به گزارش ایسنا، اگزما یا درماتیت آتوپیک یکی از مشکلات شایع پوستی است که میتواند در کودکان و بزرگسالان دیده شود. در این وضعیت، پوست خشک، ملتهب، قرمز و بسیار حساس میشود و خارش میتواند آنقدر آزاردهنده باشد که فرد را از خواب شبانه محروم کند. بسیاری از مردم وقتی با خارش و التهاب پوستی روبهرو میشوند، به سراغ داروهایی میروند که معمولا برای آلرژی استفاده میشوند؛ داروهایی به نام آنتیهیستامین. این داروها در بسیاری از خانهها وجود دارند و برخی از آنها حتی بدون نسخه پزشک هم تهیه میشوند.
دلیل توجه مردم به آنتیهیستامینها این است که تصور میشود این داروها میتوانند خارش را کم کنند و خواب را بهتر سازند. اما درمان اگزما فقط کم کردن حس خارش نیست. در اگزما، پوست و دستگاه ایمنی بدن درگیر نوعی التهاب هستند و کنترل این التهاب نقش اصلی را در بهبود بیماری دارد. از سوی دیگر، توصیههای درمانی درباره مصرف آنتیهیستامینها برای اگزما همیشه یکسان نبوده است، زیرا شواهد روشن و کافی درباره میزان فایده یا زیان آنها وجود نداشته است. به همین دلیل، بررسی دقیقتر این موضوع برای بیماران، خانوادهها و پزشکان ضروری است.
در همین زمینه، گروهی از پژوهشگران به سرپرستی درک چو، دانشیار دپارتمان پزشکی دانشگاه مکمستر، دارنده کرسی پژوهش سلامت کانادا در زمینه آلرژی و سرپرست شبکه کارآزماییهای بالینی آلرژی کانادا، تحقیقی گسترده انجام دادهاند. این پژوهش بهجای تکیه بر یک مطالعه کوچک، به بررسی جامع شواهد موجود درباره نقش آنتیهیستامینهای خوراکی در مراقبت از درماتیت آتوپیک پرداخته است؛ یعنی همان پرسشی که بسیاری از بیماران با آن روبهرو هستند: آیا این داروها واقعا به کنترل اگزما کمک مهمی میکنند یا نه؟
روش کار پژوهشگران بر پایه یک مرور نظاممند بود. مرور نظاممند یعنی پژوهشگران تعداد زیادی مطالعه معتبر را با روش مشخص جمعآوری، ارزیابی و مقایسه میکنند تا به نتیجهای قابل اعتمادتر برسند. در این بررسی، ۴۷ کارآزمایی تصادفی بررسی شد که در مجموع شامل ۶۲۳۰ کودک و بزرگسال مبتلا به اگزمای خفیف تا شدید بود. کارآزمایی تصادفی نوعی مطالعه است که در آن افراد به شکل تصادفی در گروههای مختلف درمانی قرار میگیرند تا اثر درمانها منصفانهتر سنجیده شود. پژوهشگران دو گروه دارویی را جداگانه بررسی کردند: آنتیهیستامینهای جدیدتر یا نسل دوم، و آنتیهیستامینهای قدیمیتر یا نسل اول.
نتایج پژوهش که در نشریه BMJ منتشر شدهاند، نشان دادند آنتیهیستامینهای خوراکی در بهبود پیامدهایی که برای کنترل اگزما بیشترین اهمیت را دارند، تفاوت معناداری ایجاد نمیکنند. داروهای نسل دوم، که با نامهایی مانند Reactine، Claritin، Aerius، Allegra، Rupall و Blexten شناخته میشوند، تغییرات کوچکی در شدت اگزما و خارش ایجاد کردند، اما این میزان بهبود به حدی نبود که بیماران یا پزشکان آن را یک پیشرفت مهم و قابل توجه بدانند. به بیان ساده، ممکن است کمی تغییر دیده شود، اما آنقدر نیست که بتوان آن را درمانی مؤثر برای کنترل اگزما دانست.
درباره آنتیهیستامینهای نسل اول، مانند Benadryl، Chlor-Tripolon و Polaramine، نتیجه نگرانکنندهتر بود. این داروها بهبود قابل مشاهدهای در اگزما ایجاد نکردند، اما احتمالا خطر اختلالات شناختی را افزایش میدهند. اختلال شناختی یعنی مشکلاتی مانند خوابآلودگی، گیجی، کند شدن فکر، یا افت عملکرد در مدرسه و محل کار. نکته مهم این است که این اثرات ممکن است فقط محدود به زمان مصرف دارو نباشد و تا روزهای بعد هم ادامه پیدا کند. در داروهای نسل دوم، این اثرات بسیار کمتر بود و بسته به نوع دارو تفاوت داشت؛ برای نمونه، بیلاستین، دسلوراتادین و فکسوفنادین کمترین خوابآلودگی را داشتند.
اهمیت این یافتهها در آن است که درمان اگزما در سالهای اخیر بیشتر بر کنترل التهاب پوست و سیستم ایمنی متمرکز شده است. در مراقبت از اگزما از روشهایی مانند مرطوبکنندهها، درمانهای ضدالتهاب موضعی، نوردرمانی، داروهای زیستی و مهارکنندههای خوراکی JAK استفاده میشود. بنابراین اگر دارویی مانند آنتیهیستامین فایده مهمی اضافه نکند، مصرف همیشگی آن میتواند فقط بار درمان را بیشتر کند و حتی در برخی موارد باعث آسیب شود. این موضوع بهویژه برای کودکان، دانشآموزان، افراد شاغل و کسانی که نیاز به تمرکز روزانه دارند، مهم است.
پژوهشگران تأکید کردهاند که این یافتهها به معنای بیفایده بودن آنتیهیستامینها در همه بیماریها نیست. آنتیهیستامینهای خوراکی همچنان جایگاه مشخصی در درمان برخی مشکلات آلرژیک مانند تب یونجه، آلرژیهای فصلی و کهیر دارند. اما در مورد اگزما، یافتهها از فاصله گرفتن از مصرف روتین یا همیشگی این داروها حمایت میکند و توجه را به درمانهایی جلب میسازد که اثر روشنتری بر کنترل التهاب پوست دارند. این رویکرد میتواند درمان اگزما را سادهتر، هدفمندتر و کمخطرتر کند.
انتهای پیام
