احسان تاجیک در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد:«ورامیننشینی» الگویی از استقرار جمعیت در دشت تاریخی ورامین شامل شهرستانهای ورامین، قرچک، پاکدشت و پیشوا است. در این الگو، خانوارها به دلیل افزایش هزینهها در تهران، جنوبشرق استان را برای سکونت انتخاب میکنند، اما محل اشتغال و تحصیل آنان همچنان با تهران پیوند خورده است.
وی افزود: بر اساس دادههای جمعیتی سال ۱۴۰۴، جمعیت چهار شهرستان مذکور از مرز یک میلیون و ۱۵۰ هزار نفر عبور کرده است. ساختار سنی جمعیت نشاندهنده جوانی جمعیت است، بهطوری که حدود ۶۶۰ هزار نفر در گروه سنی ۱۵ تا ۳۴ سال قرار دارند که باید بهعنوان فرصت و سرمایه اجتماعی به جمعیت مولد و فعال اقتصادی نگاه کرد که ظرفیت بالایی برای توسعه منطقه ایجاد میکنند.
یک کارشناس در شهرداری ورامین گفت: به نظر میرسد بخش قابل توجهی از این جمعیت، کارگران شهرکهای صنعتی، کارکنان بخش خدمات و خانوارهای متوسط شهری هستند که تحت تأثیر هزینههای زندگی در تهران، سکونت در جنوبشرق استان را ترجیح دادهاند.
تاجیک ادامه داد: افزایش جمعیت را نباید بهعنوان «بار» بر دوش منطقه تلقی کرد، بلکه باید آن را بخشی از سرمایه انسانی دانست. حضور نیروی کار جوان، در صورت برنامهریزی صحیح، میتواند به رونق تولید و توسعه اقتصادی منطقه کمک کند.
وی تأکید کرد: تبدیل این فرصت به توسعه پایدار، مشروط به سه پیششرط اساسی است؛ تقویت بستر و ایجاد زمینه و انگیزه برای سرمایهگذاری بخش خصوصی در فرصتها و شرایط متفاوت توسط مدیران و دولتمردان، ارتقای مهارت نیروی کار، مدیریت منابع آب و جلوگیری از فرونشست زمین، و توانمندسازی نهادهای محلی برای مشارکت در برنامهریزی توسعه بر اساس نگاه آیندهنگری.
این پژوهشگر تصریح کرد: اگر سیاستگذاریها متناسب با واقعیتهای جدید جمعیتی تنظیم شود، افزایش جمعیت به فرصتی برای توسعه تبدیل میشود، اما اگر زیرساختها و اعتبارات متناسب با این تغییرات رشد نکند، فشار بر خدمات عمومی افزایش یافته و کیفیت زندگی کاهش خواهد یافت و بر بحران آسیبهای اجتماعی میافزاید.
تاجیک خاطرنشان کرد: دشت ورامین امروز بیش از هر زمان دیگری به برنامهریزی مبتنی بر دادههای جمعیتی، سرمایهگذاری هدفمند و توسعه متوازن نیاز دارد. این منطقه به دلیل برخورداری از شهرکهای صنعتی، ظرفیتهای کشاورزی و نزدیکی به بازار تهران، از قابلیتهای ارزشمندی برای رشد اقتصادی برخوردار است، اما بهرهگیری از این ظرفیتها مستلزم افزایش اعتبارات و زیرساختها متناسب با جمعیت واقعی منطقه است.
وی در ادامه تأکید کرد: «ورامیننشینی» یک برچسب اجتماعی نیست، بلکه تلاشی برای تبیین واقعیتی است که در جنوبشرق استان تهران در حال شکلگیری است. اگر این تحول جمعیتی با سیاستگذاری علمی، توسعه زیرساختها و سرمایهگذاری در سرمایه انسانی همراه شود، میتواند به فرصتی برای توسعه پایدار تبدیل شود.
تاجیک بیان کرد: «ورامیننشینی» در واقع بازتابی از نابرابری فضایی و شکاف عمیق اقتصادی میان مرکز و پیرامون کلانشهر تهران است؛ پدیدهای که نه صرفاً یک تغییر مکانی، بلکه نشانهای از جابهجایی طبقات متوسط و پایین شهری در پی سیاستهای ناعادلانه توزیع مسکن و امکانات شهری محسوب میشود.
وی تصریح کرد: این الگوی استقرار جمعیت، اگرچه در کوتاهمدت فشار بر زیرساختهای جنوبشرق استان را افزایش میدهد، اما در بلندمدت و با برنامهریزی هوشمندانه بر اساس آیندهنگری مسئولان و مدیران با نگاه عمیق توسعهمحور، میتواند به فرصتی بینظیر برای متوازنسازی توسعه و کاهش تمرکزگرایی در پایتخت تبدیل شود.
انتهای پیام
