مهندس محمود مقتدایی، عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک و رئیس هیئتمدیره یکی از شرکت های دانش بنیان در حاشیه برگزاری هفتمین کنگره پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند و در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، در تشریح روند توسعه صنعت پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند در کشور با بیان اینکه حرکت به سمت غذاهای فراسودمند از حدود ۲۰ سال پیش در ایران آغاز شد و برگزاری کنگرههای تخصصی، یکی از ابزارهای اصلی برای ایجاد شناخت علمی و توسعه این صنعت در کشور است، اظهار کرد: در زمان آغاز فعالیتهای صنعتی، شناخت عمومی و حتی تخصصی نسبت به پروبیوتیکها در کشور محدود بود از این رو در همان سالهای ابتدایی تلاش شد تا در کنار ایجاد زیرساخت تولید، انجمن علمی پروبیوتیک نیز شکل بگیرد تا این موضوع از منظر علمی در کشور توسعه پیدا کند.
وی افزود: در این راستا نخستین کنگرههای تخصصی پروبیوتیک با هدف ایجاد ارتباط میان صنعت و جامعه علمی برگزار شد و صنایع بزرگ غذایی نیز در این رویدادها حضور پیدا کردند. این اتفاق به تدریج موجب شد تولید محصولات پروبیوتیک از مرحله فعالیتهای آزمایشگاهی و دانشگاهی وارد صنعت شود.
رئیس هیئتمدیره این شرکت دانش بنیان با اشاره به آغاز جدی ورود صنایع غذایی به این حوزه از حدود سال ۱۳۹۰، ادامه داد: در آن دوره شرکتهایی از صنایع نان، کیک، بیسکویت و لبنیات به سمت تولید محصولات پروبیوتیک حرکت کردند. تولید نان پروبیوتیک، بیسکویت و کیک پروبیوتیک و پس از آن تولید ماست و پنیر پروبیوتیک، از جمله اقداماتی بود که موجب شد مفهوم پروبیوتیک از فضای دانشگاهی وارد سبد مصرفی مردم شود.
عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک برگزاری کنگرههای تخصصی را محدود به معرفی محصولات ندانست و گفت: هدف اصلی این رویدادها ایجاد یک بستر علمی برای ارتباط میان دانشگاه، صنعت، پزشکان و متخصصان حوزه سلامت است. در دورههای مختلف کنگره، متخصصان حوزههای گوارش، کودکان، زنان و سایر رشتههای مرتبط دعوت شدند و آشنایی جامعه پزشکی با کاربردهای پروبیوتیک افزایش یافت. پس از آن نیز محصولات دارویی پروبیوتیک وارد بازار شدند و استفاده از آنها در برخی حوزههای تخصصی در دستور کار پزشکان قرار گرفت.
مقتدایی با اشاره به توسعه کاربرد پروبیوتیکها در صنعت دام، طیور و آبزیان، استفاده از پروبیوتیکها در این صنایع را از جمله راهکارهای مؤثر برای ارتقای سلامت، بهبود راندمان تولید و کاهش مصرف آنتیبیوتیکها عنوان کرد و یادآور شد: در گذشته در صنعت دام و طیور از آنتیبیوتیک علاوه بر درمان، در برخی موارد برای پیشگیری از بیماری و افزایش رشد استفاده میشد؛ رویکردی که امروز در بسیاری از کشورها ممنوع است به گونهای که امروزه کاهش مصرف غیرضروری آنتیبیوتیک در زنجیره تولید دام، طیور و آبزیان از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا باقیمانده آنتیبیوتیک و شکلگیری مقاومتهای آنتیبیوتیکی میتواند در نهایت سلامت انسان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
میکروبها امپراطور نامریی روی زمین
عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک، با تاکید بر اینکه حرکت صنعت کشور به سمت کاهش مصرف آنتیبیوتیک در سالهای اخیر موجب شده بخشی از تولیدات دام، طیور و آبزیان ایران به استانداردهای مورد نیاز برای حضور در بازارهای صادراتی نزدیکتر شود، خاطر نشان کرد: امروزه شاهده افزایش عرضه محصولات پروبیوتیک در بازار هستیم و محصولاتی که ادعای پروبیوتیک بودن را دارند باید از نظر کیفیت، میزان و وجود میکروارگانیسمهای مورد ادعا و سایر شاخصهای مورد نیاز، تحت نظارت مراجع ذیصلاح قرار گیرد و تاکید میشود توسعه بازار پروبیوتیک بدون نظارت علمی و کنترل کیفیت میتواند به اعتماد مصرفکننده آسیب بزند و لازم است نظارت بر این حوزه متناسب با رشد بازار تقویت شود.
