شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۵ | ۱۲:۰۲
ظرفیت مهندسی صنایع در بهینه‌سازی فرآیند پیوند عضو

ظرفیت مهندسی صنایع در بهینه‌سازی فرآیند پیوند عضو

رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تأکید بر ضرورت گسترش همکاری میان مهندسان و پزشکان، ظرفیت مهندسی صنایع در بهبود فرآیند پیوند عضو را تشریح کرد.

به گزارش ایسنا، مسعود ماهوتچی در مراسم «انعقاد تفاهم‌نامه همکاری میان دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر و انجمن اهدای عضو ایرانیان» که امروز شنبه سوم مرداد ماه در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد، گفت: در گذشته این تصور وجود داشت که ورود مهندسان به حوزه سلامت به معنای دخالت در امور پزشکی است، اما امروز در معتبرترین دانشگاه‌های دنیا متخصصان مهندسی صنایع، علوم کامپیوتر و سایر رشته‌های فنی در کنار پزشکان فعالیت می‌کنند و نتایج ارزشمندی از این همکاری‌های بین‌رشته‌ای حاصل شده است. مقالات فراوانی نیز حاصل این همکاری‌های مشترک است.

وی خاطر نشان کرد: متأسفانه ما همچنان در این زمینه از روندهای جهانی فاصله داریم، اما امیدوارم همکاری‌هایی مانند این تفاهم‌نامه که با موضوع پیوند عضو نیز همخوانی دارد، بتواند زمینه‌ساز اتفاقات خوبی باشد.

رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر، افزود: هدف مهندسان ورود به حوزه درمان نیست، بلکه ارائه ابزارهایی برای افزایش سرعت و دقت تشخیص است. امروز با کمک هوش مصنوعی، پردازش داده و تحلیل تصاویر پزشکی می‌توان زمان تشخیص بیماری‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش داد؛ موضوعی که هم کیفیت خدمات درمانی را ارتقاء می‌دهد و هم امکان ارائه خدمات به بیماران بیشتری را فراهم می‌کند.

ماهوتچی با اشاره به سابقه فعالیت دانشگاه در این حوزه، گفت: حدود هشت سال است که دانشگاه صنعتی امیرکبیر در حوزه مهندسی سلامت جزو دانشگاه‌های پیشتاز کشور محسوب می‌شود. در ابتدای راه، تمامی سرفصل‌ها و محتوای آموزشی توسط اعضای هیئت علمی خود دانشگاه تدوین شد و تلاش کردیم ارتباط مؤثری با دانشگاه علوم پزشکی ایران و بیمارستان‌های مختلف برقرار کنیم.

رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به نقش هوش مصنوعی در پزشکی ادامه داد: امروز با استفاده از هوش مصنوعی و پردازش تصاویر پزشکی، پزشک می‌تواند تنها با چند کلیک محل تومور و محدوده آن را شناسایی کند. این فناوری‌ها زمان مورد نیاز برای تشخیص را کاهش می‌دهند و باعث می‌شوند پزشک بتواند به جای تعداد محدودی بیمار، به بیماران بیشتری خدمات ارائه کند.

وی افزود: این همکاری تنها به هوش مصنوعی محدود نمی‌شود و حوزه‌هایی مانند تحلیل داده، شبیه‌سازی، بهینه‌سازی و مهندسی سیستم‌ها نیز می‌توانند نقش مؤثری در حل مسائل نظام سلامت ایفا کنند.

ماهوتچی یکی از مهم‌ترین زمینه‌های همکاری میان مهندسی و پزشکی را حوزه اهدای عضو دانست و اظهار کرد: در بسیاری از کشورها، به‌ویژه آمریکا، سازمان‌هایی با حضور مهندسان برای بهینه‌سازی فرآیند تخصیص اعضای پیوندی تشکیل شده‌اند. با توجه به افزایش تعداد بیماران نیازمند پیوند و محدود بودن اعضای قابل اهداء، استفاده از مدل‌های مهندسی و روش‌های بهینه‌سازی می‌تواند در تطبیق بهتر اهداکنندگان و گیرندگان عضو بسیار اثرگذار باشد.

