دکتر مهران حسین‌زاده عضو هیات علمی گروه هماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: اهدای خون یک اصطلاح پزشکی است و هنگامی استفاده می‌شود که فردی خون خود را اهدا می‌کند. بر خلاف گذشته، در ایران و بسیاری از کشورهای دنیا برای اهدای خون پولی دریافت نمی‌شود. 

وی با بیان اینکه هر ۴۵۰ میلی‌لیتر خون اهداشده، یک واحد خون است، ادامه داد: در بانک خون یا آزمایشگاه بانک خون یک سری مراحل بر خون اهداشده انجام می‌‎می‌شود تا برای تزریق به افراد نیازمند یا ذخیره شدن در بانک خون آماده شود. بیمارستان‌ها می‌توانند خون را از بانک خون دریافت کنند و به فرد نیازمند تزریق کنند. در نهایت به عملی که خون اهدایی را بیمار تزریق می‌کنند، انتقال خون می‌گویند.

اهمیت انتقال خون

عضو هیات علمی گروه هماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز گفت: روزانه در دنیا هزاران نفر با بیماری‌های مختلف نیاز به دریافت خون دارند زیرا خون یکی از ارگان‌های ضروری و حیاتی بدن انسان است و بدون آن انسان زنده نمی‌ماند. 

وی اضافه کرد: از آنجا که با وجود پیشرفت علم،‌ خون هیچ جایگزین مصنوعی‌ ندارد، تنها راه تامین خون افراد نیازمند، انتقال داوطلبانه افراد دیگر است که موجب نجات جان هزاران نفر می‌شوند.

چه افرادی نیاز به دریافت خون دارند؟ 

حسین‌زاده گفت: سالانه میلیون‌ها نفر در دنیا از اهدای خون سود می‌برند. مهم‌ترین آن‌ها، افرادی هستند که به علت حادثه و ایجاد تروما مقداری از خون خود را از دست می‌دهند. افرادی که هنگام زایمان دچار عوارض خونریزی می‌شوند، افرادی که به علت ابتلا به بیماری‌های خونی مانند تالاسمی یا هموفیلی دچار کم‌خونی شدید می‌شوند یا افراد سرطانی که نیازمند اهدای خون هستند نیز از دسته افرادی هستند که انتقال خون برای آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.

مزیت‌های انتقال خون

وی در ادامه بیان کرد: فردی که برای انتقال خون مراجعه می‌کند ابتدا توسط پزشک معاینه می‌شود و شرایط وی از نظر کم‌خونی تست می‌شود. بعد از اهدای خون هم روی آن آزمایش‌های مختلف عفونی انجام می‌شود و اگر فردی دچار موردی باشد، به او اطلاع داده می‌شود. در نتیجه، فرد چکاپ می‌شود که در حالت عادی برای او هزینه بالایی دارد.

شرایط اهدای خون

عضو هیات علمی گروه هماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز تصریح کرد: افرادی که خون اهدا می‌کنند باید شرایط خاصی داشته باشند؛ اول از همه باید از سلامت عمومی برخوردار باشند و از آن‌جایی که خون آن‌ها به فرد دیگری منتقل می‌شود نباید دارای بیماری باشند. افراد اهدا کننده خون، هنگام انتقال نباید عفونت فعال یا تب داشته باشند. 

وی افزود: افراد ۱۷ تا ۶۵ سال برای اهدای خون مناسب هستند و باید حداقل ۵۰ کیلوگرم وزن داشته باشند.

مراحل اهدای خون

حسین‌زاده ادامه داد: فرد ثبت‌نام کننده ابتدا یک پرسشنامه که شامل مشخصات فرد و سابقه بیماری او است پر می‌کند. در مرحله دوم معاینه کامل قلب و عروقی از او گرفته می‌شود. پس از این دو مرحله، فرآیند خون‌گیری آغاز می‌شود و فرد رو صندلی یا تخت راحت قرار می‌گیرد نیدل یا سوزن مخصوص وارد خون او می‌شود. پروسه انتقال خون ۱۵ دقیقه تا نیم ساعت زمانی می‌برد.

وی گفت: بعد از پایان دریافت خون که به میزان یک واحد یعنی ۴۵۰ میلی‌لیتر است، فرد همانجا استراحت می‌کند و از او پذیرایی می‌شود تا فشار او پایین نیاید. خون فرد به آزمایشگاه بانک خون انتقال داده می‌شود تا یک سری آزمایش‌های تخصصی بر آن انجام شود. این آزمایش‌ها شامل تست گروه‌خونی و بیماری‌های عفونی شامل ایدز، هپاتیت، مالاریا و عفونت‌های شایع در آن منطقه است. 

عضو هیات علمی گروه هماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز بیان کرد: در صورتی که خون فرد سالم باشد، در بانک خون ذخیره می‌شود تا در صورت نیاز استفاده شود اما اگر سالم نباشد، به صورت تلفنی به او اطلاع داده می‌شود.

حسین‌زاده افزود: اهدای خون عوارضی درازمدتی ندارد. شاید بتوان سوزش لحظه‌ای هنگام وارد شدن سوزن به بدن و افت فشار خون به علت اضطراب که ممکن هنگام اولین اهدای خون رخ دهد را از عوارض آن به شمار آورد اما در مجموع، اهدای خون عارضه خاصی ندارد. 

وی ادامه داد: افرادی که مبتلا به بیماری‌هایی هستند که از راه خون منتقل می‌شود، مبتلایان به بیماری‌های فعال عفونی، تب و آنفلوآنزا ، زنانی که باردار هستند یا تازه زایمان کرده‌اند، افراد دچار کم‌خونی و افرادی که بیماری قلبی عروقی و ریوی دارند نمی‌توانند خون اهدا کنند. همچنین افرادی که داروهای خاص مصرف می‌کنند یا هر نوع سرطان شناخته‌شده در سابقه آن‌ها است اجازه اهدای خون ندارند.

عضو هیات علمی گروه هماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز گفت: مردان پس از سه ماه و زنان پس از چهار ماه از اهدای قبلی می‌توانند دوباره خون اهدا کند. پس از اهدای خون ۲۴ تا ۴۸ ساعت طول می‌کشد تا حجم خون اهداشده جایگزین شود. گلبول‌های قرمز پس از دو هفته و آهن خون هم پس از سه تا چهار هفته جایگزین می‌شوند.

حسین‌زاده بیان کرد: هر واحد خون به اجزای مختلف مانند پلاکت، پلاسما و گلبول قرمز تجزیه می‌شود و هر واحد خون اهدایی می‌تواند زندگی چهار نفر را نجات دهد.  

انتهای پیام