مراسم اختتامیه چهاردهمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران، عصر چهارشنبه چهارم شهریور در محل شهرک علمی تحقیقاتی اصفهان و با حضور مسئولان و مدیران جهاددانشگاهی و استانی و همچنین دانشجویان حاضر در این مسابقات برگزار شد.
حجتالاسلاموالمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، بهویژه شهدای دانشجو و شهدای جهاد دانشگاهی، از برگزارکنندگان و مشارکتکنندگان این رویداد قدردانی و اظهار کرد: از همه دانشجویان عزیزی که در طول این مدت از شهرها و استانهای مختلف با همت جهاد دانشگاهی در این مسابقات مشارکت کردند، تشکر کنم. ۱۴ سال است که مسابقات ملی مناظره دانشجویان در کشور برگزار میشود و از دانشجویان عزیز و استادانی که در هیأت داوران حضور داشتند و همچنین از جهاد دانشگاهی که با تدبیر و مدیریت، این مسابقات را برگزار کرده است، سپاسگزارم.
وی افزود: از رئیس محترم دانشگاه صنعتی اصفهان که بانی و فراهمکننده بستر این مسابقات بودند و همچنین از استانداری کوشا و تلاشگر اصفهان که در همه فعالیتهای فرهنگی و علمی مشارکت دارد، تشکر میکنم و بهویژه از سروران عزیزم در جهاد دانشگاهی قدردانی دارم.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان کرد: آیه ۴۴ سوره نحل میفرماید همه انبیا با ادله، بینه و منطق آمدند و مبعوث شدند و به پیامبر نیز ذکر، یعنی قرآن، نازل شد تا برای مردم تبیین کند آنچه برای مردم نازل شده است. چرا؟ زیرا غایت نزول قرآن، تفکر است و یکی از راهها یا فناوریهای تفکر، همین مسابقات ملی مناظره است. مناظره، فناوری تحقق آن تفکر است که الحمدلله واحدهای مختلف جهاد دانشگاهی با کمک دانشگاههای مختلف از سال ۱۳۹۱ تاکنون آن را برگزار میکنند.
خسروپناه ادامه داد: در این دوره نیز ۲۰ گروه و ۴۸۰ نفر در این مسابقات مشارکت کردند. این عدد و رقم خیلی بالا نیست، آن هم در این وضعیت جنگی، اما با ابتکاری که جهاد دانشگاهی داشت، واقعاً باید از دکتر منتظری و همه عزیزانی که مشارکت داشتند تشکر کنم. وی از دوره جوانی خود این مباحث را دنبال میکردند و برای برگزاری آن بهسراغ ما میآمدند که یک روحانی برای حضور در این برنامه پیدا کنند. واقعاً کار ارزشمند و مستمری است که صورت گرفته است.
مناظره؛ تمرین آزاداندیشی عقلانی
وی به تشریح دستاوردهای مسابقات ملی مناظره دانشجویان پرداخت و گفت: آزادی عقلانی یعنی «آزادی از»، «آزادی در» و «آزادی برای» را با هم پذیرفتن؛ آزادی از، یعنی آزادی از موانع؛ یعنی انسان مانعی نداشته باشد؛ آزادی در، یعنی آزادی در چارچوب قانون، منطق و اخلاق و آزادی برای، به معنی آزادی برای رسیدن به یک هدف متعالی و یک تفکر است. این مسابقات هم آزادی در را دارند، هم آزادی از و هم آزادی برای. این یکی از دستاوردهای مهم مسابقات است.
بستری برای نظریهپردازی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی دومین دستاورد مسابقات را فراهمکردن بستری برای نظریهپردازی بیان کرد و گفت: بپذیریم که ما در کشور خلأ تئوریک داریم. استادی سالها این مسائل را در دانشگاه تدریس میکند و در حوزه نیز سالها تدریس میکند، استاد تمام دانشگاه است، اما بعد از ۳۰، ۴۰ یا ۵۰ سال کار علمی، یک نظریه ندارد. بهنظر من، یکی از دلایل آن این است که در مناظرهها و گفتوگوها شرکت نکرده است. کسی که مقاله مینویسد یا در معرض نقد قرار میگیرد، این نقد و نظر، زمینه زایش نظریه و نظریهپردازی است. این نیز یکی از دستاوردهای مسابقات است.
مناظرات؛ عاملی برای خروج محیطهای علمی از رکود
خسروپناه سومین دستاورد این مسابقات را خروج محیطهای علمی از رکود دانست و یادآور شد: این مسابقات مشابه موتور پیشران علم و فرهنگ در دانشگاه است. میبینیم که رکودی و خمودی ایجاد میشود؛ دانشجویان میروند و در این مسابقات شرکت میکنند یا مسابقات بهصورت مجازی برگزار میشود و دانشگاه جان میگیرد. این مناظرهها دانشگاهها را بانشاط میکند و از این رکود خارج میکند.
وی شفافسازی مسائل را چهارمین دستاورد خواند و افزود: من در بعضی از این مسابقات در سالهای مختلف حضور داشتم. مسئلهای که به نظر ما بسیار بدیهی و روشن است، هنگامی که دو دسته دانشجوی متفکر، یک دسته موافق و یک دسته مخالف، درباره آن بحث میکنند، ابعاد مختلف مسئله روشن میشود. این موضوع به شفافسازی ابعاد مسئلهای کمک میکند که تصور میکنیم ساده است.
ضرورت استفاده از نتایج مناظرات در حکمرانی کشور
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی پنجمین دستاورد مسابقات را کمک به حکمرانی کشور دانست و تأکید کرد: از همکاران در جهاد دانشگاهی خواهش میکنم این مباحث را با برگزاری مسابقات و تعیین گروههای برتر تمام نکنند، بلکه حاصل این گفتوگوها را در اختیار کشور قرار دهند. ما که میخواهیم در شورای عالی انقلاب فرهنگی در حوزه علم، فناوری و فرهنگ تصمیمگیری کنیم، باید این گفتوگوها و حاصل و نتایج آنها در اختیار ما قرار گیرد.
«ملتی از گوسفندان» و اهمیت تربیت جامعه متفکر
خسروپناه در ادامه با اشاره به ششمین دستاورد مسابقات افزود: ششمین و آخرین دستاوردی که میخواهم بگویم، برگرفته از یک نویسنده آمریکایی است که توصیه میکنم کتابش را بخوانید. این کتاب «ملتی از گوسفندان» است؛ کتابی که آقای ویلی آن را نوشته و عبدالحمید دلخواه ترجمه کرده و توسط انتشارات عطایی ترجمه شده است. دوستان میتوانند این کتاب را از اینترنت نیز دریافت کنند.
وی ادامه داد: کتابی به نام «ملتی از گوسفندان» است که بسیار زیبا درباره امپریالیسم خبری ایالات متحده آمریکا نوشته شده است. این کتاب میگوید ملتی که به گوسفندان تشبیه شده، چند ویژگی دارد؛ نخست اینکه اطلاعات کافی درباره مسائل مهم ندارد؛ دوم اینکه اخبار را بدون بررسی میپذیرد؛ سوم اینکه از مسئولان حوزههای مختلف پرسش نمیکند؛ چهارم اینکه رسانهها را بدون نقد دنبال میکند و پنجم اینکه در مسائل عمومی احساس مسئولیت نمیکند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: این استعاره یکی از کارهای مهم در ادبیات علمی و علوم انسانی است. البته مشکل تنها مردم نیستند؛ الگوی حکمرانی، حکمرانان و رسانهها نیز نقش مهمی دارند که ملت، ملتی انسانی، متعالی و متفکر باشد.
رسانه و صداوسیما باید ظرفیت مناظرات را به جامعه منتقل کنند
خسروپناه با تأکید بر نقش رسانه در ترویج تفکر گفت: در این زمینه، نقش رسانه مهم است و نقش صداوسیما نیز مهم است. اگر همین برنامههایی که هر روز شما اینجا برگزار میکنید، صداوسیما پخش کند، تفکر در جامعه رواج پیدا میکند. متأسفانه شنیدهام که استقبال چندانی از این برنامهها نشده یا استقبال کم بوده است. این درست نیست. بخشهای مختلف صداوسیما برنامههای خوب و ارزندهای پخش میکنند و از زحمات آنها تشکر میکنیم، اما باید بیایند و این برنامهها را به صورت رایگان ضبط و پخش کنند.
وی ادامه داد: باید ببینند این جوانان خوشقلب و خوشنفس و اهل منطق، چقدر زیبا با یکدیگر گفتوگو و استدلال میکنند و چگونه در موافقت و مخالفت، منطق و اخلاق را رعایت میکنند. چرا صداوسیما نباید این ظرفیت را به جامعه عرضه کند؟ وقتی رسانهها اطلاعات را پنهان کنند، ناقص ارائه دهند یا اطلاعات غلط ارائه کنند، این مسئله باعث میشود ملت، به آن ویژگیهایی تبدیل شود که درباره آنها سخن گفتیم و نتواند به ملتی متفکر تبدیل شود.
ضرورت ورود وزارت علوم به توسعه مناظرات دانشجویی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ضرورت توسعه این ظرفیت در دانشگاههای کشور اظهار کرد: خواهش من این است؛ البته جهاد دانشگاهی این کار را انجام داده است، اما اینجا وزارت علوم نیز باید به میدان بیاید و این ظرفیت را در دانشگاههای مختلف توسعه دهد و در شبکه دانشگاه گسترش پیدا کند. این برنامه باید فراتر از یک مسابقه ملی باشد. همچنین به عزیزانی که در این مسابقات شرکت میکنند، باید مشوقهایی اختصاص یابد و جایزهای که به این عزیزان تعلق میگیرد، جایزه درخوری باشد.
خسروپناه ادامه داد: من سؤال کردم برای گروه برتر چه جایزهای در نظر گرفته شده است. عددی را گفتند و من مقداری شرمنده شدم و گفتم آن را بیشتر کنید. ما نیز در شورا کمک میکنیم تا این جوانان عزیز که با این ادب، منطق و دانش گفتوگو میکنند، بیشتر تشویق شوند.
وی در پایان با تأکید بر آثار فرهنگی و فکری این مسابقات گفت: نتیجه این فعالیت واقعاً ملیت و تفکر و فرهنگسازی است، اما ما نیز وظیفه خودمان را انجام دادیم. مولوی بسیار زیبا تشبیه میکند که ما انسانیم و حقیقت انسان به این است که «ای برادر، تو همان اندیشهای». درنهایت بر ضرورت تداوم این مسیر و بهرهگیری از ظرفیت مناظرات دانشجویی برای تقویت تفکر، گفتوگو و فرهنگ علمی در کشور تأکید میکنم.
انتهای پیام
