دکتر علی وفاق نعمتالهی عضو هیات علمی گروه طب اورژانس دانشگاه جندی شاپور اهواز در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: مصرف بیرویه هر ماده حتی داروهای طبیعی به طوری که در بدن دوز سمی ایجاد کند، اوردوز نام دارد؛ حتی اگر دوز کافی استامینوفن یا آسپرین مصرف شود میتوان با آن خودکشی کرد.
وی ادامه داد: اوردوز میتواند با دارو یا مصرف برخی مواد مانند مخدرها اتفاق بیفتد. مصرف بیش از حد داروهای آرامبخش یا مخدرها به طور عمدی یا اتفاقی، میتواند موجب ایجاد مسمومیت شود.
علائم اور دوز
عضو هیات علمی گروه طب اورژانس دانشگاه جندی شاپور اهواز گفت: بیشتر مسمومیتهای دارویی با توجه به علائم آنها تقسیمبندی میشوند. مصرف بیرویه بیشتر داروها، مواد مخدر و مواد توهمزا موجب ایجاد علائمی مانند کاهش سطح هوشیاری، گیج بودن یا تهوع و استفراغ ناگهانی میشود.
وی بیان کرد: اثر اوردوز بیشتر مواد این گونه است که فرد ابتدا بیقرار میشود، هوشیاری کلامی را از دست میدهد، هوشیاری کاهش مییابد، تنفس عمیق میشود، بسیار خوابآلود میشود و به تحریکها پاسخ نمیدهد و در آخر دچار ایست قلبی و تنفسی میشود و این اثرها به میزان ماده مصرفی، نوع ماده و قصد مصرف وابسته است.
در صورت مواجهه با فرد مسموم باید چه کرد؟
نعمتالهی گفت: برخورد با بیمار مسموم یک روند دارد؛ اگر فردی با یک بیمار مسموم روبهرو شد که او را نمیشناسد و از سوابق بیماری او خبر ندارد، بهترین کار در ابتدا حفظ آرامش و سپس تماس با ۱۱۵ و دریافت راهنمایی از آنها است. اگر فرد مسموم نفس نمیکشید، به احیا نیاز دارد و البته انجام احیا و CPR به آموزش نیاز دارد. در مقابل، اگر فرد مسموم، نفس میکشید دچار حالت تهوع نبود بهتر است که دستکاری نشود.
وی در ادامه افزود: اگر فرد مسموم نفس میکشد و حالت تهوع دارد بهترین کار، برگرداندن او به پهلو است. اگر فرد مسموم در جای خطرناک مانند وسط خیابان قرار دارد، بهتر است با حفظ امنیت خود و بیمار، او را به جای امن منتقل کنیم.
این متخصص طب اورژانس گفت: خوراندن نمک، آبلیمو، روغن و دیگر خوراکیها به بیمار هر چند گاهی اوقات درست است، اما در همه موارد درست نیست. برای مثال سمی وجود دارد که اگر بعد مصرف آن بیمار آب بنوشد، مرگ او حتمی میشود. بنابراین بدون تایید پزشک ۱۱۵ هیچ چیزی به بیمار نباید خورانده شود.
در صورت اسشتمام سم توسط بیمار چه باید کرد؟
وی ادامه داد: اگر یک کشاورز هنگام سمپاشی مزرعه دچار کاهش سطح هوشیاری شود، اگر سم روی لباس و بدن فرد دیده میشود باید تا زمان رسیدن نیروی اورژانس، عامل مسمومیت را از فرد دور کنند، یعنی لباس را از فرد جدا کنند و سطح بدن که آلوده به سم است را با آب شستوشو دهند. همچنین اگر فردی به علت استشمام سم دچار مسمومیت شده و در محیط و هوای سمی قرار دارد، بهتر است او را از آن محیط خارج کنند.
نعمتالهی اضافه کرد: در صورتی که فرد در تماس با ماده شناختهشدهای دچار مسمومیت شده، تا زمانی که نیروهای اورژانس به صحنه برسند، اطرافیان او باید قوطی یا مشخصات ماده مصرفشده را همراه بیمار ارسال کنند. برای مثال اگر فردی با هدف خودکشی قرص خورده یا با مصرف بیش از حد داروهای تجویز شده دچار اور دوز شده، این که چه سموم یا داروهایی مصرف کرده است برای کمک به درمان او توسط پزشک بسیار مفید است.
وی بیان کرد: اگر شخصی در خانواده خود فردی با سابقه اور دوز یا خودکشی یا کودک خردسال دارد، بهتر است داروهای خود را در دسترس آنچنانی قرار ندهد. برای مثال فردی که داروهای اعصاب مصرف میکند بهتر است داروهای خود را در دسترس قرار ندهد به خصوص در اطراف کودکان. کودک بر اساس شکل یا رنگ ممکن است دارو را امتحان کند بنابراین در دسترس نبود داروها، در پیشگیری از مسمومیت بسیار مهم است. مصرف خودسرانه دارو نیز بسیار غلط است.
عضو هیات علمی گروه طب اورژانس دانشگاه جندی شاپور اهواز گفت: مواد مخدر بسیاری در همه سطوح جامعه در دسترس هستند و سن مصرف آن هم بسیار پایین آمده است. یک راه مقابله با این مشکل، اطلاعرسانی است.
وی تصریح کرد: مسمومیتی که مواد مخدر ایجاد میکنند با توجه به نوع آن متفاوت است. هروئین، متادون، روانگردانها و ترامادول بیشترین خطر اور دوز و مرگ را دارند.
نعمتالهی افزود: احیای بیمار دچار اور دوز در بیمارستان انجام میشود و وابسته به نوع ماده و عمق بیهوشی، عوارض آن متفاوت است. ممکن است فردی بعد از کاهش هوشیاری زمین بخورد و دچار ضربه مغزی شود. بعد از برطرف شدن علائم مسمومیت، این فرد تا مدتها درگیر مشکلات مغزی است. ممکن است محتویات معده فردی بعد از مسمومیت و استفراغ وارد ریه او شود که موجب میشود تا مدتها با عفونت ریه روبهرو باشد.
وی ادامه داد: مواد مخدر علاوه بر وابستگی، علائم حاد و علائم موقت، میتوانند به علت اتفاقاتی که هنگام یا بعد مصرف مخدر میافتد، پیامدهای مختلف و گستردهای داشته باشند. با توجه به روند بهبودی بیمار میتوان شرایط درمان او را پیشبینی کرد، اما این پیشبینی همیشه درست نیست و بیمار ممکن است حتی چند روز پس از احیا، دچار ایست قلبی شود.
عضو هیات علمی گروه طب اورژانس دانشگاه جندی شاپور اهواز گفت: حتی در شرایط مناسب و اقدام به موقع، نمیتوان همه بیماران مسموم را نجات داد پس بهتر است از مصرف مواد مخدر پرهیز کرد، زیرا یک لحظه غفلت میتواند موجب بروز اتفاقی اسفناک و جبرانناپذیر شود.
انتهای پیام
