شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۵ | ۱۴:۲۵
بازطراحی ساختار اهدای عضو کشور با استفاده از مهندسی صنایع

بازطراحی ساختار اهدای عضو کشور با استفاده از مهندسی صنایع

مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان با اشاره به تجربه سال‌های گذشته گفت: مهندسی صنایع می‌تواند در کنار علوم پزشکی، نقش مهمی در طراحی فرآیندها، مدیریت پروژه‌ها، توسعه سامانه‌های هوشمند و در نهایت ارتقای نظام اهدای عضو و پیوند کشور ایفا کند.

به گزارش ایسنا، دکتر کتایون نجفی‌زاده امروز در مراسم امضای تفاهم‌نامه همکاری انجمن اهدای عضو ایرانیان و دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی امیرکبیر، با مرور روند شکل‌گیری نظام اهدای عضو در کشور اظهار کرد: سال ۱۳۷۹ برنامه پیوند ریه را در ایران پایه‌گذاری کردیم. در آن زمان امکانات پزشکی و تخصصی وجود داشت، اما این امکانات پراکنده بود و هیچ ساختار منسجمی برای مدیریت فرآیند اهدای عضو و پیوند وجود نداشت.

وی با بیان اینکه در سال‌های ابتدایی تعداد بیماران معرفی‌شده برای پیوند بسیار اندک بود، افزود: با دریافت مجوز از وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، نخستین واحد فعال اهدای عضو را در این دانشگاه راه‌اندازی کردیم و با تلاش شبانه‌روزی، فرآیند شناسایی موارد مرگ مغزی و فرهنگ‌سازی در این حوزه دنبال شد.

نجفی‌زاده ادامه داد: نتیجه این اقدامات، افزایش چشمگیر آمار اهدای عضو بود؛ به‌گونه‌ای که تا سال ۱۳۹۲ ماهانه بین ۲۰ تا ۳۰ اهدای عضو انجام می‌شد. البته برای رسیدن به این تعداد، باید چندین برابر این موارد شناسایی می‌شد، زیرا بخشی از بیماران از نظر پزشکی شرایط لازم را نداشتند یا خانواده‌ها به اهدای عضو رضایت نمی‌دادند.

مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان با اشاره به تجربه آموزش در اسپانیا، گفت: پس از گذراندن دوره‌های تخصصی در اسپانیا که سال‌ها رتبه نخست جهان را در اهدای عضو دارد، تلاش کردیم ساختار علمی و فرآیندهای آن کشور را متناسب با شرایط ایران پیاده‌سازی کنیم. هدف ما از همان ابتدا ایجاد سیستمی بود که به افراد وابسته نباشد و بتواند به‌صورت پایدار فعالیت کند.

وی افزود: در سال ۱۳۹۲ مسئولیت اداره پیوند و بیماری‌های خاص وزارت بهداشت را بر عهده گرفتم و در همان زمان متوجه شدیم که کشور حتی از یک رجیستری ملی برای اهدای عضو و پیوند نیز برخوردار نیست و اطلاعات اهداکنندگان به‌صورت دستی ثبت و میان مراکز درمانی هماهنگ می‌شد.

نجفی‌زاده با بیان اینکه بعدها سامانه رجیستری اهدای عضو با همکاری متخصصان کشور طراحی شد، اظهار کرد: این سامانه در قالب ۱۶ ماژول طراحی شد و قابلیت تخصیص خودکار عضو بر اساس اولویت بیماران را داشت، اما تاکنون تنها بخشی از آن اجرا شده است.

وی درباره تشکیل انجمن اهدای عضو ایرانیان نیز گفت: به این نتیجه رسیدیم که ساختار دولتی به تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی همه نیازهای این حوزه باشد؛ از این رو در سال ۱۳۹۴ انجمن اهدای عضو ایرانیان را تأسیس کردیم تا در کنار وزارت بهداشت، بدون تحمیل بار اداری، در توسعه نظام اهدای عضو نقش‌آفرینی کند.

مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایرانیان با اشاره به گسترش واحدهای اهدای عضو در کشور، گفت: زمانی که فعالیت خود را در وزارت بهداشت آغاز کردیم، تنها ۱۶ واحد اهدای عضو در کشور وجود داشت، اما امروز این تعداد به حدود ۶۸ واحد در دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی رسیده است.

نجفی‌زاده در ادامه با تأکید بر نقش مهندسی صنایع در بهبود فرآیندهای نظام سلامت، اظهار کرد: حجم بالای پروژه‌ها، جلسات و مصوبات باعث شد از متخصصان مهندسی صنایع کمک بگیریم. امروز پیگیری پروژه‌ها و مصوبات انجمن بر اساس اصول مدیریت پروژه انجام می‌شود و این موضوع موجب افزایش نظم، سرعت و اثربخشی اجرای برنامه‌ها شده است.

وی افزود: با همکاری مهندسان صنایع، پروژه‌هایی همچون طراحی نظام انتقال هوایی اعضای پیوندی، طراحی رجیستری ملی اهدای عضو و همچنین سامانه‌های هوشمند مدیریت بیماران اجرا شد. این سامانه‌ها می‌توانند فرآیند تخصیص عضو، انتقال و مدیریت بیماران را به‌صورت یکپارچه و بر اساس اولویت‌های علمی انجام دهند.

نجفی‌زاده همچنین به تجربه استفاده از مهندسی صنایع در مطب تخصصی خود اشاره کرد و گفت: با همکاری متخصصان این حوزه، سامانه‌ای اختصاصی برای مدیریت بیماران طراحی شده که علاوه بر ثبت اطلاعات، گلوگاه‌های فرآیند را شناسایی و به بهبود مستمر خدمات کمک می‌کند.

وی تأکید کرد: تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که مهندسی صنایع می‌تواند در کنار علوم پزشکی، نقش مهمی در طراحی فرآیندها، مدیریت پروژه‌ها، توسعه سامانه‌های هوشمند و در نهایت ارتقای نظام اهدای عضو و پیوند کشور ایفا کند.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی