با نزدیک شدن به ایام اربعین حسینی، تقاضا برای دریافت ارز اربعین نیز افزایش یافته و شعب بانکهای عامل و بازار خرید و فروش ارز، این روزها بیش از گذشته مورد توجه زائران قرار گرفتهاند. در حالی که دولت در سال جاری نیز امکان دریافت ۲۰۰ هزار دینار عراق را برای هر زائر بالای پنج سال فراهم کرده، اختلاف قیمت ارز بانکی با بازار آزاد موجب شده بسیاری از متقاضیان، دریافت ارز از شبکه بانکی را به خرید از بازار آزاد ترجیح دهند؛ هرچند اختلالهای مقطعی سامانهها و تعطیلی برخی شعب، همچنان بر روند عرضه و تقاضا اثرگذار است.
بررسیهای میدانی ایسنا از برخی شعب بانکهای عامل و بازار آزاد فروش ارز در مشهد نشان میدهد بخش زیادی از زائران پیش از سفر، به دنبال اطلاع از نحوه ثبتنام، مدارک مورد نیاز و زمان دریافت ارز هستند؛ موضوعی که باعث شده بانکها و فروشندگان بازار آزاد، هر یک روایت متفاوتی از وضعیت این روزهای بازار دینار ارائه کنند.
اختصاص ۲۰۰ هزار دینار به هر زائر
در همین راستا، علیاکبر نظری، رئیس شورای هماهنگی بانکهای خراسان رضوی، در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: فروش ارز اربعین از ۲۰ تیرماه آغاز شده و تا ۱۲ مردادماه ادامه خواهد داشت و به هر زائر بالای پنج سال، ۲۰۰ هزار دینار عراق تعلق میگیرد.
وی با بیان اینکه نرخ ارز اربعین بر اساس نرخ توافقی سامانه ارز تجاری تعیین میشود، افزود: در حال حاضر نرخ فروش دینار، ۱۱۹ هزار تومان است و متقاضیان میتوانند از طریق بانکهای ملی، سپه، ملت، شهر، گردشگری، قرضالحسنه مهر ایران و پست بانک نسبت به دریافت ارز اقدام کنند.
رئیس شورای هماهنگی بانکهای خراسان رضوی ادامه داد: فروش ارز در بانک ملی از طریق پیامرسان «بله» انجام میشود و فرآیند ثبت درخواست در سامانههای بانکی به صورت ۲۴ ساعته در دسترس متقاضیان است.
نظری در خصوص مدارک مورد نیاز نیز گفت: ارائه اصل کارت ملی، گذرنامه یا برگ تردد اربعین الزامی است و برای افراد پنج تا ۱۵ سال، شناسنامه جایگزین کارت ملی خواهد بود. همچنین سرپرست خانوار میتواند با کارت بانکی خود، ارز همسر و فرزندانش را نیز دریافت کند.
وی در ادامه تاکید کرد: دریافت ارز اربعین هیچ محدودیتی برای استفاده از سهمیه ارز مسافرتی در طول سال ایجاد نمیکند.
بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، ثبتنام در سامانه سماح و دریافت کد رهگیری از الزامات دریافت ارز اربعین است و فروش ارز تنها از طریق بانکهای عامل انجام میشود. همچنین از زائران خواسته شده است ثبتنام و دریافت ارز را به روزهای پایانی موکول نکنند تا از ازدحام شعب و افزایش مراجعات در آستانه اربعین جلوگیری شود.
اختلاف قیمت؛ عامل استقبال از ارز بانکی
پس از اعلام جزئیات فروش ارز از سوی شبکه بانکی، آنچه بیش از همه توجه زائران را جلب میکند، اختلاف قیمت میان نرخ رسمی و بازار آزاد است. همین اختلاف باعث شده بسیاری از متقاضیان، با وجود صرف زمان برای ثبتنام و طی کردن مراحل اداری، دریافت ارز از بانک را به خرید از بازار آزاد ترجیح دهند. با این حال، فعالان بازار معتقدند هر زمان سامانههای بانکی با اختلال یا کندی مواجه شوند، بخشی از تقاضا به سمت بازار آزاد هدایت میشود.
بازار آزاد چه میگوید؟
علی اولایی، یکی از فروشندگان ارز در بازار آزاد، در گفتوگو با ایسنا بیان کرد: در دو روز ابتدایی فروش ارز اربعین، استقبال خوبی از خرید دینار وجود داشت و نرخ دینار در روز نخست حدود ۱۲۷ هزار تومان بود که در روزهای بعد به حدود ۱۲۸ تا ۱۲۹ هزار تومان رسید.
وی افزود: هر زمان سامانههای بانکی دچار اختلال میشوند، میزان مراجعه مردم به بازار آزاد بیشتر میشود و فروش ما نیز افزایش پیدا میکند.
اظهارات این فروشنده نشان میدهد بازار آزاد بیش از هر چیز از شرایط عرضه رسمی تاثیر میپذیرد؛ به طوری که هرگونه اختلال در سامانههای بانکی یا تعطیلی شعب، مراجعه به فروشندگان آزاد را افزایش میدهد. با این حال، اختلاف چند هزار تومانی نرخ فروش بانک و بازار آزاد، همچنان مهمترین عامل بازدارنده برای خرید از بازار غیررسمی است.
در ادامه بررسیهای میدانی، فروشنده دیگری اما نگاه متفاوتی به موضوع داشت و معتقد بود با وجود اختلاف قیمت، خرید ارز از بانک همچنان برای زائران مقرونبهصرفهتر است.
محمد برکاتی، دیگر فروشنده ارز، به ایسنا گفت: اگر کسی فرصت ثبتنام داشته باشد، بهتر است ارز را از بانک دریافت کند؛ زیرا نرخ بانکی حدود ۱۱۹ هزار تومان است، در حالی که در بازار آزاد بین ۱۲۷ تا ۱۲۹ هزار تومان معامله میشود.
وی در خصوص ادعای اختلال سامانهها نیز گفت: متقاضیان ثبتنام خود را انجام میدهند و پس از یکی دو روز برای دریافت ارز با آنها تماس گرفته میشود، بنابراین در مجموع خرید از بانک بهصرفهتر از بازار آزاد است.
ثبات عرضه؛ مطالبه اصلی زائران
بررسیهای میدانی و اظهارات فروشندگان بازار نشان میدهد اختلاف حدود هشت تا ۱۰ هزار تومانی میان نرخ بانکی و بازار آزاد، مهمترین عامل استقبال زائران از ارز بانکی است. از سوی دیگر، تجربه روزهای اخیر نشان میدهد هرگونه وقفه یا اختلال در سامانههای بانکی، حتی اگر کوتاهمدت باشد، بلافاصله بر حجم معاملات بازار آزاد اثر میگذارد و بخشی از تقاضا را به این بازار منتقل میکند.
با نزدیکتر شدن به اربعین، انتظار میرود حجم تقاضا برای دریافت ارز افزایش یابد. تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است هرچه به زمان این سفر نزدیکتر میشویم، مراجعات به شعب بانکها و ثبت درخواست در سامانههای بانکی بیشتر میشود؛ موضوعی که ضرورت پایداری سامانهها و اطلاعرسانی دقیق به متقاضیان را دوچندان میکند.
به گزارش ایسنا، اگرچه در سال جاری نیز سیاست تخصیص ۲۰۰ هزار دینار به هر زائر بالای پنج سال با هدف کاهش هزینههای سفر ادامه یافته، اما آنچه در میدان عمل بیش از هر چیز اهمیت دارد، تداوم عرضه منظم ارز، دسترسی آسان زائران و ثبات در ارائه خدمات بانکی است. در چنین شرایطی، هرچه فرآیند ثبتنام و تحویل ارز روانتر انجام شود، انگیزه مراجعه به بازار آزاد کاهش یافته و زائران با دغدغه کمتری راهی سفر اربعین خواهند شد.
انتهای پیام
