مهدی برجی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه بهزیستی خراسان رضوی در حال حاضر حدود ۱۴۱ هزار فرد دارای معلولیت را تحت پوشش دارد، اظهار کرد: از این تعداد حدود ۱۰۵ هزارنفر مستمری دریافت میکنند. میزان مستمری پرداختی براساس بعد خانوار متفاوت است و برای فرد دارای معلولیت یا فرزند معلول، مبلغ دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان پرداخت میشود و در مواردی که فرد دارای معلولیت سرپرست خانوار باشد، این مبلغ متناسب با تعداد اعضای خانوار افزایش یافته و تا ۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان میرسد. حمایتهای بهزیستی از جامعه هدف تنها به پرداخت مستمری محدود نمیشود و در کنار این موضوع، خدمات و حمایتهایی در حوزههای مسکن، اشتغال، ازدواج و توانبخشی نیز ارائه میشود. با این حال چهار نوع پرداخت ثابت به مددجویان داریم که شامل مستمری، کمکهزینه لوازم بهداشتی، حق پرستاری و کمکمعیشت است.
وی درباره کمکهزینه لوازم بهداشتی، ادامه داد: در حال حاضر حدود ۱۹ هزار نفر از افراد دارای معلولیت در استان از این حمایت استفاده میکنند. این افراد براساس ارزیابیهای انجام شده و ثبت کد لوازم بهداشتی در کمیسیونهای تخصصی، نیازمند استفاده از پوشینه و سایر اقلام بهداشتی هستند. مبلغ کمکهزینه لوازم بهداشتی در سال ۱۴۰۳ حدود ۶۰۰ هزار تومان بود که در سال ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت. امسال نیز این مبلغ به سه میلیون تومان افزایش پیدا کرده و از ماه آینده این میزان به جامعه هدف پرداخت خواهد شد.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی با بیان اینکه افزایش این مبالغ در راستای جبران بخشی از هزینههای خانوادههای دارای افراد دارای معلولیت انجام میشود، خاطرنشان کرد: هزینه تهیه اقلام بهداشتی برای برخی از افراد دارای معلولیت، به ویژه کسانی که نیاز مستمر به پوشینه دارند، قابل توجه است و افزایش این کمکهزینه تلاش کوچکی برای کاهش بخشی از فشار اقتصادی خانوادههاست. سیاست ما این است که تا حدالامکان افراد دارای معلولیت در محیط خانواده نگهداری شوند، زیرا اعتقاد داریم محیط خانواده برای فرد دارای معلولیت مناسبتر از مرکز و مؤسسه است. به همین دلیل تلاش کردهایم با افزایش حق پرستاری، هزینه نگهداری در منزل را برای خانوادهها کاهش دهیم.
برجی ادامه داد: در حال حاضر حدود ۷۸۰۰ فرد دارای معلولیت در مراکز شبانهروزی استان نگهداری میشوند. این افراد عمدتاً دارای معلولیت شدید جسمی حرکتی یا ذهنی هستند و در مواردی خانواده توان نگهداری از آنان را ندارد. برخی از این افراد نیز مجهولالهویه هستند و امکان بازگشت به خانواده برای آنان وجود ندارد. این افراد در ۱۴۸ مرکز شبانهروزی استان خدمات دریافت میکنند، اما در کنار آنان، تعداد قابل توجهی از افراد دارای معلولیت شدید توسط خانوادههایشان در منزل نگهداری میشوند.
پرداخت حق پرستاری به بیش از ۱۳ هزار نفر
وی با اشاره به آمار افراد دریافتکننده حق پرستاری، بیان کرد: حدود ۱۱ هزار و ۵۰۰ فرد دارای معلولیت شدید که قادر به انجام امور شخصی خود نیستند و حتی برای فعالیتهای ساده روزمره مانند نوشیدن آب یا استفاده از سرویس بهداشتی به همراه نیاز دارند، در منزل نگهداری میشوند و حق پرستاری دریافت میکنند. همچنین حدود دو هزار و ۳۰۰ نفر از افراد دارای ضایعه نخاعی که نیازمند مراقبت و نگهداری در منزل هستند، از حق پرستاری استفاده میکنند. در مجموع، حدود ۱۳ هزار و ۵۰۰ نفر از جامعه هدف در استان از این حمایت بهرهمند هستند.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی با اشاره به افزایش ۸۰ درصدی حق پرستاری، ادامه داد: امسال مبلغ حق پرستاری به حدود هفت میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده است. هدف از این افزایش آن است که خانوادهها بتوانند با وجود دشواریهای اقتصادی، فرد دارای معلولیت را در محیط خانواده نگهداری کنند و هزینههای مربوط به مراقبت از او، فشار کمتری به خانواده وارد کند. سیاست ما برای سال آینده نیز ادامه همین مسیر است و تلاش خواهیم کرد حق پرستاری در منزل افزایش پیدا کند. اگر بتوانیم هزینه نگهداری فرد دارای معلولیت در خانواده را کاهش دهیم، طبیعتاً تمایل خانوادهها برای نگهداری از این افراد در منزل افزایش پیدا میکند و نیاز به استفاده از مراکز شبانهروزی نیز کاهش خواهد یافت.
