باشیم که صاحب‌نظر، صاحب اندیشه و مستقل در تفکر باشند.

وی دومین هدف مهم طرح را دستیابی به علوم انسانی بومی عنوان کرد و گفت: گفتمان تلاش می‌کند علاوه بر تقویت تفکر انتقادی و استقلال فکری، زمینه شکل‌گیری اندیشه بومی و علوم انسانی بومی را نیز فراهم کند. تاکنون تا حد زیادی در این مسیر پیش رفته‌ایم و امیدواریم با ادامه این روند، این هدف نیز به‌طور کامل محقق شود.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی