مهرداد اکبریان در گفت و گو با ایسنا افزود: نظارت و پایش عرصههای منابع طبیعی ایران با حدود ۱۳۲ میلیون هکتار وسعت و توپوگرافی شارپ (ناهمواریهای تند و شدید) و متنوع دارای دشواری زیادی بوده است این در حالیست که جادههای عبوری، حضور مرتعداران، تفرج مدیریت نشده و ... هم مشکلات زیادی را در این وسعت به همراه دارد، بهگونهای که برخی افراد هر نقطهای را برای تفرج و اتراق انتخاب میکنند و ممکن است رهاسازی زباله و آتش منجر به حریق در جنگلها و مراتع شود.
وی با اشاره به تعریف پنج مرحله برای مدیریت حریق در عرصههای منابع طبیعی گفت: پیشگیری، پیشبینی، کشف، اطفاء وعملیات پس از اطفاء، مراحل در نظر گرفته شده در این زمینه است. با توجه به نقش ۹۵ درصدی عامل انسانی در وقوع حریق، انجام اقدامات ترویجی و آموزشی برای پیشگیری از حریق از اهمیت زیادی برخوردار است.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی افزود: در سال جاری حدود ۲۰ هزار ساعت آموزش مردمی و سازمانی ارایه کردیم و بیشتر آموزشها برای عشایر و کشاورزان بوده است. لازم است این مرحله را بیش از پیش دنبال کنیم. آموزشهای ارایه شده بیشتر درباره ممنوعیت و در نهایت نحوه مدیریت سوزاندن پََسچَر مزارع ( باقیمانده زارعی)، اطلاع رسانی بهموقع از شروع حریق و در آخر مدیریت کمخطر آتش با استفاده از احداث خطوط آتش بر در عرصه طبیعی محاط را در بر دارد.
واحدهای دهیار - جنگلبان در مرحله تشکیل
اکبریان ادامه داد: کارهای ترویجی را نیز بسته به اعتبارات سازمان منابع طبیعی انجام میدهیم. امسال تاکنون دو سمینار بزرگ با حضور دستگاههای مختلف برگزار کردهایم علاوه بر آن جلسات آموزشی در تمام استانها با دهیاریها و فرمانداران کل استان برپا شده است. واحدهای دهیار- جنگلبان در حال تشکیل است. دهیاریها نیز از اعتباراتشان به درخواست ما، فرماندار و استاندار تجهیزات مدیریت آتش را خریداری میکنند و در اختیار داوطلبان آموزش دیده مردمی قرار میدهند. علاوه بر آن دستورالعمل استفاده از توان نیروهای همیار طبیعت تهیه و با ابلاغ آن جهت اجرایی شدن موضوع در سال آتی ۶ پایلوت اجرایی تعریف کردهایم.
وی با اشاره به نیروهای مردمی گفت: به منظور کاهش شهدای مردمی در اطفای حریق لازم است علاقهمندان به طبیعت در سامانه همیار طبیعت عضو شوند، آموزش ببینند، تجهیز شوند و در مانور شرکت کنند سپس در صورت نیاز در عملیات واقعی حضور پیدا کنند. وقتی فردی بدون طی کردن این مسیر جان خود را در جریان اطفای حریق از دست میدهد، سازمان منابع طبیعی حتی نمیتواند از بیمه، طلب خسارت کند چون عضو سامانه همیاران طبیعت سازمان منابع طبیعی نبوده است.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی با اشاره به انجام اقدامات ترویجی در ۶ استان به عنوان پایلوت گفت: «کوهمره سرخی» شیراز یکی از این مناطق است. مردم ثبت نام خواهند کرد، آنان را آموزش میدهیم و گروهبندی میکنیم. امکانات اولیه در اختیار آنان قرار میگیرد و در مانورها شرکت میکنند. در نهایت به عنوان نیروی واکنش سریع مردمی میتوانند در صورت بروز حریق، کمک کنند.
وی تاکید کرد: تجهیزاتی مانند آتشکوب، دمنده و کوله اطفای حریق را نمیتوانیم به مردم واگذار کنیم بلکه در اختیار دهیاریها و بخشداریها قرار میدهیم تا امکان استفاده توسط مردم داوطلب فراهم شود. با توجه به انعقاد تفاهمنامه با سازمان دهیاریها و شهرداریها، اقلام مورد نیاز برای اطفای حریق را به این سازمان اعلام میکنیم تا نسبت به خرید آن برای دهیاریهای داوطلب فعال اقدام کنند.
۳۰ میلیارد تومان، اعتبار خرید تجهیزات اطفای حریق برای کل کشور
اکبریان ادامه داد: اعتبار سال گذشته سازمان منابع طبیعی برای خرید تجهیزات اطفای حریق برای کل کشور حدود ۳۰ میلیارد تومان بود، در حالی که تامین بسته انفرادی و تجهیزات گروهی برای ۱۰۰ نفر در منطقه کوهمره سرخی شیراز بر اساس برآورد ما ۱۴ میلیارد تومان بودجه نیاز دارد بنابراین نیازهای ما با بودجه تخصیص یافته قابل مقایسه نیست.
وی ادامه داد: سال ۸۹ طرح جامع مدیریت آتش با همکاری کلیه دستگاههای اثرگذار مانند سازمانهای مدیریت بحران، محیط زیست و منابع طبیعی، وزارت دفاع و دانشگاه در انزلی با بودجه ۳۵۰ میلیارد تومان برای پنج سال نوشته شد که از آن زمان تاکنون ۱۰ بار طرح اصلاح و در آخرین بررسی با ۳۳ همت پیشبینی اعتبار دو دستگاه ارایه شده اما با وجود پیگیریهای فراوان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و سازمان حفاظت محیط زیست هنوز مصوب، ابلاغ و اعتبار جداگانه به آن تخصیص داده نشده است.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی کمبود نیروی آموزش دیده برای اطفای حریق جنگلی را از دیگر مشکلات این حوزه دانست و گفت: نیروی غیرمتخصص توانایی بالارفتن از کوه و پیادهروی طولانی را ندارد این در حالیست که وجود چند نیروی آموزشدیده در هر استان میتواند معادل دهها نیروی اداری غیر متخصص هنگام اطفای حریق موثر باشد.
طراحی، تولید و توزیع آتشکوب دومنظوره
وی با اشاره به اقدامات انجام شده برای ارتقای تجهیزات اطفای حریق اظهار کرد: به علت سنگینی آتشکوبها موقع اطفای حریق کمتر از آن استفاده میشود و نیروهای سازمان منابع طبیعی ترجیح میدهند از سرشاخه بلوط در زاگرس و سرشاخه های سایر گونهها در مناطق مختلف رویشی موقع خاموش کردن آتش استفاده کنند. این وضعیت همیشه موجب بیان انتقاداتی نسبت به سازمان منابع طبیعی شده است.
وی افزود: در این شرایط آتشکوبی دو منظوره( عصا و آتش کوب) با وزن حدود یک و نیم کیلو و سری متحرک تسمهای مانند سرشاخه با همکاری یک شرکت دانشبنیان طراحی و تولید کردیم که نسبت به آتشکوبهای ۴ کیلویی قدیمی، سبکتر و دارای ارگونومی مناسبتری است.
اکبریان ادامه داد: سال گذشته بیش از ۲۰۰۰ عدد از این نوع آتشکوب در استانها توزیع شد و منتظر دریافت بازخورد آن هستیم این در حالیست که با اعتبار محدود سالانه باید اقدامات دیگری مانند احداث ، تکمیل، مرمت و تجهیز پایگاه اطفای حریق نیز انجام شود.
مشکلی برای پیشبینی و کشف آتشسوزی جنگلی نداریم
وی با اشاره به اینکه در زمینه پیشبینی و کشف آتشسوزی جنگلی مشکلی نداریم، گفت: در حال حاضر سامانهای داریم که نقاط مستعد آتشسوزی را هر چهار روز یکبار پیشبینی و ارایه میکند. کشف و اطلاعرسانی آتش هم بین سه تا شش ساعت زمان میبرد و در پایان حریق مسّاحی دقیق هم انجام میشود. ادارات منابع طبیعی کل کشور در گروهی مجازی عضو هستند و زمانی که در یک نقطه جغرافیایی یک آتشسوزی اطلاعرسانی میشود، نیروهای حفاظتی برای اطفای آتش اقدام میکنند.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی با بیان اینکه انجام اقدامات پیشگیرانه و ترویجی برای کاهش حریق جنگلی نیازمند بودجه است، به ذکر مثالی پرداخت و اظهار کرد: اگر منابع طبیعی با نصب یک تابلو در ابتدای جنگل گلستان از رانندگان بخواهد ته سیگار خود را بیرون از ماشین نیندازند چرا که موجب آتشسوزی جنگلی میشود و چند کیلومتر جلوتر با نصب تابلویی به آنان اطلاع دهد که به ازای هر پنج ته سیگاری که انتهای جاده جنگل گلستان تحویل دهد، یک بسته سیگار تحویل میگیرد، در اواخر جاده هم در تابلویی به آنان اطلاعرسانی شود که پس از ۵ کیلومتر فیلترها را تحویل دهد و بسته سیگار را بگیرد، اولین بسته سیگار که روی آن تبلیغی درباره جنگلهای گلستان نقش بسته است به اولین راننده داده شود و او در اولین رستوران آن را روی میز بگذارد، کنجکاوی بقیه رانندگان برانگیخته میشود و آنان هم به جمعآوری ته سیگارهای خود در طول جاده ترغیب میشوند ولی منابع طبیعی بودجه لازم را برای انجام این کار ندارد.
وی افزود: لازم است بیلوردهای فرودگاهی و شهری طی چهار ماه که فصل بحرانی حریق زاگرس است به موضوعات پیشگیری از حریق اختصاص داده شوند. تلویزیون هم انیمیشنهایی مانند «سیاساکتی» را در این زمینه رایگان پخش کند.
اکبریان در ادامه گفت: با همکاری دهیاریها و کشاورزان و خیرین در حال احداث آتشبُر هستیم. ما برای احداث آتشبر در ۲۰ کیلومتر پول دادیم ولی حدود ۳۰۰ کیلومتر آتشبر زدهاند.
اهمیت بالای برگزاری «مانور» برای آمادگی در عملیات اطفای حریق
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی با بیان اینکه «مانور» مهمترین اقدام برای آمادگی در زمینه انجام عملیات اطفای حریق است، اظهارکرد: آمادهسازی تجهیزات موجود و نحوه خاموش کردن آتش را مشابهسازی و تمرین میکنیم. این مانورها سالانه در شهرستانها انجام میشود و کلاسهای آموزشی را در پایان مانور برگزار میکنیم. در سال جاری از تهران سه بار کلاس آموزشی برای نیروهای مردمی و منابع طبیعی بهصورت مجازی داشتهایم.
کمبود تجهیزات اطفای حریق
وی درباره وضعیت تجهیزات اطفای حریق جنگلها گفت: در زمینه تجهیزات کمبود داریم و با توجه به حساسیتهای موضوع واردات در سال جاری و افزایش قیمتها، امسال برای تعمیرات دمنده و سایر تجهیزات اطفای حریق اقدام شده و بخش خصوصی طرف تفاهم یک کارگاه را برای این کار تجهیز و اجناس لازم را برای تعمیر وارد کشور کرده است، در نتیجه امسال بیشترین تمرکز خود را به تعمیر تجهیزات معطوف کردهایم و تاکنون ۳۰۰ دستگاه دمنده و ۲۰ دستگاه «پترو فایر» تعمیر شده است و این روند ادامه دارد.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی ادامه داد: ما گروهی در فضای مجازی داریم که نمایندگان تعمیر و نگهداری وسایل اطفای حریق ادارات کل استانها عضو آن هستند. در این گروه تلاش میشود با پاسخگویی به پرسشها و به اشتراکگذاری فیلمهای آموزشی همچنین برگزاری دورههای آموزشی، تعمیر و نگهداری تجهیزات اطفای حریق را تسهیل کنیم. دستگاههای خراب نیز طی یک هفته در تهران تعمیر میشود و در اختیار استان قرار میگیرد.
وی افزود: با انجام این کار ۳۰۰ دستگاه دمنده که هر کدام ۸۰ میلیون تومان قیمت دارد و بالغ بر ۲۴ میلیارد تومان میشود و ۱۵ دستگاه پترو فایر که هر کدام ۴ میلیارد تومان ارزش دارد را با صرف ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان تعمیر کردهایم.
از آتشکوب تا لباس مقاوم به حرارت؛ خرید تجهیزات اطفای حریق
اکبریان با اشاره به خرید تجهیزات جدید اطفای حریق گفت: ۲۵۰۰ عدد آتشکوب دانش بنیان و ۲۵۰۰ عدد صورتک ۳۶۰ درجه ضد حریق با ماسک تنفسی دو فیلتره دانش بنیان تولید و توزیع شده است. این ماسک باعث میشود از ورود دود به ریه و سوختن صورت هنگام خاموش کردن آتش جلوگیری شود علاوه بر آن کوله آبپاش برقی ویژه اطفای حریق جنگلی طراحی و حدود ۱۰۰ دستگاه تحویل استانها شده است و در حال تامین ۱۰۰ دستگاه دیگر هستیم.