۲۰ هزار نفر پشت نوبت دریافت حق پرستاری
برجی یکی از چالشهای جدی این سازمان را کمبود اعتبار برای پوشش کامل جامعه هدف عنوان کرد و افزود: در حال حاضر حدود ۲۰ هزار نفر پشت نوبت دریافت حق پرستاری قرار دارند. افزایش حق پرستاری اتفاق مهمی است، اما زمانی که تعداد افراد نیازمند دریافت این حمایت زیاد باشد، تأمین اعتبار نیز به یک چالش جدی تبدیل میشود. این پرداختها مانند یک حمایت مقطعی نیست و پس از برقراری، باید هر ماه به صورت مستمر پرداخت شود، بنابراین نیازمند اعتبار پایدار است. تلاش ما این است که با تأمین منابع و اعتبارات لازم، تعداد بیشتری از افراد واجد شرایط را از پشت نوبت خارج کنیم و امکان دریافت حق پرستاری را برای آنان فراهم کنیم.
وی با اشاره به حمایتهای معیشتی از افراد دارای معلولیت، مطرح کرد: یکی دیگر از پرداختهای ثابت ما مربوط به ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت و کمکمعیشت است. حدود ۱۹ هزار فرد دارای معلولیت بالای ۲۱ سال که فاقد شغل هستند، در استان از این کمکمعیشت استفاده میکنند. این حمایت برای افرادی در نظر گرفته شده است که به دلیل شرایط جسمی یا محدودیتهای ناشی از معلولیت، امکان دسترسی مناسبی به بازار کار ندارند. در مجموع، چهار قلم پرداخت ثابت شامل مستمری، کمکهزینه لوازم بهداشتی، حق پرستاری و کمکمعیشت در استان انجام میشود، که مجموع این پرداختها در ماه بیش از نیم همت است.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی با بیان اینکه ممکن است یک فرد دارای معلولیت همزمان از چند نوع حمایت استفاده کند، خاطرنشان کرد: ممکن است یک فرد دارای معلولیت علاوه بر مستمری، حق پرستاری و کمکهزینه لوازم بهداشتی نیز دریافت کند. بنابراین مجموع حمایتهای دولتی برای برخی افراد میتواند به اندازه یک درآمد ماهانه قابل توجه باشد. با وجود این حمایتها، همچنان معتقدیم هزینههای زندگی یک فرد دارای معلولیت با یک فرد عادی قابل مقایسه نیست. افراد دارای معلولیت معمولاً هزینههایی دارند که خانوادههای دیگر با آن مواجه نیستند و همین مسئله باعث میشود افزایش حمایتها متناسب با تورم و افزایش قیمت تجهیزات و خدمات ضروری، اهمیت بیشتری پیدا کند.
برجی با اشاره به هزینههای بالای تجهیزات مورد نیاز افراد دارای معلولیت، اضافه کرد: یکی از هزینههای مهم خانوادهها مربوط به تجهیزات توانبخشی و کمکتوانبخشی است، برای مثال، سمعک یک وسیله دائمی نیست و به طور میانگین هر دو تا سه سال نیاز به تعویض دارد. بنابراین خانواده فرد دارای معلولیت باید برای تأمین این هزینه از قبل برنامهریزی کند. ویلچرهای برقی نیز در حال حاضر هزینه بسیار بالایی دارند و قیمت یک ویلچر برقی، حتی با کیفیت پایین، به حدود ۶۰ تا ۸۰ میلیون تومان رسیده است. علاوه بر هزینه خرید، این تجهیزات مانند هر وسیله دیگری نیاز به تعمیر و نگهداری دارند و پس از مدتی ممکن است خانواده مجبور شود ماهانه چند میلیون تومان برای تعمیر آن هزینه کند.
هزینههای درمان و دارو فشار مضاعفی بر خانوادهها وارد میکند
وی با اشاره به هزینههای درمانی افراد دارای معلولیت، اظهار کرد: هزینه دارو، درمان، تجهیزات توانبخشی و مراقبتهای مستمر بخش قابل توجهی از سبد هزینه خانوادههای دارای فرد معلول را تشکیل میدهد. همچنین بسیاری از افراد دارای معلولیت نیازمند مصرف مستمر دارو هستند و همین موضوع هزینههای خانوار را افزایش میدهد. در چنین شرایطی، افزایش قیمتها میتواند اثر حمایتهای مالی را کاهش دهد. موضوع اشتغال این افراد نیز با چالشهایی همراه است. سطح اشتغال بسیاری از افراد دارای معلولیت به دلایل مختلف پایینتر است و در نتیجه درآمد آنها نیز معمولاً پاسخگوی هزینههای زندگی نیست.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی اضافه کرد: افزایش ۸۰ درصدی حق پرستاری و افزایش کمکهزینه لوازم بهداشتی، گامهای مثبتی برای حمایت از جامعه هدف است، اما با توجه به رشد قیمتها و هزینههای زندگی، این مبالغ هنوز پاسخگوی همه نیازهای افراد دارای معلولیت نیست. هدف ما این است که حمایتها به گونهای باشد که خانوادهها بتوانند با آرامش بیشتری از افراد دارای معلولیت نگهداری کنند و فرد دارای معلولیت نیز از خدمات و امکانات لازم برای داشتن یک زندگی با کیفیت برخوردار باشد. برای تحقق این هدف، استمرار و افزایش اعتبارات حمایتی و توانبخشی ضروری است.
انتهای پیام