وی یکی از چالشهای اصلی این صنعت را پایین بودن سطح آگاهی عمومی دانست و اظهار کرد: صنعت و جامعه پزشکی نسبت به پروبیوتیکها شناخت بیشتری پیدا کردهاند، اما هنوز بسیاری از مردم تفاوت میان محصولات معمولی، فراسودمند و پروبیوتیک را بهدرستی نمیشناسند و ضرورت اطلاعرسانی علمی و فرهنگسازی عمومی احساس میشود؛ چرا که توسعه مصرف محصولات فراسودمند بدون افزایش آگاهی مردم امکانپذیر نیست.
مقتدایی با تأکید بر تغییر رویکرد نظامهای سلامت در جهان به سمت پیشگیری گفت: هزینه درمان بیماریها بسیار بیشتر از هزینه پیشگیری است و غذاهای فراسودمند میتوانند در این مسیر نقش مهمی داشته باشند. رویکرد امروز دنیا صرفاً درمان بیماری پس از بروز آن نیست و استفاده از ظرفیت تغذیه برای حفظ سلامت و کاهش عوامل خطر، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
رییس هیئت مدیره این شرکت دانش بنیان با اشاره به فعالیتهای تحقیقاتی این مجموعه گفت: این شرکت در سالهای گذشته علاوه بر محصولات عمومی، به سمت تولید فرآوردههای تخصصی برای حوزههایی مانند گوارش، کودکان، دیابت، کبد چرب و برخی بیماریهای مرتبط با مغز و اعصاب حرکت کرده است. برخی از این محصولات پس از انجام مطالعات و تحقیقات دانشگاهی وارد مرحله تولید شدهاند و توسعه محصولات تخصصی همچنان ادامه دارد.
مقتدایی همچنین به فعالیتهای تحقیقاتی انجامشده در دوران کرونا اشاره کرد و گفت: یکی از محصولات زیستی این مجموعه در بیمارستان بقیهالله و روی حدود ۷۰۰ بیمار و خانوادههای آنها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعات امیدوارکننده بود.
رئیس هیئتمدیره این شرکت از توسعه فعالیتهای فناورانه این شرکت در حوزه پروبیوتیکهای مرتبط با پوست خبر داد و گفت: در حال حاضر 8 محصول در این حوزه تولید شده و استقبال از این محصولات نیز قابل توجه بوده است.
وی با اشاره به گسترده بودن کاربردهای میکروارگانیسمها اظهار کرد: نقش میکروبها محدود به دستگاه گوارش نیست و در بسیاری از حوزههای زیستی و صنعتی میتوان از ظرفیت آنها استفاده کرد. در جهان حتی در صنعت نفت نیز از میکروبهای خاص برای افزایش برداشت از مخازن نفتی استفاده میشود.پس از استخراج نفت با روشهای متداول، بخشی از نفت همچنان در منافذ مخزن باقی میماند و استفاده از میکروارگانیسمهای مقاوم به شرایط مخزن میتواند به آزادسازی و استخراج بخشی از این منابع کمک کند.
مقتدایی با بیان اینکه «میکروبها امپراتورهای نامرئی روی زمین هستند»، تأکید کرد: میکروارگانیسمها در بسیاری از فرایندهای طبیعی و صنعتی نقش دارند و نگاه عمومی به آنها نباید صرفاً بر بیماریزایی متمرکز باشد.
