حامد بخشی در گفتوگو با ایسنا درباره نقش دانشگاه در تقویت اعتماد اجتماعی، اظهار کرد: دانشگاه به عنوان یک نهاد آموزشی و علمی، برای تربیت نیروهای متخصص و انتقال دانش و مهارتهای پیشرفته به جامعه شکل گرفته است و مأموریت اصلی آن، آمادهسازی افرادی است که بتوانند در آینده خدمات تخصصی مورد نیاز جامعه را ارائه دهند.
وی ادامه داد: افراد در دوران مدرسه آموزشهای عمومی را فرا میگیرند، اما جامعه برای ادامه مسیر توسعه خود به نیروهایی نیاز دارد، که دانش و مهارتهای تخصصیتری کسب کنند. به همین دلیل دانشگاه تأسیس شده است و فلسفه وجودی آن، انتقال دانش، تولید علم و تربیت نیروی انسانی متخصص است.
این استاد جامعهشناسی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه نباید مسئولیتهایی خارج از مأموریت اصلی دانشگاه بر آن تحمیل شود، بیان کرد: اینکه بگوییم دانشگاه باید برای تقویت اعتماد اجتماعی چه اقدامی انجام دهد، از اساس نگاه دقیقی نیست، زیرا تقویت اعتماد اجتماعی جزء وظایف تعریفشده دانشگاه نیست و چنین انتظاری با کارکرد واقعی این نهاد همخوانی ندارد.
بخشی خاطرنشان کرد: اعتماد اجتماعی موضوعی است، که در سطح کلان جامعه شکل میگیرد و تقویت یا تضعیف آن، بیش از هر چیز به عملکرد نهادهای حکمرانی، سیاستهای عمومی و کنش نهادهای اجتماعی وابسته است. بنابراین مسئولیت اصلی در این حوزه بر عهده دولت، حاکمیت، سازمانهای اجتماعی و نهادهای مدنی است و دانشگاه جایگزین این نهادها محسوب نمیشود.
ظرفیت علمی دانشگاهها برای کمک به سیاستگذاریهای اجتماعی
وی با اشاره به ظرفیت علمی دانشگاهها برای کمک به سیاستگذاریهای اجتماعی، ادامه داد: استادان و پژوهشگرانی که در حوزه جامعهشناسی و علوم اجتماعی فعالیت میکنند، میتوانند با انجام پژوهشهای علمی و ارائه مشاورههای تخصصی به دولت، حاکمیت و سازمانهای اجتماعی کمک کنند، که راهکارهای مؤثر برای تقویت اعتماد اجتماعی را شناسایی و اجرا کنند.
این استاد جامعهشناسی دانشگاه فردوسی مشهد اضافه کرد: دانشگاه میتواند با تکیه بر یافتههای علمی، پیامدهای سیاستها و تصمیمات مختلف را بررسی کرده و هشدار دهد، که چه اقداماتی موجب افزایش اعتماد اجتماعی میشود و چه رفتارها و سیاستهایی به تخریب سرمایه اجتماعی و کاهش اعتماد عمومی منجر خواهد شد؛ این مهمترین نقشی است که دانشگاه در این حوزه میتواند ایفا کند.
بخشی با اشاره به وضعیت اعتماد اجتماعی در میان دانشجویان، اظهار کرد: اگر امروز از کاهش اعتماد اجتماعی در فضای دانشگاه سخن گفته میشود، باید توجه داشت که این مسئله پدیدهای مستقل از جامعه نیست. دانشجویان بخشی از جامعه هستند و آنچه در محیط دانشگاه مشاهده میشود، بازتابی از شرایط عمومی جامعه است.
وی خاطرنشان کرد: کاهش اعتماد اجتماعی در میان دانشجویان، پرتویی از کاهش اعتماد اجتماعی در سطح کل جامعه است. بنابراین نمیتوان انتظار داشت دانشگاه به تنهایی بتواند در محیط خود اعتماد اجتماعی را افزایش دهد، در حالی که جامعه به طور کلی با نوعی فضای سرد و کاهش اعتماد عمومی مواجه باشد.
این استاد جامعه شناسی دانشگاه فردوسی مشهد با تأکید بر ضرورت اصلاح نگاه به نقش دانشگاه، ادامه داد: باید زاویه نگاه به این موضوع تغییر کند؛ نباید از دانشگاه انتظار داشته باشیم وظایفی را انجام دهد که اساساً برای آن تعریف نشده است. دانشگاه مأموریت مشخصی در حوزه آموزش، پژوهش، تولید علم و تربیت نیروی متخصص دارد و در کنار آن میتواند با ارائه مشاورههای علمی و تخصصی به نهادهای تصمیمگیر، در حل مسائل اجتماعی مشارکت کند.
بخشی تصریح کرد: فراتر از انتقال دانش، تربیت نیروی انسانی متخصص و ارائه مشاورههای علمی به حاکمیت و نهادهای اجتماعی، اگر قرار است اعتماد اجتماعی در جامعه افزایش یابد، این امر نیازمند سیاستگذاریهای کلان، عملکرد مناسب نهادهای مسئول و مشارکت فعال مجموعه نهادهای اجتماعی است که دانشگاه میتواند با ارائه مشاورههای تخصصی به افزایش اعتماد اجتماعی میان دانشجویان کمک کند.
انتهای پیام