وی افزود: در حال تامین۲۵۰۰ جفت پوتین مقاوم به آتش با زیره لاستیک و رویه برزنت ضد آب هستیم که در اسرع وقت پس از تولید و تحویل، توزیع خواهد شد البته پوتینها نسوز نیستند زیرا پوتینهای نسوز سنگین هستند و برای پیادهروی مناسب نیستند.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی ادامه داد: در حال تامین ۲۵۰۰ دست لباس مقاوم به حرارت واجد کاور دست و پای کاملا نسوز هستیم چون هنگام حریق برخی سنگها منفجر و پرتاب میشوند و به سر برخورد میکنند بنابراین این لباس دارای کلاه گپ ایمنی است علاوه بر آن در نزدیکی حرارت به بدن نمیچسبد و در ناحیه دست و پا کاملا نسوز است علاوه بر آن ۸۰۰ دستگاه «هد لایت» نیز برای عملیات اطفا در شب توزیع کردهایم.
وی به درخواست نیروهای اطفای حریق برای دسترسی به کولههای مناسب گفت: آنان کولهای سبک و جادار میخواستند که بتوانند داخل آن وسایلی مانند جعبه کمکهای اولیه، چراغ قوه، جیره خوراک و ... قرار دهند بنابراین کوله انفرادی نیز در دستور تامین سال جدید قرار دارد البته همه این موارد در مرحله قرارداد هستند. ادارات کل منابع طبیعی و آبخیزداری استانها نیز تجهیزاتی را هم از محل اعتبارات مدیریت بحران، دهیاریها و خیرین خریداری میکنند.
پیگیری برای احداث ۱۳ پایگاه اطفای حریق
اکبریان در ادامه از پیگیری احداث ۱۳ پایگاه اطفای حریق از دهه ۹۰ تاکنون خبر داد و اظهار کرد: سازمان مدیریت بحران کشور با تخصیص اعتبار مشخص سال جاری پیگیر احداث و تجهیز چهار پایگاه اطفای حریق اورامانات، کجور، ساری و اردبیل است. سازمان منابع طبیعی نیز در حال احداث، تکمیل و تجهیز ۹ پایگاه در استانهایی فارس، خوزستان، آذربایجان غربی، کهگیلویه و بویر احمد، بوشهر و ... است.
وی درباره اقدامات انجام شده پس از اطفای حریق گفت: پس از اطفای حریق ۴۸ ساعت باید در عرصه بمانیم تا از وقوع آتشسوزی مجدد جلوگیری کنیم. بدین منظور لازم است گشت زنی و محیط را از عوامل ایجاد حریق پاکسازی کنیم علاوه بر آن باید یک سال این عرصه قرق شود تا استراحت کند. سال بعد از آن سازمان منابع طبیعی نسبت به احیای آن اقدام میکند.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی درباره اقدامات انجام شده برای پایش هوشمند عرصههای طبیعی اظهار کرد: متاسفانه طی جنگ تحمیلی برخی دکلهایی پیشبینی شده برای نصب دوربین پایش تصویری مورد هدف قرار گرفت. با این وجود در حال حاضر نصب دوربین در حدود ۱۵ استان و ۳۰ سایت را نهایی کردهایم و شرکت آماده نصب دوربینهاست. یک منطقه در همدان، دو منطقه در اردبیل ، یک منطقه در قزوین، دو تا سه منطقه در نوشهر و ساری و یک منطقه در خوزستان و ... به این دوربینها مجهز خواهند شد.
اکبریان در پایان درباره میزان هماهنگی با سازمان حفاظت محیط زیست در زمینه پایش تصویری با توجه به برخورداری این سازمان از دوربینهای پایش گفت: سازمان منابع طبیعی با سازمان حفاظت محیط زیست هماهنگ است البته محیط زیست تنها ۱۲ درصد خاک ایران را پوشش میدهد و بیشتر بر بررسی وضعیت حیات وحش است متمرکز اما دوربینهای سازمان منابع طبیعی تا ۶۰ کیلومتر را پایش میکنند و بر رصد حریق و جلوگیری از تخریب منابع طبیعی در گستره وسیعی از ایران تمرکز دارند.
انتهای پیام