وی با اشاره به فعالیت‌های انجام شده در حوزه اهدای عضو، گفت: یکی از موضوعاتی که شخصاً روی آن کار می‌کنم و در این زمینه دانشجو نیز دارم، حوزه اهدای عضو به‌ویژه پیوند کلیه است. امروز در آمریکا سازمان‌هایی ایجاد شده‌اند که مهندسان در کنار پزشکان تلاش می‌کنند فرآیند تخصیص اعضای پیوندی را بهینه کنند.

رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر ادامه داد: تعداد بیماران نیازمند پیوند عضو روزبه‌روز در حال افزایش است، در حالی که تعداد اعضای قابل اهداء افزایش متناسبی ندارد و همین موضوع باعث شده مسئله تطبیق اهداکنندگان و گیرندگان عضو اهمیت بیشتری پیدا کند. در این زمینه روش‌های مهندسی و مدل‌های بهینه‌سازی می‌توانند بسیار مؤثر و اثرگذار باشند.

وی همچنین به اهمیت داده‌ها در نظام سلامت اشاره کرد و گفت: حجم بسیار زیادی از اطلاعات در حوزه سلامت وجود دارد که می‌تواند مبنای انجام پژوهش‌های جدی قرار گیرد. البته در این مسیر باید به مسائل اخلاقی و ملاحظات مربوط به داده‌های سلامت نیز توجه ویژه‌ای داشت.

ماهوتچی با تأکید بر لزوم تعریف پروژه‌های مشترک میان دانشگاه و انجمن اهدای عضو، اظهار کرد: اگر بتوانیم پروژه‌های مشخصی تعریف کنیم و دانشجویان و اعضای هیئت علمی در آن مشارکت داشته باشند، می‌توانیم به نتایج ارزشمندی دست پیدا کنیم. البته معمولاً نخستین پرسشی که مطرح می‌شود، موضوع تأمین هزینه‌ها است، اما اگر اراده و عزم جدی برای این همکاری وجود داشته باشد، می‌توان برای تأمین منابع نیز برنامه‌ریزی کرد.

وی افزود: مهم‌ترین مسئله برای من، شکل‌گیری یک ارتباط پایدار است؛ ارتباطی که به امضای یک تفاهم‌نامه محدود نشود و پس از یکی دو ماه به فراموشی سپرده نشود، بلکه سال‌ها ادامه یابد و ثمرات آن هم برای دانشگاه و هم برای مجموعه‌های فعال در حوزه سلامت قابل مشاهده باشد.

رئیس دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به ظرفیت‌های دانشگاه امیرکبیر  خاطرنشان کرد: امیدواریم بتوانیم به جای حل مسائل سایر کشورها، از این توانمندی‌ها برای رفع چالش‌های کشور و ارتقای نظام سلامت بهره بگیریم.

زمینه‌های همکاری مهندسی صنایع و حوزه سلامت

هادی مصدق، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت دانشگاه صنعتی امیرکبیر، با اشاره به امضای تفاهم‌نامه همکاری با انجمن اهدای عضو ایرانیان، ابراز امیدواری کرد این تفاهم‌نامه آغازگر همکاری‌های آموزشی، پژوهشی و اجرایی مشترک و زمینه‌ساز توسعه فعالیت‌های پایدار میان دو مجموعه باشد.

وی با معرفی ظرفیت‌های دانشکده مهندسی صنایع گفت: این دانشکده یکی از قدیمی‌ترین و فعال‌ترین واحدهای دانشگاه صنعتی امیرکبیر است که در حوزه طراحی، بهبود و مدیریت سیستم‌های پیچیده و خدماتی فعالیت می‌کند. تربیت نیروی متخصص، توسعه پژوهش‌های کاربردی، بازنگری برنامه‌های درسی و طراحی دوره‌های جدید آموزشی از مهم‌ترین مأموریت‌های دانشکده است. همچنین در سال‌های اخیر جذب اعضای هیئت علمی متخصص، ارتقای امکانات آموزشی و آزمایشگاهی و تقویت زیرساخت‌های پژوهشی در دستور کار قرار داشته است.

