به گزارش ایسنا، آموزش عالی سالهاست که به عنوان یکی از مهمترین مسیرهای پیشرفت فردی و اجتماعی شناخته میشود. بسیاری از جوانان با امید دستیابی به شغل بهتر، درآمد مناسبتر و جایگاه اجتماعی بالاتر وارد دانشگاه میشوند. با این حال، تغییرات سریع در بازار کار باعث شده است که صرف داشتن مدرک دانشگاهی دیگر برای موفقیت شغلی کافی نباشد. کارفرمایان امروز علاوه بر دانش تخصصی، از فارغالتحصیلان انتظار دارند مهارتهای عملی، توانایی حل مسئله، شناخت محیط کار و آمادگی برای انجام وظایف واقعی را نیز داشته باشند. همین موضوع سبب شده است که دانشگاهها با فشاری روزافزون برای بازنگری در شیوههای آموزشی خود روبهرو شوند. در چنین شرایطی، توجه به آموزشهای مهارتی بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده و به یکی از محورهای اصلی بحث درباره کیفیت آموزش عالی تبدیل شده است.
اهمیت این موضوع در کشور ما نیز بیشتر احساس میشود، زیرا بسیاری از دانشآموختگان پس از پایان تحصیل با مشکل بیکاری یا یافتن شغلی نامرتبط با رشته خود مواجه میشوند. این وضعیت نه تنها به ناامیدی جوانان تحصیلکرده دامن میزند، بلکه نشان میدهد میان آموزش دانشگاهی و نیازهای واقعی جامعه و بازار کار فاصلهای جدی وجود دارد. نظام آموزش عالی نباید تنها به انتقال دانش نظری بسنده کند، بلکه باید زمینه رشد همهجانبه دانشجویان را فراهم آورد؛ رشدی که علاوه بر جنبه علمی، شامل تواناییهای حرفهای، اجتماعی، شخصیتی و حتی کارآفرینانه نیز باشد. از این منظر، دورههای مهارتآموزی میتوانند ابزاری برای کاهش مدرکگرایی، تقویت تخصصگرایی و کمک به اشتغالپذیری دانشجویان باشند.
در پژوهشی در همین خصوص، شکوفه غسالی شبستری، محقق مطالعات برنامه درسی از دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، به همراه یک همکار دانشگاهی به سراغ این موضوع رفتهاند که آیا دورههای مهارتآموزی برگزارشده در محیط دانشگاهی واقعاً میتوانند دانشجویان را به مهارتهای مورد نیاز برای زندگی شغلی و اجتماعی مجهز کنند یا نه. تمرکز اصلی این مطالعه بر ارزیابی کیفیت اجرای این دورهها، میزان دستیابی دانشجویان به مهارتهای لازم و همچنین هماهنگی محتوای آموزشی با نیازهای جامعه و بازار کار بوده است.
این تحقیق با مشارکت ۳۱۶ نفر از دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان انجام شد و محققان برای جمعآوری اطلاعات، از یک پرسشنامه ۲۲ سوالی استفاده کردند. درنهایت نیز دادههای به دست آمده با استفاده از روشهای آماری، تجزیه و تحلیل شدند.
نتایج این بررسی نشان دادند که از دیدگاه دانشجویان، شیوه اجرای دورههای مهارتآموزی مطلوب بوده است. همچنین شرکتکنندگان اعلام کردهاند که این دورهها توانستهاند آنان را در زمینههای مختلف به مهارتهای لازم برسانند. یکی دیگر از یافتههای مهم این بود که اهداف و محتوای این دورهها با نیازهای جامعه و بازار کار همسویی مناسبی داشته است. در مجموع نیز دانشجویان از کلیت برگزاری این دورهها رضایت داشتهاند.
یافتههای تکمیلی پژوهش نشان میدهند که وضعیت برنامههای درسی مهارتآموزی در این دانشگاه از نظر نحوه اجرا، سطحی بالاتر از حد متوسط داشته است. به بیان ساده، دانشجویان احساس کردهاند که این آموزشها فقط در حد برنامه روی کاغذ باقی نمانده و در عمل نیز با کیفیت قابل قبولی اجرا شدهاند. در توضیح این موضوع، پژوهش به عواملی مانند فراهم بودن ابزار و امکانات لازم برای آموزش عملی، انتخاب زمان و مکان مناسب برگزاری کلاسها، جلوگیری از تداخل با برنامههای درسی دانشجویان، دقت در گزینش مدرسین و ارزیابی مداوم کیفیت دورهها اشاره میکند.
در بخش دیگری از نتایج، پژوهشگران بر اهمیت همسویی این دورهها با نیازهای واقعی بازار کار تأکید کردهاند. به نظر میرسد مسئولان برگزاری این دورهها تلاش کردهاند نیازهای شغلی روز را رصد کنند و در طراحی برنامهها از دیدگاه خبرگان بازار کار نیز بهره ببرند. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا مهارت تنها یک مفهوم کلی نیست و در هر شغل و صنعت، شکل خاصی پیدا میکند. وقتی دورههای دانشگاهی به چنین نیازهایی نزدیکتر شوند، احتمال آنکه دانشجو پس از پایان تحصیل بتواند جایگاه مناسبتری در بازار کار پیدا کند، بیشتر میشود. همچنین تقویت مهارتهای شغلی و تخصصی میتواند به توسعه کارآفرینی، افزایش بهرهوری و کاهش برخی مشکلات اقتصادی و اشتغالی کمک کند.
نکته مهم دیگر در این مطالعه، رضایت کلی دانشجویان از این دورههاست. رضایت دانشجویان فقط یک احساس شخصی نیست، بلکه میتواند نشانهای از کیفیت بهتر فرآیند آموزشی باشد. دانشجویانی که برای شرکت در این دورهها وقت و هزینه صرف میکنند، انتظار دارند در پایان چیزی کاربردی و سودمند به دست آورند.
این پژوهش که نتایج آن در «فصلنامه مهارتآموزی» متعلق به سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور انتشار یافتهاند، نشان میدهد که در دانشگاه مورد بررسی، نیازسنجی آموزشی، انتخاب مناسب دورهها، توجه به علاقه دانشجویان، هماهنگی با رشتههای تحصیلی و همکاری با نهادهای مرتبط، از جمله عواملی بوده که در جلب رضایت شرکتکنندگان نقش داشته است. پژوهشگران همچنین پیشنهاد کردهاند برای حفظ و بهبود این وضعیت، نظارت بر امکانات، کیفیت اجرا، انتخاب مدرسین و توجه به نظر دانشجویان ادامه پیدا کند.
انتهای پیام
