آیین افتتاح کلاس و سامانههای هوشمند آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی، صبح دوشنبه ۱۹ مرداد با حضور حجتالاسلام عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد. رویدادی که در آن ابعاد مختلف این الگوی آموزشی و ظرفیتهای آن برای توسعه عدالت آموزشی، آموزش مهارتمحور و استمرار فرآیند تحصیل در شرایط مختلف مورد بررسی قرار گرفت.
کلاس هوشمند دانشگاه آزاد، آموزش نظری و مهارتی را در یک مسیر قرار میدهد
سودابه سلیمانی، نایبرئیس کمیسیون موارد خاص آموزشی معاونت علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان درباره اهداف و ویژگیهای کلاس هوشمند و تعاملی اظهار کرد: هدف از ایجاد چنین کلاسی، فاصله گرفتن از یادگیری مبتنی بر حافظهمحوری و حرکت به سمت یادگیری تعاملی و عمیق است.
وی افزود: با توجه به اینکه قرار بود چنین اتفاقی رقم بخورد، تغییراتی نیز باید در ساختار کلاس ایجاد میشد. این تغییرات، تغییرات ساختاری است و موضوع صرفاً به هوشمند بودن کلاس و موارد مشابه محدود نمیشود، بلکه حتی در فضای کلاس نیز باید تغییراتی ایجاد میکردیم تا کلاس به معنای واقعی کلمه تعاملی باشد.
نایبرئیس کمیسیون موارد خاص آموزشی معاونت علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان بیان کرد: در کلاسهای درس عادی، استاد روی تابلوی کلاس که در تمام کلاسهای درس وجود دارد، تدریس را آغاز میکند، یک موضوع را تشریح و تحلیل میکند و در نهایت بحث به پایان میرسد، اما موضوعی که وجود دارد این است که جوانان نسل امروز با تکنولوژی و فناوری بسیار بیشتر آمیخته شدهاند و هنگامی که با استفاده از نرمافزارها شبیهسازی انجام میدهند و نتایج آن را مشاهده میکنند، این موضوع حتی در عمق یادگیری آنان نیز اثرگذار است.
سلیمانی با تشریح نحوه فعالیت این کلاس هوشمند گفت: در اینجا اتفاقی که رخ میدهد این است که پس از آنکه استاد درس را ارائه کرد، روی تخته هوشمندی که وجود دارد، نرمافزار مربوط به آن درس را باز میکند و طراحی مربوط به همان موضوع را در همان محیط انجام میدهد. سپس خروجی مربوط به آن، برای نمونه ولتاژ دو سر یک مقاومت، مشاهده میشود و اسکوپی که در شبیهسازی وجود دارد، خروجی را نمایش میدهد.
وی افزود: این خروجی، همان خروجی قابل استخراج از یک مدار در نرمافزار است و همان چیزی است که دانشجو مشاهده میکند. در واقع آنچه استاد با تحلیل و روابطی که روی وایتبرد نوشته است مشاهده میکند، در لپتاپ دانشجویان نیز قابل مشاهده است و هر آنچه در این محیط وجود دارد، روی لپتاپ دانشجویان ما نیز نمایش داده میشود.
کلاسهای متصل برای ایجاد ارتباط میان استاد و دانشجویان
نایبرئیس کمیسیون موارد خاص آموزشی معاونت علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان با اشاره به قابلیت اتصال کلاسهای مختلف به یکدیگر خاطرنشان کرد: نکته دیگری که وجود دارد این است که این کلاس میتواند حتی زمانی که دانشجو در منزل یا هر مکان دیگری حضور دارد نیز مورد استفاده قرار گیرد. همچنین در اینجا پنجرههای مربوط به کلاسهای دیگر را میتوانیم مشاهده کنیم.
سلیمانی ادامه داد: در حال حاضر در واحد اصفهان یک کلاس تحت عنوان «کلاس متصل» یا «پیرو» ایجاد شده است. این کلاس، کلاس پیرو است که در این پنجره مشاهده میکنیم و افراد در آن کلاس حضور دارند. استاد درس ما تمام افرادی را که در آن کلاس حضور دارند، میبیند و میتواند آنان را فعال کند و با دانشجویان صحبت کند.
وی یادآور شد: حتی اگر دانشجوی ما سؤالی داشته باشد، سؤال وی در چتی که میتواند داشته باشد، روی مانیتور بالای کلاس نمایش داده میشود و استاد ما حتی متوجه میشود که در کدام کلاس درس، دانشجویی سؤال دارد. بنابراین دانشجویان کلاسهای پیرو ما نیز به استاد کلاس مرجع یا اصلی متصل هستند و ارتباط کاملاً دوسویه است.
نایبرئیس کمیسیون موارد خاص آموزشی معاونت علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان بیان کرد: نکته دیگری که وجود دارد، این است که ما در طراحی این کلاس، کلاسی را در نظر گرفتیم که بتواند با مدل «رهبر یا پیرو»، امکان بهرهمندی دانشجویان ما در هر نقطه از کشور را از محضر یک استاد در نقطهای دیگر فراهم کند.
سلیمانی ادامه داد: بنابراین ممکن است دانشجوی من، دانشجوی واحد سیستانوبلوچستان باشد و بتواند از این طریق با استاد این کلاس ارتباط تعاملی داشته باشد. این اتفاق میتواند رقم بخورد، اما برای اینکه نظموانضباط کلاس درس ما از بین نرود، کلاس در حالت عادی در وضعیت سکوت قرار میگیرد و زمانی که سؤالی ایجاد شود، اتصال برقرار شده و سؤال مطرح میشود.