مصدق با اشاره به رشته‌ها و گرایش‌های تحصیلات تکمیلی، افزود: در مقطع کارشناسی ارشد، گرایش‌هایی مانند لجستیک و زنجیره تأمین، بهینه‌سازی تولید و خدمات، سیستم‌های سلامت، مدل‌سازی سیستم‌ها و تحلیل داده، مدیریت پروژه و مهندسی مالی ارائه می‌شود و در مقطع دکتری نیز رشته‌های مهندسی صنایع و سیستم‌ها و مهندسی فناوری اطلاعات دایر است.

وی با بیان اینکه مهندسی صنایع در حوزه سلامت بر تصمیم‌سازی و بهبود عملکرد نظام سلامت تمرکز دارد، اظهار کرد: ابزارهایی مانند مدل‌سازی ریاضی، شبیه‌سازی، تحلیل داده و روش‌های تصمیم‌گیری به مدیران و سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا بهره‌وری و کیفیت خدمات سلامت را افزایش دهند.

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر با معرفی ساختار گرایش سیستم‌های سلامت، گفت: دروس این گرایش شامل آشنایی با سیستم‌های سلامت، آمار زیستی، شاخص‌های پزشکی، تحقیق در عملیات برای سلامت، بهبود فرآیند و کیفیت در سلامت است. همچنین درس‌هایی مانند داده‌کاوی در سلامت، شبیه‌سازی سیستم‌های سلامت، استانداردها و شاخص‌های ارزیابی، پویایی‌شناسی سیستم‌ها و مدل‌های احتمالی نیز به‌عنوان دروس تخصصی ارائه می‌شود.

وی افزود: کاربردهای مهندسی صنایع در سلامت را می‌توان در چهار محور اصلی شامل فرآیندها، منابع و زیرساخت‌ها، داده و تصمیم‌گیری و کیفیت خدمات دسته‌بندی کرد که از جمله نتایج آن کاهش زمان انتظار بیماران، یکپارچه‌سازی داده‌ها، طراحی مدل‌های تصمیم‌یار و ارتقای کیفیت و ایمنی خدمات درمانی است.

بهینه‌سازی زنجیره شناسایی تا پیوند عضو

مصدق با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی دانشکده در حوزه سلامت، گفت: یکی از مهم‌ترین محورهای پژوهشی، حوزه اهدای عضو و پیوند است. در این زمینه می‌توان کل زنجیره شناسایی اهداکننده تا انجام پیوند را با استفاده از مدل‌های ریاضی و روش‌های مهندسی مدل‌سازی و بهینه‌سازی کرد.

وی ادامه داد: تحلیل الگوی رضایت یا عدم رضایت خانواده‌ها برای اهدای عضو، پیش‌بینی ظرفیت و تقاضای پیوند و توسعه ابزارهای تصمیم‌یار برای تشخیص برخی بیماری‌ها از دیگر زمینه‌هایی است که مهندسی صنایع می‌تواند در آن نقش مؤثری ایفا کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به اهداف تفاهم‌نامه همکاری با انجمن اهدای عضو، اظهار کرد: ایجاد همکاری‌های پایدار، بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی دو مجموعه، ارتقای محتوای گرایش سیستم‌های سلامت و نزدیک کردن آموزش‌ها به نیازهای واقعی نظام سلامت و بازار کار از مهم‌ترین اهداف این تفاهم‌نامه است.

وی افزود: همکاری در تعریف پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی، استفاده از ظرفیت متخصصان انجمن در بازنگری محتوای دروس، معرفی مسائل واقعی نظام سلامت برای انجام پژوهش، مشارکت در برگزاری نشست‌های تخصصی و دوره‌های آموزشی مشترک و همچنین اجرای آزمایشی و ارزیابی راهکارهای ارائه‌شده، از مهم‌ترین محورهای همکاری میان دو مجموعه خواهد بود.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی