به گزارش ایسنا، کمتر از پنج سال پس از آغاز کار تحولآفرین تلسکوپ فضایی جیمز وب، ناسا به سکوی پرتاب بازگشته است تا یک رصدخانه فضایی دیگر در سطح جهانی را مستقر کند.
به نقل از پاپیولار ساینس، تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن»(Nancy Grace Roman) که به اختصار «تلسکوپ رومن» نیز نامیده میشود، ماده تاریک، انرژی تاریک و سیارات فراخورشیدی را مشاهده خواهد کرد و چشمانداز بیسابقهای از کیهان را نیز برای اخترفیزیکدانان فراهم خواهد آورد.
با توجه به این که تلسکوپهای جیمز وب و هابل همچنان به جمعآوری مشاهدات بیشتر ادامه میدهند، میتوان به راحتی حدس زد که چه ماموریت دیگری به این مجموعه اضافه خواهد شد اما دانشمندان آگاه بیصبرانه منتظرند تا رومن اوایل سال آینده میلادی واقعاً شروع به کار کند. قابلیتهای منحصربهفرد این تلسکوپ، هابل و وب را تکمیل خواهد کرد و در عین حال، دستاوردهای بسیار مهم خود را خواهد آفرید؛ حتی اگر مردم هنوز کاملاً با آن آشنا نباشند.
به نقل از فوربس، تلسکوپ رومن را جایگزینی برای تلسکوپ فضایی هابل یا جیمز وب تصور نکنید. اگرچه این سه تلسکوپ در فضا با هم کار خواهند کرد اما هر کدام برای ماموریت علمی متفاوتی طراحی شدهاند. هابل در تولید تصاویر دقیق از اجرام منفرد بهتر است، جیمز وب دورتر از تلسکوپهای پیشین خود به بررسی تاریخ کیهانی میپردازد و رومن بخشهای بزرگی از آسمان را بررسی میکند تا نشان دهد که آن اجرام چگونه در جهان گستردهتر قرار میگیرند.
ناسا میخواهد ستارهشناسان درباره سه رصدخانه فضایی دقیقاً این گونه فکر کنند. «شان دوماگال گلدمن»(Shawn Domagal-Goldman) مدیر بخش اخترفیزیک ناسا، این تلسکوپها را با عکاسانی که در حال کاوش در یک جنگل هستند مقایسه میکند. گلدمن طی کنفرانس مطبوعاتی ناسا در ۲۹ ژوئیه گفت: هابل و جیمز وب میتوانند روی درختان، برگها و پرندگان به صورت جداگانه زوم کنند؛ در حالی که رومن زاویه دید وسیع از جنگل و وضوح لازم را برای دیدن پرندگان و برگهای روی درختان دارد.
منظور از جنگل در واقع خود کیهان با کهکشانها، ستارهها و سیارههایی است که جایگزین درختان و حیات وحش میشوند. رومن به جای رقابت با هابل و جیمز وب، زمینه وسیعتری را فراهم میکند که به هر دو تلسکوپ اجازه میدهد تا اکتشافات مهمتری انجام دهند.
به نقل از پاپیولار ساینس، «الیسا کوینتانا»(Elisa Quintana) اخترفیزیکدان مرکز پرواز فضایی گادرد ناسا که پیشتر به عنوان معاون پروژه ارتباطات رومن خدمت میکرد، گفت: رومن تقریباً یک رقیب بیسروصداست. همه دادههایی که آنها جمعآوری میکنندف برای دهههای متمادی حکم معدن طلا را خواهند داشت.
ماموریت تلسکوپ رومن
این ماموریت سه هدف پژوهشی بزرگ دارد که به شرح زیر هستند.
۱. شکار نشانههای ظریف ماده تاریک و انرژی تاریک
۲. شناسایی دهها هزار سیاره فراخورشیدی جدید
۳. جمعآوری سیلی از مشاهدات اخترفیزیک عمومی شامل دادههای مربوط به صدها سیاهچاله، میلیاردها کهکشان و ۱۰۰ میلیارد ستاره
این تلسکوپ به اندازه یک اتوبوس مسافرتی است و همه این کارها را تنها با یک ابزار انجام خواهد داد اما یک ابزار آزمایشی دوم نیز در راه است تا سیارات بیگانه مشابه سیاره مشتری را کشف کند.
تلسکوپ رومن برای پرداختن به برنامه فشرده خود، در یک حرکت با دقت طراحیشده که به طور منحصربهفرد متناسب با آن طراحی شده است، آسمانها را در خواهد نوردید.
