دکتر مهدی زارع در گفتوگو با ایسنا درباره زمینلرزه سالند استان خوزستان با بزرگای ۵ اظهار کرد: این زمینلرزه در منطقه سالند دزفول، در حدود ۲۰ کیلومتری جنوبشرق محور سد دز و در شمال فروافتادگی (فروبار) دزفول و در عمق ۲۴ کیلومتری زمین رخ داده است.
وی با اشاره به ویژگیهای زمینشناسی منطقه افزود: فروافتادگی دزفول (Dezful Embayment) یکی از ساختارهای مهم زمینشناسی در شمال دشت خوزستان و جنوب پهنه چینخورده زاگرس به شمار میرود. ضخامت رسوبات در این پهنه بیش از ۴ هزار متر است و شماری از مهمترین مخازن نفتی کشور نیز در این منطقه قرار دارند.
زارع ادامه داد: وقوع زمینلرزههای فشاری در عمق حدود ۲۰ کیلومتری در این محدوده نشان دهنده منشأ پیسنگی این رخدادها است. مرز شمالشرقی فروافتادگی دزفول را گسل «جبهه کوهستان» که در این منطقه با نام گسل «بالارود» شناخته میشود، تشکیل میدهد و مرز شرقی آن نیز از مجموعهای از گسلهای امتداد لغز راستگرد با روند شمالغربی-جنوبشرقی تشکیل شده است.
وی تاکید کرد: گسل بالارود با روند شرقی-غربی، یک گسل امتدادلغز چپگرد در این پهنه محسوب میشود و نقش مهمی در لرزهخیزی منطقه دارد.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله با اشاره به سابقه لرزهخیزی این ناحیه خاطرنشان کرد: زمینلرزههای سالهای ۱۳۵۶ و ۱۳۵۹ در شمال دزفول با بزرگای ۵.۷ و ۵.۸ و همچنین زمینلرزه ۲۷ بهمن ۱۴۰۳ با بزرگای ۵.۴ در محدوده سد دز، بیانگر لرزهخیزی متوسط این پهنه هستند؛ رخدادهایی که در برخی موارد با خساراتی نیز همراه بودهاند.
وی تاکید کرد: بررسی سازوکار کانونی زمینلرزه ۲۸ تیرماه نشان میدهد که این رخداد به احتمال زیاد در راستایی موازی با گسل بالارود و با سازوکاری فشاری همراه با مؤلفه امتدادلغز چپگرد و روندی نزدیک به شرقی-غربی رخ داده است. این موضوع با ویژگیهای تکتونیکی شناختهشده منطقه همخوانی دارد.
زارع با تشریح ویژگیهای لرزهزمینساختی منطقه دزفول، توضیح داد: روند لرزهای دزفول بر اثر جابه جاییهای پیسنگی در عمق ۵ تا ۲۵ کیلومتری زمین رخ میدهد و این روند بر بخشی از خمیدگی جبهه کوهستان زاگرس منطبق است. این ساختار پیسنگی، یک مرز فعال لرزهزا و گسله مهم را در شمال استان خوزستان ایجاد کرده است.
وی افزود: در بخش جنوبی این پهنه، به دلیل وجود گنبدهای نمکی و لایههای نمک و سازند گچساران، تغییر شکلها عمدتا به صورت شکل پذیر و پلاستیک انجام میشود. این ویژگی موجب میشود انرژی ناشی از تنشهای زمینساختی به تدریج در شکستگیهای کوچکتر مستهلک شود؛ از این رو، در جنوب این مرز زمینساختی، وقوع گسیختگیهای سطحی گسل و زمینلرزههای همراه با شکستگی سطح زمین کمتر مشاهده میشود.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله با اشاره به عمق کانونی زمینلرزه اخیر سالند اظهار کرد: ژرفای ۲۴ کیلومتری زمینلرزه ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ نشان میدهد که روندی موازی با گسل پیسنگی دزفول در محدوده سالند دزفول دچار فعالیت جدید شده و این زمینلرزه را ایجاد کرده است.
وی خاطرنشان کرد: منطقه وقوع این زمینلرزه در بخشهای شمالی فروافتادگی دزفول و در مرز میان کوهپایه و چینخوردگیهای زاگرس، در محدوده سالند و بخش سردشت دزفول قرار دارد و با روند لرزهای شناختهشده دزفول انطباق دارد. این موضوع بیانگر آن است که رخداد اخیر در چارچوب الگوی لرزه زمینساختی شناخته شده این پهنه قابل تفسیر است.
انتهای پیام
