از همین منظر، سالهاست که مردم ترشیز و به ویژه شهرستان کاشمر، چشمانتظار اتصال به شبکه ریلی کشور هستند؛ انتظاری که اکنون پس از سالها مطالعه و وعده، با یک پرسش جدی مواجه شده است: آیا راهآهن واقعاً به کاشمر خواهد رسید؟
این پرسش زمانی جدیتر میشود که دو روایت متفاوت درباره آینده این پروژه مطرح شده است؛ یک روایت بر مطالعات و نقشههای پروژه تأکید دارد و روایت دیگر، سخنی است که از سوی نماینده مردم ترشیز در مجلس مطرح شده مبنی بر اینکه راهآهن هرگز به کاشمر نمیرسد.
واقعگرایی در توسعه ریلی؛ عبور از آرزوهای غیرفنی
زیرساختهای حملونقل، همواره به عنوان ستون فقرات توسعه اقتصادی و پیشران رفاه اجتماعی در جوامع شناخته میشوند. در منطقه ترشیز نیز، طی دو سال اخیر، بازنگری در نحوه تعریف و اجرای پروژههای عمرانی با هدف دستیابی به بیشترین بهرهوری اقتصادی، به یکی از اولویتهای اصلی مدیران و نمایندگان مجلس تبدیل شده است.
نماینده مردم ترشیز در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به وضعیت شبکه ریلی منطقه، بر لزوم عبور از نگاههای پوپولیستی و اتخاذ رویکردهای فنی و مهندسی در پروژههای کلان تأکید کرد.
حجتالاسلام جواد نیکبین در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به رایزنیهای فشرده و سطح بالا در دفتر هیئترئیسه مجلس با حضور معاون وزیر راه و شهرسازی و مسئولان سازمان برنامه و بودجه، رویکرد حاکم بر این پیگیریها را واقعگرایانه توصیف کرد.
وی در خصوص مسیر دسترسی ریلی منطقه ترشیز و ابهامات مربوط به اتصال کاشمر به شبکه سراسری، تصریح کرد: باید با مردم صادقانه سخن گفت؛ راهآهن به داخل شهر کاشمر نخواهد رسید. طرحی که برای اتصال ریلی منطقه در دست اقدام است، مسیر را از محدوده خلیلآباد و بردسکن عبور میدهد و احداث خطوط آنتنی برای ورود به مرکز شهر کاشمر، به دلایل متعدد فنی، توپوگرافی و اقتصادی، فاقد توجیه است.
نماینده مردم ترشیز در مجلس اظهار کرد: عبور ریل از میان اراضی کشاورزی، بافتهای مسکونی یا مراتع و روستاها، علاوه بر آسیبهای زیستمحیطی و خسارت به اراضی کشاورزی، هزینههای اجرای پروژه را به قدری افزایش میدهد که عملاً صرفه اقتصادی طرح را از بین میبرد.
نیکبین با تأکید بر اینکه مطالبات برای عبور ریل از شهر، بیش از آنکه منطبق بر دانش اقتصاد حملونقل باشد، مبتنی بر خواستههای غیرفنی است، خاطرنشان کرد: احداث خط آهن باید در راستای ارتقای ظرفیتهای صادراتی و ترانزیتی منطقه باشد. اتصال شبکه ریلی منطقه به کریدورهای اصلی کشور، راهکار پایداری برای خروج از بنبستهای ارتباطی است که میتواند هزینههای حمل کالا و محصولات کشاورزی را کاهش دهد.
راهآهن، مصوبهای که در سال ۸۱ به تصویب رسید
کاشمر و شهرهای پیرامونی آن، سالهاست که در حصار محرومیت از زیرساختهای مهم حملونقل، به ویژه شبکه ریلی، محصور ماندهاند؛ چالشی که نه تنها مانعی در برابر عبور و مرور ایمن، بلکه سدی مستحکم در برابر ورود سرمایهگذاران بزرگ و صنعتی به این منطقه شده است.
فرماندار کاشمر اما با یادآوری مصوبه راهآهن سال ۱۳۸۱ گفت: طرح راه آهن در آن زمان توسط نماینده وقت داده میشود و به تصویب هم میرسد، مسیر ۲۸۰ کیلومتری راهآهن از ایستگاه نصرآباد شهرستان مهولات تا شهرستانهای کاشمر، خلیلآباد، بردسکن، ششتمد و سبزوار را طی میکند و در واقع ۶ شهرستان را به هم متصل میکرد. تاکنون ۸۰ درصد طول مسیر پروژه مطالعات مصوب دارد تا نزدیک ۸ کیلومتری سبزوار مطالعاتش انجام شده و اعتبار تخصیص داده شده است.
محمد قربانی در گفت و گو با ایسنا با بیان اینکه کاشمر میتواند صاحب راه آهن باشد، بر اهمیت راهآهن به عنوان یکی از ارکان اصلی جذب سرمایهگذاری و توسعه زیرساختی تأکید کرد و از برگزاری جلسات مجدد با مسئولان وزارت راه و توسعه شهرستانهای همجوار برای پیگیری این طرح مهم خبر داد.