تمرکز رومن بر نقشهبرداری به گونهای در تار و پود آن ریشه دوانده است که تلسکوپهای پرچمدار کنونی ناسا نمیتوانند با آن برابری کنند.
آینه که قلب هر تلسکوپی است و کل تلسکوپ رومن از هابل و جیمز وب سبکتر هستند.
رومن در مقایسه با جیمز وب
جیمز وب یک نمونه بارز از روی دیگر این بدهبستان استعداد به شمار میرود زیرا اولویت این تلسکوپ به یک آینه واقعاً بزرگ داده شده است که نفوذ بسیار عمیقی به جهان هستی را با هزینه میدان دید محدود ارائه میدهد.
هیچکدام از این رویکردهای رصد، بهتر از دیگری نیستند و هر حالت فقط اهداف متفاوتی را دنبال میکند. برای مثال، اگر یک ستارهشناس با تلسکوپ جیمز وب به یک کهکشان نگاه کند و متوجه شود که شکل عجیبی دارد، آن کهکشان به یک معمای جذاب برای حل کردن تبدیل میشود. تلسکوپی مانند جیمز وب نمیتواند داستان پشت عجایب فضایی و آنچه شکل عجیب یک کهکشان را توضیح میدهد، آشکار کند. برای این نوع عملیات کارآگاهی کیهانی، به تلسکوپی مانند رومن نیاز دارید.
این تعادل بین نقاط قوت جیمز وب و رومن به این دو تلسکوپ امکان خواهد داد تا با موفقیت با یکدیگر همکاری کنند.
علاوه بر این تفاوتها، این دو تلسکوپ شباهتهایی نیز دارند. هر دو تقریباً در فاصله یک میلیون مایلی از زمین در سمت مخالف خورشید قرار دارند؛ جایی که به طور طبیعی کاملاً سرد میمانند. این موقعیت مکانی مهم است زیرا هر دو تلسکوپ عمدتاً تابش فروسرخ را بررسی میکنند که گرما با آن تداخل دارد. با وجود این، جیمز وب طیف بسیار وسیعتری از این نور را پوشش میدهد و به محافظت اضافی از طریق سپر خورشیدی مخصوص خود نیاز دارد.
رومن در مقایسه با هابل
از بسیاری جهتها، رومن بیشتر از جیمز وب به تلسکوپ قدیمیتر هابل نزدیک است. رومن و هابل هر دو از قاب لولهای رایج در تلسکوپهای فضایی استفاده میکنند. یک آینه گرد با اندازه یکسان - به قطر ۷.۹ فوت - در هسته هر دو تلسکوپ قرار گرفته است اما آینه رومن یک چهارم وزن نمونه پیشین خود را دارد که به چابکی تلسکوپ کمک میکند.
برخلاف جیمز وب، هم رومن و هم هابل برای نگهداری در فضا طراحی شدهاند. در دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، پنج فضانورد برای ارتقاء و سایر کارها از هابل بازدید کردند اما پایگاه دورافتاده رومن به این معناست که ناسا برای سوخترسانی مجدد آن به توسعه عملیات سرویس رباتیک نیاز دارد. این امکان در حال حاضر وجود ندارد. بنابراین، تعمیر رومن به آسانی هابل نخواهد بود.
تفاوت واقعی این دو تلسکوپ در حسگرها دیده میشود. تعداد حسگرهای رومن بیشتر است و هر کدام بسیار بزرگتر از حسگرهای هابل هستند. این بدان معناست که رومن در هر نگاه، بخشی از آسمان را رصد خواهد کرد که ۱۰۰ برابر بزرگتر از هابل است. بدین ترتیب، رومن در پنج سال اولیه فعالیت خود میتواند ۵۰ برابر بیشتر از هابل در طول ۳۰ سال کامل کار، آسمان را رصد کند.
در هر حال، این ویژگیهای رومن باعث نمیشوند که هابل منسوخ شود. ناسا متعهد است که این رصدخانه ۳۶ ساله را تا حد امکان عملیاتی نگه دارد. یکی از نقاط قوت خاص هابل در مقایسه با جانشینانش این است که میتواند در نور مرئی و - مهمتر از آن - تابش فرابنفش رصد کند که جو زمین به طور کامل مانع از رسیدن آن به رصدخانههای زمینی میشود. بنابراین اگرچه رومن نشاندهنده پیشرفتهای بزرگی است اما تلسکوپ فضایی محبوب هابل همیشه کارهای زیادی برای انجام دادن خواهد داشت؛ حتی پس از این که همکار جدیدش در اوایل سال آینده به طور کامل عملیاتی شود.
انتهای پیام