خط تولید استارترهای لبنی ایجاد شد
رییس هیات مدیره این شرکت دانش بنیان از توسعه یک خط تولید جدید در حوزه استارترهای لبنی خبر داد و گفت: استارتر یکی از مواد اصلی در فرآیند تولید محصولات لبنی مانند ماست و پنیر است و بدون استفاده از آن، فرآیند تولید این محصولات امکانپذیر نیست.
مقتدایی با بیان اینکه نیاز کشور به استارترهای لبنی تاکنون عمدتاً از طریق واردات تأمین میشده است، اظهار کرد: فناوری تولید این محصولات در اختیار تعداد محدودی از شرکتها در جهان قرار دارد و تولید داخلی آن میتواند از وابستگی کشور به واردات جلوگیری کند.این مجموعه در حال احداث کارخانه جدید تولید استارترهای لبنی است و پیشبینی میشود این واحد تا پایان سال به بهرهبرداری برسد.
رئیس هیئتمدیره این شرکت یادآور شد: با راهاندازی این کارخانه، امکان تامین بخش عمده نیاز کشور به استارترهای لبنی فراهم خواهد شد و علاوه بر بازار داخلی، برنامه صادرات این محصولات نیز در دستور کار قرار دارد.محصولات دارویی این مجموعه در حال حاضر به کشورهایی از جمله لبنان، فیلیپین، ترکیه، روسیه و مالزی صادر میشوند.
مقتدایی همچنین از برنامه تولید فراسرزمینی محصولات در ترکیه و بلغارستان خبر داد و گفت هدف از این طرح، انتقال مواد تولیدی به این کشورها، بستهبندی و استفاده از ظرفیت آنها برای ورود به بازارهای بینالمللی است.
وی یکی از مشکلات فعلی تولیدکنندگان را وابستگی به واردات برخی اقلام بستهبندی دانست و خاطر نشان کرد: اگرچه بخش عمده مواد اولیه مورد نیاز تولیدات تکژن در داخل تأمین میشود، اما برخی اقلام مانند پوکه کپسول و فویل آلومینیومی همچنان از خارج وارد میشوند. اختلال در زنجیره تأمین این اقلام میتواند زمان و هزینه تولید را افزایش دهد و در برخی موارد تأخیرهای چندماهه در تأمین مواد وارداتی ایجاد شده است.
مقتدایی همچنین به مشکلات ایجادشده برای صادرات در پی اختلال در پروازهای بینالمللی اشاره کرد و گفت: در مقطعی دو محموله صادراتی شرکت که قرار بود از فرودگاه امام خمینی ارسال شوند، به دلیل توقف پروازها امکان ارسال پیدا نکردند و تحویل آنها به مشتریان با تأخیر انجام شد. استمرار صادرات محصولات دانشبنیان نیازمند ثبات بیشتر در زنجیره حملونقل و تسهیل فرآیندهای صادراتی است.
رئیس هیئتمدیره این شرکت با تاکید بر ضرورت حمایت دولتی از توسعه غذاهای فراسودمند گفت: اگر تولیدکنندهای محصول پروبیوتیک تولید میکند، نباید صرفاً به دلیل استفاده از این فناوری با هزینههای بیشتر مواجه شود؛ بلکه باید برای تولید محصولات سلامتمحور مشوقهایی در نظر گرفته شود. حمایت از تولید و مصرف غذاهای فراسودمند میتواند بخشی از سیاستهای پیشگیرانه نظام سلامت باشد و لازم است میان دستگاههای دولتی، صنعت، دانشگاه و جامعه پزشکی برای توسعه این حوزه همکاری بیشتری شکل گیرد.
به گزارش ایسنا هفتمین کنگره پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند از روز چهارشنبه ۴ شهریورماه در مرکز همایشهای رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران با پنلهای تخصصی آغاز بهکار کرده است و تا روز جمعه ۶ شهریور ادامه دارد.
انتهای پیام
