باقر نظامی همزمان با روز ملی یوزپلنگ آسیایی در گفت و گو با ایسنا افزود: در شرایطی که پایش جمعیت یوز به شکل سیستماتیک انجام نمیشود و بخش قابل توجهی از اطلاعات موجود از تصاویر محدود دوربینها و مشاهدات اتفاقی به دست میآید، شناسایی دقیق وضعیت این گونه و عوامل تهدیدکننده آن نیز با دشواری همراه است. از سوی دیگر، بسیاری از زیستگاههای یوز وسعت زیادی دارند اما تعداد نیروهای حفاظتی در آنها متناسب با این وسعت نیست.
مدیر پروژه حفاظت از یوز آسیایی با توصیف وضعیت موجود به عنوان «حفاظت با چشمان بسته» تأکید کرد که برای بقای یوز باید عوامل مرگومیر آن کنترل شود و در این مسیر، ایمنسازی و فنسکشی جاده پرخطر عباسآباد - میامی همچنین دستیابی به راهکاری برای مدیریت حضور دامداران و دام در زیستگاههای یوز ضروری است.
وی با اشاره به آخرین برآوردهای جمعیت یوزپلنگ آسیایی در کشور به ایسنا گفت: تا پایان سال ۱۴۰۴، جمعیت یوزهای شناساییشده کشور ۲۷ قلاده برآورد شده است که هفت قلاده نر، ۶ قلاده ماده و پنج قلاده توله هستند و جنسیت تعدادی از یوزها نیز همچنان ناشناخته است.
نظامی افزود: علاوه بر یوزهای شناساییشده در طبیعت، حدود ۶ یوز نیز در سایت تکثیر در اسارت نگهداری میشوند که مدیریت این سایت به صورت مستقیم از سوی معاونت محیطزیست طبیعی انجام میشود.
مدیر پروژه حفاظت از یوز آسیایی درباره جابهجایی یوزها میان زیستگاههای توران و میاندشت اظهار کرد: ما این زیستگاهها را بهصورت جمعیتهای مجزا در نظر نمیگیریم چراکه یوزها در فاصله زمانی کوتاهی میتوانند میان این مناطق جابهجا شوند. برای نمونه، هلیا و سه تولهاش حدود ۴۰ روز پیش در توران مشاهده اما حدود ۲۰ روز بعد در میاندشت دیده شدند.
نظامی با اشاره به چالشهای پایش یوزپلنگ در کشور گفت: متأسفانه پایش جمعیت یوزها هنوز به شکل سیستماتیک انجام نمیشود و بخش قابل توجهی از اطلاعات ما از تصاویر ثبتشده توسط تعداد محدودی دوربین، گزارشهای مردم محلی و مشاهدات اتفاقی به دست میآید. به همین دلیل، آماری که ارائه میکنیم ممکن است با اختلاف و خطا همراه باشد اما در حال حاضر حداقل اطلاعات موجود و قابل اتکا برای ارائه به مردم، علاقهمندان و رسانههاست.
وی این وضعیت را «حفاظت با چشمان بسته» توصیف کرد و گفت: یکی از دلایل این وضعیت، شرایط خاص کشور، محدودیتهای ناشی از شرایط جنگی و همچنین تحریمهاست که ورود تجهیزات مورد نیاز پایش را با مشکل مواجه کرده است.
مدیر پروژه حفاظت از یوز آسیایی ادامه داد: بیشتر تجهیزات مورد نیاز پایش، از جمله دوربینهای تلهای تولید خارج از کشور هستند و در داخل تولید انبوه نمیشوند البته این تجهیزات فناوری پیچیده و عجیبی ندارند اما برای تولید داخلی باید بازار و مصرف انبوه وجود داشته باشد تا از نظر اقتصادی برای کارخانهها صرفه داشته باشد.
نظامی با اشاره به اقدامات انجامشده برای تقویت حفاظت از زیستگاههای یوز گفت: تمرکز نیروهای سازمان محیط زیست در سالهای گذشته به اندازه کافی روی زیستگاههای کویری و بیابانی یوز نبوده است. این زیستگاهها بسیار وسیع هستند و به تنهایی چندین برابر برخی زیستگاههای دیگر کشور وسعت دارند، در حالی که تعداد محیطبانان در این مناطق بسیار کم است.
وی در مورد اقدامات انجام شده برای جلب مشارکت محلی به منظور حفاظت از یوز اظهارکرد: امسال برای افزایش مشارکت جوامع محلی در حفاظت، بودجهای برای استانهای سمنان، خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی اختصاص دادیم و ۲۸ نیروی جوان محلی برای حفاظت از این مناطق بهکارگیری شدند که ۱۲ نفر از آنها در استان سمنان و ۱۶ نفر در سه استان دیگر مشغول فعالیت هستند.
مدیر پروژه حفاظت از یوز آسیایی درباره آینده حفاظت از یوز نیز گفت: نمیدانم چقدر میتوانیم در این زمینه موفق باشیم، اما ما با «امید» این شغل را و چالشهای حفاظت از این عرصه وسیع را نیز پذیرفتهایم.
وی تأکید کرد: مشکل اصلی یوز صرفاً پایین بودن زادآوری نیست. مسئله مهم این است که نتوانستهایم مرگومیر این حیوان را کنترل کنیم. بخش قابل توجهی از عوامل مرگومیر یوزها نیز خارج از اختیار مستقیم سازمان حفاظت محیطزیست است و به همکاری سایر دستگاهها نیاز دارد. برای نمونه مراتع در توران از دام سبک خالی شده و مستثنیات نیز خریداری شده است اما دام سنگین و شتر وارد منطقه شدهاند و شرایط در برخی نقاط حتی بدتر شده است.
نظامی در پایان گفت: در کل حفاظت از یوز نیازمند همکاری دستگاههایی مانند وزارت راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، سازمان منابع طبیعی و امور عشایری است. به عنوان نمونه هنوز فنسکشی جاده عباسآباد - میامی که به عنوان جاده مرگ یوزپلنگ شناخته میشود از سوی وزارت راه بهطور کامل انجام نشده است.
انتهای پیام