شبکه داخلی و مشارکت دانشجو در فرایند یادگیری
وی درباره ساختار میزهای کلاس تعاملی نیز اظهار کرد: روی میزهایی که برای آموزش تعاملی طراحی شدهاند، میتواند لپتاپ خود دانشجو یا لپتاپی که واحد دانشگاهی طراحی کرده و در اختیار دانشجو قرار داده است، وجود داشته باشد. تمام این تجهیزات به شبکه داخلی مربوط به این کلاس درس متصل هستند.
نایبرئیس کمیسیون موارد خاص آموزشی معاونت علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان افزود: دانشجوی ما در کلاس تعاملی، همراه با استاد پیش میرود و زمانی که استاد از وی میخواهد سؤالی را حل کند، دانشجو آن را حل میکند. پس از آنکه دانشجویان کار خود را انجام دادند، استاد میتواند لپتاپ یکی از این میزها را فعال کند و خروجی مربوط به آن کار را مشاهده کند. تصویری که در نمایشگر مشاهده میکنید، حاصل کار یکی از دانشجویان ما یا یک گروه از دانشجویان ماست که آن را انجام دادهاند و در واقع در حال پیش بردن این تغییر رویکرد سنتی هستند.
یادگیری معکوس؛ محتوای آموزشی پیش از حضور در کلاس
سلیمانی با اشاره به استفاده از مدل یادگیری معکوس در این کلاس تأکید کرد: ما میخواهیم کلاس درس را با مدل «فلیپ لرنینگ» برگزار کنیم. در سامانه «کاتب» که سامانه متمرکز در سازمان مرکزی است، محتواهای آموزشی را برای تمامی دانشجویان قرار میدهیم. در مدل یادگیری تعاملی، این محتواها در سامانه کاتب قرار دارند و دانشجویان ما میتوانند پیش از کلاس به محتوا دسترسی داشته باشند و آن را مطالعه کنند. سپس هنگامی که در این کلاس قرار میگیرند، از طریق تعاملی که با یکدیگر و با استاد انجام میدهند، آنچه را آموختهاند، تکمیل میکنند. این فرایند بر عمقبخشی به یادگیری و همچنین اثرگذاری تدریس تأثیر میگذارد.
مهارتآموزی در کنار آموزش نظری
وی با تأکید بر اینکه مهارت نیز به فضای کلاس وارد شده است، یادآور شد: نکته دیگری که وجود دارد، این است که ما مهارت را به داخل کلاس آوردهایم. به این معنا که در اینجا که میز مربوط به استاد قرار دارد، استاد میتواند به راحتی المانهای مربوط به درسی را که ارائه کرده است، در اینجا قرار دهد و صفحه را نمایش دهد. دانشجوی من آن را روی مانیتور خود مشاهده میکند؛ اسکوپ را میبیند و در همان زمان، آنچه را که روی برد در دست استاد وجود دارد نیز مشاهده میکند. در همان لحظه که استاد بخش تئوری را ارائه میدهد، مدار را میبندد و دانشجو خروجی آن را نیز مشاهده میکند.
نایبرئیس کمیسیون موارد خاص آموزشی معاونت علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان افزود: دانشجو در این فرایند، اطلاعات دقیقی از آنچه باید رقم بخورد و آنچه باید در واقعیت مشاهده شود، بهدست میآورد. حتی اگر در اینجا، برای نمونه، در منبع تغذیه ما نویزی وجود داشته باشد، دانشجو نویز، علت آن و نحوه ایجاد آن را مشاهده میکند. این مجموعه، یک پکیج کامل است که علاوه بر آموزش دانشجویی، آموزش تکمیلی و عمیق را فراهم میکند و در کنار آن، مهارت نیز ایجاد میشود.
سلیمانی گفت: بهنوعی میتوان گفت ما تلاش میکنیم در کلاسهای درس خود، تئوری را با عمل ترکیب کنیم و دانشجوی مهارتی ایجاد کنیم که زمانی که وارد صنعت میشود، آمادگی بیشتری داشته باشد. حتی در شرایط فعلی، ممکن است برخی از دانشجویان نتوانند به راحتی از یک مدار خروجی بگیرند، اما با این روش، دانشجو همزمان که از مطالب ارائهشده در کلاس استفاده میکند، توسط استاد خود نحوه بستن مدار را نیز مشاهده میکند و در نتیجه، این فرایند به صورت دقیق و کامل تکمیل و پیش برده میشود.
توسعه کلاس هوشمند با هدف تحقق عدالت آموزشی
وی با اشاره به برنامه دانشگاه آزاد اسلامی برای توسعه این الگوی آموزشی توضیح داد: این کلاس کاملاً هوشمند را انشاءالله تلاش میکنیم در تمام دانشگاه آزاد اسلامی و برای واحدهای دانشگاهی منتخب خود پیاده کنیم. با این روش، علاوهبر اینکه بحث عدالت آموزشی را دنبال میکنیم، به سمت این هدف نیز حرکت میکنیم که آموزشی دقیق، باکیفیت و اثرگذار برای دانشجویان داشته باشیم.
نایبرئیس کمیسیون موارد خاص آموزشی معاونت علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان در پایان خاطرنشان کرد: هدف این است که دانشجویان ما زمانی که از دانشگاه آزاد اسلامی فارغالتحصیل میشوند، بدانند مسیر آینده آنان چیست. مهارتی که در همین کلاسهای درس میآموزند، قطعاً میتواند مسیر آنان را برای آینده شغلی نیز فراهم کند. این کلاسها همچنین ضبط میشود و در انتها، پس از پایان یک کلاس، محتوای ضبطشده در اختیار دانشجویان قرار میگیرد؛ بنابراین تولید محتوای این کلاس نیز بهصورت همزمان انجام میشود.
انتهای پیام
