حسین اسماعیلیان در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به وضعیت تخصیص منابع آب و نقش چاهها در تامین آب مشهد، اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در سالهای گذشته کمک زیادی به مشهد کرد تا از جیرهبندی و نوبتبندی آب جلوگیری شود، اقدامات انجامشده در حوزه مدیریت مصرف بود. البته منظور صرفا رعایت الگو مصرف از سوی شهروندان نیست، هرچند همکاری و همراهی مردم نیز در این زمینه بسیار اثرگذار و اثربخش بوده است.
وی با اشاره به اینکه مشهد از سیستمها و فناوریهای روز و مدرن در حوزه مدیریت تامین و توزیع آب برخوردار است، افزود: استفاده از این فناوریها کمک میکند مدیریت مناسبی در بخشهای مختلف، از انتقال و تصفیه آب گرفته تا ذخیرهسازی و توزیع آن، داشته باشیم. همچنین این فناوریها امکان مدیریت فنی و دقیقتر شبکه آب را فراهم کردهاند و این موضوع یکی از محورهای مهم اقدامات شرکت آب و فاضلاب است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به اقدامات انجامشده در شبکه توزیع آب مشهد، اظهار کرد: محور مهم دیگر، اقداماتی است که طی چند سال گذشته در شبکه آب شهر انجام دادهایم. مشهد حدود ۶۰۰۰ کیلومتر شبکه آب دارد که در سالهای اخیر این شبکه به ۲۱ پهنه شهری تقسیم شده است. به عبارتی، مشهد بزرگ را به مجموعهای از مناطق کوچکتر تقسیم کردهایم تا امکان مدیریت دقیقتر شبکه فراهم شود.
اسماعیلیان تصریح کرد: در ذیل این ۲۱ پهنه، ۲۱۱ زیرپهنه فشاری ایجاد کردهایم. اکنون با استفاده از فناوریهای موجود، در هر یک از این زیرپهنهها قدرت فنی لازم برای مدیریت تامین، توزیع و فشار آب را داریم. البته هنوز به شرایط ایدهآل نرسیدهایم و همچنان برای تکمیل این طرح و افزایش دقت مدیریت شبکه، ظرفیتهای زیادی وجود دارد. بهعنوان نمونه، در همین مقطع از سال گذشته تعداد زیرپهنههای فشاری ۱۶۷ مورد بود که امسال این تعداد به ۲۱۱ زیرپهنه افزایش یافته است.
وی با اشاره به دستاوردهای اقدامات انجامشده در حوزه مدیریت مصرف و شبکه آب مشهد، بیان کرد: تعداد مشترکان آب در مشهد سالانه حدود دو تا سه درصد افزایش پیدا میکند. با وجود افزایش تعداد مشترکان، میزان آبی که در مشهد مصرف و استحصال میشود، حتی از سال ۱۴۰۱ نیز کمتر شده است. در سال ۱۴۰۱ حدود ۲۵۲ میلیون مترمکعب آب برای مشهد استحصال کردیم، در حالی که این میزان در سال ۱۴۰۴ به ۲۴۱ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
کاهش ۲۴ درصدی مصرف آب در مشهد
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به برنامه جامع آب مشهد، ادامه داد: میزان آبی که شرکت آب منطقهای باید در سال گذشته برای مشهد تامین میکرد، ۳۱۰ میلیون مترمکعب بوده است اما میزان آب مصرفشده در مشهد ۲۴۱ میلیون مترمکعب بوده که حدود ۲۳ تا ۲۴ درصد کمتر از میزان پیشبینیشده در مطالعات جامع و برنامه مصوب آب مشهد است.
اسماعیلیان با اشاره به میزان مصرف آب در پیک تابستان، گفت: در پیک مصرف تابستان سال گذشته، میزان مصرف آب در مشهد به ۱۱ هزار و ۳۳۵ لیتر بر ثانیه رسید، در حالی که بر اساس برنامه جامع آب، باید برای مشهد ۱۴ هزار و ۳۰۰ لیتر بر ثانیه آب تامین میشد.
وی افزود: امسال نیز با وجود اینکه میانگین دما هوا حدود دو درجه بیشتر از میانگین دوره آماری بلندمدت بوده است، با مدیریت بسیار خوبی که انجام شد، میزان مصرف آب در پیک تابستان از عدد سال گذشته فراتر نرفت و حتی نسبت به سال گذشته نیز کاهش پیدا کرد. این موضوع بخشی ناشی از اقدامات فنی گسترده انجامشده و بخشی نیز نتیجه همراهی مردم است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به اقدامات فنی انجامشده برای کاهش مصرف و هدررفت آب، اظهار کرد: یکی از مهمترین اقدامات فنی، کاهش هدررفت آب است. هدررفت فیزیکی آب در مشهد به ۷.۶ درصد رسیده و در حال حاضر مشهد کمترین میزان هدررفت فیزیکی آب را در کشور دارد.
وی ادامه داد: یکی از اقداماتی که در این زمینه انجام شده، مدیریت و تنظیم فشار شبکه است. زمانی که فشار آب متناسب با نیاز هر منطقه تنظیم و کاهش پیدا میکند، میزان حوادث و اتفاقات شبکه نیز کاهش مییابد. در چند سال گذشته، تعداد حوادث و اتفاقات شبکه آب مشهد سالانه حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش پیدا کرده است.
اسماعیلیان با بیان اینکه معمولا با افزایش عمر شبکه، تعداد حوادث و اتفاقات بیشتر میشود، اضافه کرد: به دلیل محدودیت منابع مالی، امکان اصلاح و بازسازی سالانه سه تا چهار درصد از شبکه و نوسازی مستمر آن را نداریم و همواره در برنامههای اصلاح و بازسازی شبکه با عقبماندگی مواجه هستیم.
وی در ادامه با اشاره به اینکه با وجود این محدودیتها، حوادث و اتفاقات شبکه طی چند سال گذشته روندی معکوس داشته و حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد کاهش یافته است، افزود: طی دو سال گذشته، هدررفت فیزیکی آب حدود دو درصد کاهش پیدا کرده است؛ بهطوری که این شاخص از حدود ۹ درصد به ۷.۶ درصد رسیده است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد ادامه داد: کاهش حدود دو درصدی هدررفت فیزیکی آب، با توجه به حجم بالا مصرف و تولید آب در مشهد، رقم قابلتوجهی است و حجم زیادی از آب را به چرخه مصرف بازگردانده و در عبور از شرایط فعلی کمککننده بوده است.
اسماعیلیان با اشاره به نقش مدیریت فشار شبکه در کاهش مصرف آب، بیان کرد: اگر فشار آب بیش از حد متعارف باشد، حجم بیشتری از آب مصرف و در واقع بخشی از آن هدر میرود، اما زمانی که فشار آب متعادل و متناسب با نیاز باشد از هدررفت آب جلوگیری میشود. بنابراین، مدیریت فشار شبکه بهصورت غیرمستقیم تاثیر قابلتوجهی بر مدیریت مصرف دارد.
وی با اشاره به نقش مردم بر مدیریت مصرف آب، اضافه کرد: حدود ۹۰ درصد مردم مشهد از وضعیت بحران آب در این شهر اطلاع دارند و این آگاهی نیز در رفتار مصرفی آنها تاثیر گذاشته است. اینکه مردم بدانند مشهد با مشکل و بحران آب مواجه است، موضوع بسیار مهمی است و میتواند به اصلاح الگوی مصرف کمک کند.
نصب گسترده پمپ میتواند مصرف آب را ۲۰ درصد افزایش دهد
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به اینکه کاهش بیش از حد فشار آب و سوق دادن مردم به استفاده از پمپ و مخزن، سیاست این شرکت نیست، تصریح کرد: فشار شبکه در محدوده استاندارد تنظیم میشود؛ بهطور معمول تا حدود طبقه سوم میتوان بدون پمپ از فشار شبکه استفاده کرد و برای طبقات بالاتر، پمپ و مخزن ضروری است. هرچند کاهش فشار میتواند هدررفت آب را کم کند اما استفاده گسترده از پمپهای خانگی ممکن است مصرف آب را حدود ۲۰ درصد افزایش دهد. بنابراین آبفای مشهد تلاش میکند فشار آب را متناسب با نیاز مناطق و در محدوده استاندارد نگه دارد.
اسماعیلیان با اشاره به دستاورد اقدامات انجامشده در مدیریت مصرف و تامین آب مشهد، اظهار کرد: با وجود تنش شدید آبی، توانستهایم شرایط را تاکنون مدیریت کنیم. اگر قرار بود میزان مصرف آب در مشهد در پیک مصرف امسال مشابه سالهای ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ باشد، قطعا شرایط متفاوت بود و امروز امکان تامین آب به شکل فعلی وجود نداشت و ناچار به جیرهبندی و نوبتبندی آب میشدیم؛ چراکه واقعا آبی برای تامین وجود نداشت.
وی با اشاره به پروژههای اضطراری تامین آب مشهد، بیان کرد: در پروژههای اضطراری آب مشهد، شرکت آبفا تمام تلاش خود را به کار گرفته و از ظرفیت بخش خصوصی و تامینکنندگان نیز استفاده کردیم، اما به دلیل تنگناهای مالی، بهویژه مشکلاتی که در این زمینه ایجاد شد، پروژههای اضطراری تاکنون حدود ۵۰ درصد پیشرفت داشتهاند و در واقع ۵۰ درصد نسبت به برنامه زمانبندی خود عقب هستیم.
جیرهبندی آب به تنهایی منجر به کاهش مصرف آب مشترکان نمیشود
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به اینکه جیرهبندی و نوبتبندی آب راهکار مناسبی برای کاهش مصرف نیست، خاطرنشان کرد: جیرهبندی یا نوبتبندی آب بهخودی خود کمکی به صرفهجویی در مصرف نمیکند، بلکه حتی میتواند باعث افزایش مصرف شود. با این حال، زمانی که تراز تولید و مصرف از یک نقطهای عبور کند و دیگر امکان تامین آب متناسب با نیاز وجود نداشته باشد، برای توزیع عادلانه آب ناچار به اجرای جیرهبندی خواهیم بود.
اسماعیلیان با اشاره به پیامدهای اجرای نوبتبندی آب، اظهار کرد: قطع و وصل آب تنها به معنای توقف موقت جریان آب نیست و تبعات فنی متعددی به دنبال دارد. زمانی که آب شبکه قطع و مجددا وصل میشود، به دلیل رسوباتی که بهطور طبیعی در داخل لولهها وجود دارد، ممکن است آب دچار کدورت شود. در چنین شرایطی، مشترک مجبور است حدود ۱۰، ۱۵ یا حتی ۲۰ دقیقه شیر آب را باز بگذارد تا آب دوباره صاف و زلال شود که این موضوع خود موجب هدررفت آب میشود. علاوه بر این، زمانی که شبکه خالی میشود، هوا وارد خطوط میشود و پس از برقراری مجدد جریان آب، احتمال وقوع حوادث و ترکیدگی لولهها افزایش پیدا میکند. در نتیجه، بخشی از آب نیز در اثر این حوادث و فرآیند پر کردن مجدد شبکه هدر میرود.
وی اضافه کرد: از سوی دیگر، وقتی شبکه را آبدار میکنیم، به دلیل اینکه شبکه خالی شده و هوا وارد آن شده است، ساعتها زمان نیاز است تا آب در شبکه جریان پیدا کند و تمام نقاط دوباره آبدار شوند. در این شرایط، مشترکانی که در ابتدای مسیر قرار دارند، به دلیل اینکه مدتی آب نداشتهاند، میزان بیشتری آب برداشت میکنند و همین مسئله باعث میشود آب دیرتر به مشترکان پایین دست برسد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به یکی از پیامدهای استفاده گسترده از مخازن آب در منازل، مطرح کرد: نباید تمامی مردم را به سمت نصب مخزن هدایت کنیم. اگر در شرایطی قرار بگیریم که ناچار به اجرای نوبتبندی آب در مشهد شویم و همه مشترکان نیز مخزن داشته باشند، عملا مدیریت آب از دست شرکت آب و فاضلاب خارج و به دست مشترکان میافتد.
انتهای پیام
