به گزارش ایسنا، به نقل از نیویورک تایمز، ۲۱ دانشگاه کانادایی بهتازگی از جذب ۶۴ پژوهشگر برجسته از سراسر جهان خبر دادهاند؛ اما نکته قابل توجه این است که ۴۸ نفر از آنها از دانشگاههای آمریکا راهی کانادا خواهند شد. در میان موسسات مبدا، نام دانشگاههایی مانند هاروارد، ییل و موسسه فناوری ماساچوست (MIT) دیده میشود. سایر پژوهشگران نیز از کشورهایی در اروپا، آسیا و استرالیا به کانادا خواهند رفت.
این جابهجایی بخشی از یک برنامه بزرگتر دولت کانادا برای جذب استعدادهای علمی است. دولت این کشور بیش از ۵۰۰ میلیون دلار کانادا، معادل حدود ۳۶۲ میلیون دلار آمریکا، برای انتقال و حمایت از فعالیت پژوهشی این ۶۴ نفر اختصاص داده است. این طرح در حوزههایی مانند سلامت، هوش مصنوعی، تغییرات اقلیمی و سایر زمینههای راهبردی اجرا میشود و قرار است در سال آینده نیز ۶۳ پژوهشگر دیگر جذب شوند.
اما پشت این اعداد، داستانی سیاسی و علمی در جریان است. برخی از پژوهشگرانی که آمریکا را ترک میکنند، صراحتا سیاستهای دولت ترامپ را یکی از دلایل تصمیم خود عنوان کردهاند. کاهش یا بیثباتی بودجه تحقیقات، افزایش دخالت سیاسی در دانشگاهها و محدودیتهای مرتبط با دانشجویان و پژوهشگران خارجی، فضای دانشگاهی آمریکا را برای بخشی از جامعه علمی نامطمئنتر کرده است.
فیلیپ زامور، متخصص زیستشناسی RNA، یکی از همین پژوهشگران است که از دانشگاه ماساچوست به دانشگاه مکگیل در مونترال میرود. او گفته بود زمانی آمریکا را کشوری میدانست که بیش از هر کشور دیگری به نقش علم در بهبود زندگی انسان باور دارد، اما ناگهان احساس کرده این تصور دیگر درست نیست.
در میان چهرههای جذبشده، نامهای شناختهشده دیگری نیز دیده میشود. سارا سیگر، اخترفیزیکدان کانادایی و استاد MIT، به دانشگاه تورنتو خواهد پیوست. دانشگاههای مکگیل، تورنتو و بریتیشکلمبیا نیز از جمله مراکزی هستند که میزبان این پژوهشگران خواهند بود.
برای کانادا، ماجرا فقط جذب چند استاد برجسته نیست. این کشور میخواهد از این طریق ظرفیت پژوهشی دانشگاههای خود را افزایش دهد و در رقابت جهانی علم و فناوری جایگاه بالاتری به دست آورد. برنامه دولت کانادا در مجموع حدود ۱.۷ میلیارد دلار کانادا برای جذب بیش از هزار پژوهشگر طی ۱۲ سال در نظر گرفته است.
ملانی ژولی، وزیر صنعت کانادا، در زمان اعلام این طرح گفت در شرایطی که برخی کشورها در حال کاهش حمایت از تحقیقات و عقبنشینی از آزادی دانشگاهی هستند، کانادا قصد دارد سرمایهگذاری روی علم و پژوهش را افزایش دهد.
این جمله شاید خلاصهای از رقابت تازهای باشد که در حال شکلگیری است: آمریکا همچنان یکی از بزرگترین قطبهای علمی جهان است، اما سیاستهای جدید این کشور به رقبایی مانند کانادا فرصتی داده تا بخشی از سرمایه انسانی آمریکا را جذب کنند.
در واقع، آنچه اکنون از شمال مرز آمریکا دیده میشود، تنها یک مهاجرت دانشگاهی نیست؛ کانادا در حال تبدیل بحران علمی رقیب خود به سرمایهای برای آینده خویش است. و اگر این روند ادامه پیدا کند، شاید سالها بعد، یکی از نشانههای دوران ترامپ در تاریخ علم آمریکا نه فقط کاهش بودجهها، بلکه مهاجرت بخشی از بهترین مغزهای این کشور به سوی شمال باشد.
انتهای پیام
