مهرزاد لیموچی- تحلیلگر ارشد حوزه انرژی- در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: برای تحلیل دقیق طرح مهتاب، ابتدا باید جایگاه آن در سیاست‌های مدیریت مصرف کشور مشخص شود. بسیاری این طرح را ادامه برنامه‌های سال‌های گذشته تلقی می‌کنند، در حالی که از منظر فنی، فلسفه طراحی آن متفاوت است. برنامه‌های پیشین عمدتا بر کنترل مستقیم مصرف در دوره‌های اوج بار از طریق مشوق‌های تعرفه‌ای، همکاری صنایع یا محدودیت‌های زمانی استوار بود، اما طرح مهتاب تلاش می‌کند با اتکا به فناوری‌های نوین، داده‌های مصرف و ابزارهای هوشمند، فرآیند بهره‌برداری از شبکه را بهینه‌تر کند. 

وی افزود: صنعت برق امروز بیش از هر زمان دیگری به تصمیم‌گیری مبتنی بر داده نیاز دارد. شبکه‌ای با میلیون‌ها مشترک، بدون دسترسی به اطلاعات لحظه‌ای و تحلیل مستمر الگوی مصرف، امکان مدیریت بهینه نخواهد داشت. از این منظر، اگر طرح مهتاب بتواند سامانه‌های پایش برخط، تحلیل داده و مدیریت هوشمند بار را به‌صورت یکپارچه در شبکه توزیع پیاده‌سازی کند، ظرفیت بهره‌برداری از زیرساخت‌های موجود نیز افزایش خواهد یافت.

این تحلیلگر ارشد حوزه انرژی تصریح کرد: یکی از نکات مهم آن است که نباید هرگونه کاهش بار شبکه را معادل صرفه‌جویی انرژی دانست. در ادبیات اقتصاد انرژی، کاهش مصرف، افزایش بهره‌وری و مدیریت هوشمند بار سه مفهوم مستقل هستند. ممکن است بدون کاهش محسوس مصرف برق، تنها با توزیع مناسب بار و استفاده بهینه از ظرفیت شبکه، پایداری بیشتری ایجاد شود. اگر طرح مهتاب چنین هدفی را محقق کند، می‌توان آن را یک تحول مدیریتی در صنعت برق تلقی کرد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، تحقق کاهش چند هزار مگاواتی بار شبکه تنها با اجرای یک دستورالعمل یا آغاز یک طرح امکان‌پذیر نیست. این هدف زمانی دست‌یافتنی خواهد بود که مجموعه‌ای از پیش‌نیازها شامل توسعه کنتورهای هوشمند، تکمیل زیرساخت‌های ارتباطی، ارتقای مراکز کنترل، گسترش سامانه‌های تحلیل داده، مشارکت فعال مشترکان و هماهنگی میان شرکت‌های توزیع به‌صورت همزمان فراهم شود. بنابراین، نتایج مورد انتظار باید در چارچوب یک برنامه میان‌مدت و بلندمدت ارزیابی شود.

لیموچی خاطرنشان کرد: تجربه کشورهای پیشرو در مدیریت تقاضای برق نشان می‌دهد که موفق‌ترین الگوها بر سه محور اصلی استوار هستند؛ دسترسی به داده‌های دقیق و اندازه‌گیری هوشمند؛ اصلاح سازوکارهای اقتصادی و تعرفه‌ای برای ایجاد انگیزه در مصرف‌کنندگان؛ و در نهایت جلب مشارکت واقعی مشترکان در برنامه‌های پاسخگویی بار. 

وی افزود: یکی از نقاط قوت بالقوه طرح مذکوراین است که می‌تواند زمینه توسعه حکمرانی دیجیتال در صنعت برق را فراهم کند. بهره‌گیری از تحلیل برخط اطلاعات، پیش‌بینی رفتار مصرف، پایش لحظه‌ای وضعیت شبکه و تصمیم‌گیری هوشمند، علاوه بر افزایش قابلیت اطمینان شبکه، هزینه‌های بهره‌برداری را نیز در بلندمدت کاهش خواهد داد.

این تحلیلگر ارشد حوزه انرژی اظهار کرد: ارزیابی عملکرد این طرح نباید صرفاً بر مبنای اهداف اعلامی انجام شود، بلکه لازم است پس از عبور از دوره اوج مصرف، شاخص‌های فنی و اقتصادی آن به‌صورت شفاف منتشر شود. میزان کاهش بار اوج، بهبود قابلیت اطمینان شبکه، توسعه تجهیزات هوشمند، میزان مشارکت مشترکان و آثار اقتصادی اجرای طرح، مهم‌ترین معیارهایی هستند که می‌توانند موفقیت یا عدم موفقیت آن را مشخص کنند. 

وی در پایان تاکید کرد: اگر طرح مهتاب به یک پروژه مقطعی محدود نشود و به بخشی از برنامه بلندمدت تحول دیجیتال صنعت برق تبدیل شود می‌تواند نقش موثری در ارتقای بهره‌وری، کاهش هزینه‌های شبکه و افزایش پایداری تامین برق کشور ایفا کند. آینده صنعت برق بیش از آن که به توسعه ظرفیت تولید وابسته باشد به توانایی مدیریت هوشمند شبکه و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود وابسته خواهد بود.   

انتهای پیام