فرماندار کاشمر با بیان اینکه نبود زیرساختهای پایه مانند راهآهن، فرودگاه و تأمین برق صنعتی، سرمایهگذاران را از شهرستان طرد میکند، گفت: سرمایهگذار بزرگ پیش از اقدام، از ما میپرسد زیرساخت راهآهن کجاست، وضعیت فرودگاه چگونه است و برق در چه وضعیتی قرار دارد. وقتی پاسخ منفی باشد، سرمایهگذار ترجیح میدهد به شهرهایی برود که این امکانات را دارند. وظیفه دولت فراهم کردن این زیرساختهاست تا بستر جذب سرمایه فراهم شود؛ در غیر این صورت شهرستان در جا میزند.
وی با اعلام اینکه به زودی جلسهای با معاون وزیر راه و توسعه با حضور نمایندگان سبزوار و فرماندار کاشمر برگزار خواهد شد، اظهار کرد: با وجود محدودیتهای سخت اقتصادی و کمبود اعتبارات، باید تلاش کنیم تا با رایزنی و اجماع منطقهای، این طرح را پیش ببریم.
فرماندار کاشمر با تأکید بر اینکه طرح راهآهن صرفاً منافع کاشمر را دنبال نمیکند، افزود: این طرح برای کل خراسان رضوی حائز اهمیت است؛ چرا که مسیر سبزوار به مرز، ارتباط استان با کشورهای آسیای مرکزی را فراهم میکند و توسعه کل منطقه را متحول میسازد. اگرچه کاشمر ممکن است در این طرح بزرگ جایگاه اندکی داشته باشد، اما این موضوع منافع کل منطقه را تضمین میکند.
وی با بیان اینکه شبکه ریلی کشور در حال گسترش است و هر شهر متناسب با میزان نفوذ و نیاز خود میتواند از این ظرفیت بهرهمند شود، به پروژه احداث راهآهن فیضآباد ـ سبزوار اشاره کرد و گفت: این پروژه در سال ۱۳۹۱ تعریف شده و حدود ۲۰۰ کیلومتر از مسیر آن مطالعه شده و تنها حدود ۸۰ کیلومتر باقی مانده است.
این اظهارات نشان میدهد که موضوع راهآهن ترشیز نه یک ایده تازه و نه یک مطالبه بدون پشتوانه است. اتصال ریلی سبزوار ـ کاشمر به بافق ـ مشهد پروژهای نیست که امروز برای نخستین بار مطرح شده باشد. این طرح از سال ۱۳۸۱ و با پیگیریهای مرحوم دکتر خباز نماینده وقت آن زمان مطرح و در همان مقطع در نقشههای وزارت راه قرار گرفت. طول مسیر این پروژه حدود ۲۸۰ کیلومتر اعلام شده و قرار است ارتباط ریلی میان شهرستانهای مهولات، کاشمر، خلیلآباد، بردسکن، ششتمد و سبزوار را برقرار کند.
بر اساس اطلاعات اعلامشده از سوی مسئولان، شرکت مترا نیز به عنوان مشاور مطالعات پروژه انتخاب شده و بخش عمده مطالعات آن انجام گردیده است؛ بنابراین، اگر بیش از ۸۰ درصد مطالعات پروژه نهایی شده باشد، دیگر نمیتوان با این طرح مانند یک ایده خام و ابتدایی برخورد کرد. پروژهای که سالها مطالعه شده، مسیرهای آن بررسی و برای آن نقشه تهیه شده است، باید از مرحله شعار عبور کرده و درباره سرنوشت اجرایی آن تصمیم روشن گرفته شود.
به گزارش ایسنا، اما در اینجا یک نکته مهم وجود دارد که شاید منشأ بخشی از ابهامهای امروز باشد. گویا در طرح پیشنهادی اولیه، مسیر راهآهن از شهرهای کاشمر، خلیلآباد و بردسکن عبور نمیکرده است؛ اما در ادامه، از سوی مشاور طرح مسیر پیشنهادی جدیدی ارائه شده که شهرهای مذکور را در مسیر قرار میدهد. اگر چنین باشد، احتمالاً بخشی از اختلاف روایت فعلی ناشی از آن است که همه مسئولان و تصمیمگیران منطقه در جریان آخرین نقشه و پیشنهاد مشاور قرار نگرفتهاند. اگر نماینده مردم از تغییر مسیر و پیشنهاد جدید مشاور اطلاع کامل نداشته باشد، ممکن است سخن راهآهن هرگز به کاشمر نمیرسد بر مبنای اطلاعات مربوط به طرح اولیه بیان شده باشد، نه آخرین مطالعات. این موضوع البته باید بهسادگی قابل حل باشد؛ آخرین نقشه مصوب یا پیشنهادی، گزارش مطالعات مشاور و وضعیت فعلی پروژه به صورت شفاف در اختیار افکارعمومی قرار گیرد.
ترشیز بیش از دو دهه است که در انتظار این شریان حیاتی است. اکنون زمان آن رسیده است که این انتظار از فضای وعده و اختلاف روایتها خارج شود و به یک تصمیم روشن، مستند و قابل سنجش برسد. ریل، پروژه یک نماینده، یک فرماندار یا یک دولت نیست؛ سرمایهای برای چندین نسل از مردم منطقه است؛ بنابراین درباره مسیر آن نیز باید با نگاه چند نسلی تصمیم گرفت، نه با ملاحظات کوتاهمدت سیاسی آن را دید.
انتهای پیام
