رضا کلانتری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به مفهوم ارگونومی، اظهار کرد: ارگونومی علمی است که به تنظیم شرایط کار و فعالیتهای روزمره به گونهای میپردازد که از آسیب به بدن انسان جلوگیری شود و افراد در محیط کار، خانه و زندگی روزمره سلامت خود را حفظ کنند.
وی افزود: بسیاری از آسیبهای اسکلتیعضلانی بهصورت ناگهانی ایجاد نمیشوند، بلکه حاصل تکرار حرکات، نشستن یا ایستادن طولانی، بلند کردن نادرست اجسام، اعمال نیروی زیاد و رعایت نکردن وضعیت صحیح بدن هستند و ممکن است تا مدتها بدون علامت باقی بمانند، اما در نهایت به دردهای مزمن و اختلالات جدی منجر شوند.
این متخصص ارگونومی با بیان اینکه عوامل زیانآور محیط کار میتوانند فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیک، مکانیکی یا ارگونومیک باشند، تصریح کرد: پیشگیری همواره کمهزینهتر و مؤثرتر از درمان است. برای مثال، اگر کارمندان هنگام کار با رایانه وضعیت صحیح نشستن را رعایت کرده و بهطور مداوم در یک حالت ثابت قرار نگیرند، احتمال بروز گردندرد، کمردرد و سایر مشکلات ناشی از کار با رایانه به میزان قابل توجهی کاهش مییابد.
کلانتری با اشاره به شرایط بانوان خانهدار، گفت: کار در منزل نیز میتواند فشار جسمی زیادی به همراه داشته باشد و در صورت رعایت نکردن اصول ارگونومی، زمینهساز آسیب به کمر، گردن، زانو و مچ دست شود. جابهجایی وسایل سنگین، ایستادنهای طولانی، خم شدنهای مکرر و انجام حرکات تکراری از جمله عوامل مؤثر در بروز این مشکلات است.
وی افزود: بانوان، بهویژه در دوران بارداری، باید بیش از سایر افراد به اصول ارگونومی توجه داشته باشند و از حمل بارهای سنگین، خم شدنهای مکرر و فعالیتهای طولانیمدت خودداری کنند. استراحت کافی و کاهش فشار بر عضلات و مفاصل از مهمترین توصیهها در این دوران است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تأکید بر اینکه تغییر وضعیت بدنی هنگام کار یک اصل اساسی در پیشگیری از آسیبهای اسکلتیعضلانی است، اظهار کرد: افرادی که بهصورت ایستاده کار میکنند، باید در فواصل زمانی مناسب استراحت کرده یا بنشینند و کسانی که ساعات طولانی پشت میز مینشینند نیز لازم است هر چند دقیقه یکبار از جای خود برخیزند، چند قدم راه بروند و حرکات کششی انجام دهند.
وی درباره رانندگان نیز گفت: رانندگی طولانیمدت بدن را در وضعیت ثابت قرار میدهد و میتواند موجب آسیب به کمر، گردن و زانو شود. از اینرو توصیه میشود رانندگان هر یک تا دو ساعت یکبار توقف کرده، از خودرو پیاده شوند و با انجام حرکات کششی ساده، فشار واردشده به بدن را کاهش دهند.
کلانتری با اشاره به عوارض ایستادن طولانیمدت، بیان کرد: این وضعیت میتواند موجب درد زانو، خستگی عضلات و حتی بروز واریس شود، بنابراین افرادی که ناچار به ایستادن طولانی هستند، بهتر است در زمان استراحت پاهای خود را بالا نگه دارند یا دراز بکشند تا فشار از روی اندامهای تحتانی کاهش یابد.
وی دوچرخهسواری را فعالیتی مناسب برای نوجوانان دانست و گفت: این ورزش در مقایسه با کمتحرکی و استفاده مداوم از رایانه و تلفن همراه انتخاب بسیار بهتری است، اما باید همراه با استراحتهای کوتاه انجام شود تا از بروز آسیبهای ناشی از حرکات تکراری جلوگیری شود.
این متخصص ارگونومی با اشاره به شرایط کاری قالیبافان، اظهار کرد: قالیبافی در صورت رعایت نکردن وضعیت صحیح بدن میتواند موجب آسیب به گردن، کمر و زانو شود. تنظیم ارتفاع محل کار، کاهش خم شدن سر و گردن و تغییر مداوم وضعیت بدن از مهمترین راهکارهای پیشگیری در این شغل است.
وی درباره کارگران واحدهای صنعتی نیز گفت: طولانی بودن ساعات کار، بهویژه در شیفتهای ۱۲ ساعته، از عوامل مهم بروز آسیبهای شغلی است. ایجاد وقفههای منظم، استراحت کافی، خواب مناسب و استفاده صحیح از وسایل حفاظت فردی میتواند نقش مهمی در کاهش این آسیبها داشته باشد.
کلانتری افزود: در برخی صنایع، علاوه بر مخاطرات ارگونومیک، عوامل شیمیایی نیز سلامت کارکنان را تهدید میکند، بنابراین استفاده از ماسک مناسب و رعایت اصول ایمنی و بهداشت حرفهای ضروری است.
وی همچنین با اشاره به افزایش استفاده از تلفن همراه، گفت: استفاده طولانیمدت و نادرست از گوشیهای هوشمند میتواند موجب درد گردن، اختلالات اسکلتیعضلانی، خشکی و درد چشم شود. کاربران باید از خم کردن بیش از حد گردن خودداری کرده و گوشی را در مقابل چشم قرار دهند تا فشار کمتری به ستون فقرات گردنی وارد شود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زنجان تأکید کرد: بسیاری از مشکلات اسکلتیعضلانی با آموزش، اصلاح عادات روزمره، رعایت اصول ارگونومی و توجه به علائم اولیه قابل پیشگیری هستند و افزایش آگاهی عمومی در این زمینه میتواند از بروز بسیاری از آسیبهای مزمن جلوگیری کند.
انتهای پیام
