بادام برای شهرستان سامان فقط یک محصول کشاورزی نیست، بلکه بخشی از هویت اقتصادی و معیشت مردمانی است که سالها با باغهای بادام زندگی کردهاند و نام این شهرستان را بهعنوان یکی از قطبهای تولید بادام، بهویژه بادام مامایی، بر سر زبانها انداختهاند، با این حال، هر سال همزمان با آغاز فصل برداشت و عرضه محصول، یک پرسش قدیمی دوباره مطرح میشود، بادام به چه قیمتی باید به فروش برسد تا هم دسترنج باغدار ارزش واقعی خود را پیدا کند و هم این محصول از سفره و سبد مصرف خانوار فاصله نگیرد.
قیمتگذاری بادام دولتی نیست و طبیعتاً نمیتوان برای محصولی که در یک بازار رقابتی تولید و عرضه میشود، نسخهای دستوری پیچید، اما این به معنای بیتفاوتی نسبت به پیامدهای جهش قیمتها نیز نیست، وقتی فاصله میان قیمت تولید و قیمت نهایی محصول افزایش پیدا میکند، این پرسش جدی شکل میگیرد که سود اصلی در کدام حلقه از زنجیره نصیب چه کسی میشود، باغداری که ماهها و گاه سالها برای تولید محصول هزینه کرده، یا واسطهها و صادرکنندگانی که محصول را در مراحل بعدی خرید و عرضه میکنند؟
از یک سو، افزایش هزینه نهادهها، دستمزد، آب، کود، سم و هزینههای نگهداری باغ، ضرورت حمایت از باغدار و پرداخت قیمت منصفانه به تولیدکننده را دوچندان کرده است، از سوی دیگر، افزایش شدید قیمت بادام میتواند به تدریج آن را از یک محصول مصرفی در سبد خانوار به کالایی گران و کمدسترس تبدیل کند، در این میان، رونق صادرات نیز برای اقتصاد استان و ارزآوری کشور یک فرصت است، اما چنانچه بدون مدیریت زنجیره عرضه و ایجاد تعادل میان بازار داخلی و خارجی پیش برود، میتواند سهم مصرف کننده داخلی از این محصول را کاهش داده و حاشیه سود قابل توجهی را برای برخی فعالان بخش صادرات ایجاد کند.
مسئله امروز فقط قیمت بادام نیست، مسئله شفافیت در زنجیرهای است که از باغ بادام سامان آغاز میشود و تا بازارهای داخلی و خارجی ادامه پیدا میکند، زنجیرهای که اگر درست مدیریت شود، میتواند هم باغدار را به ادامه تولید امیدوار نگه دارد، هم بازار صادرات را رونق ببخشد و هم اجازه ندهد بادام مامایی، محصولی که در همین سرزمین تولید میشود، برای مصرفکننده ایرانی به کالایی لوکس تبدیل شود.
قیمت بادام باید بر اساس عرضه و تقاضا در بازار مشخص شود
ابراهیم مالک، دادستان شهرستان سامان نیز در جلسه تعیین تکلیف نهایی قیمت بادام در جمع تولید کنندگان و صادرکنندگان بادام شهرستانهای سامان و بن، اظهار کرد: قیمتگذاری دستوری بادام پذیرفته نیست و قیمت باید بر اساس عرضه و تقاضا در بازار مشخص شود، بنابراین امکان دارد قیمت این محصول حتی از قیمت تعیین شده توسط صنوف بالاتر برود، قیمت تعیین شده توسط صنف کشاورزان رد میشود، قیمت را به بازار میسپاریم.
به گفته وی امکان دارد قیمت هر کیلوگرم بادام با کیفیت تا ۱۰ میلیون نیز بالا برود، البته این قیمت بر اساس کیفیت بادام تعیین میشود و باز هم ممکن است قیمت یک کیلوگرم بادام نیز یک میلیون تومان باشد، برای قیمت بادام کف و سقف تعیین نمیشود.
میزان تولید بادام چهارمحال و بختیاری حدود ۳۵ هزار تن است
محمدمهدی برومندی، معاون باغبانی وزیر جهاد کشاورزی در سفر به چهارمحال و بختیاری با اشاره به ظرفیت باغی استان، اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۵۱ هزار هکتار باغ در استان وجود دارد که از این میزان، نزدیک به ۲۰ هزار هکتار به باغات بادام اختصاص دارد.
وی با بیان اینکه ایستگاه تحقیقات بادام کشور در چهارمحال و بختیاری قرار دارد، گفت: استقرار ایستگاه تحقیقات بادام کشور در این استان، ظرفیت بسیار ارزشمندی برای توسعه علمی و فنی این محصول محسوب میشود و میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت، اصلاح ارقام و افزایش بهرهوری باغات بادام داشته باشد.
معاون باغبانی وزیر جهاد کشاورزی میزان تولید بادام چهارمحال و بختیاری را حدود ۳۵ هزار تن اعلام کرد و افزود: بخش قابل توجهی از تولید بادام استان در سبد صادرات کشور قرار میگیرد و بهویژه برخی ارقام مغز بادام این استان به کشورهای مختلف دنیا صادر میشود.
برومندی خاطرنشان کرد: کیفیت بالای بادام تولیدی در چهارمحال و بختیاری، یکی از مزیتهای مهم این محصول است و باید با برنامهریزی مناسب، ضمن حفظ این کیفیت، زمینه توسعه بازارهای صادراتی و افزایش ارزش افزوده این محصول فراهم شود.
قیمت بادام صادراتی باید با قیمت دلار تعیین شود
مرتضی درخشان، مدیر خانه کشاورز در خصوص قیمتگذاری بادام، اظهار کرد: قیمتگذاری بادام در حال حاضر در چهارمحال و بختیاری انجام میشود، از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰، متاسفانه قیمتگذاری بادام توسط دلالان انجام میشد، تعداد این دلالان محدود و کمتر از ۱۵ نفر بود، این افراد تصمیم میگرفتند که بادام را به چه قیمتی از باغدار خریداری کنند، اما این بدعت شکسته شد.
وی افزود: از سال ۱۴۰۳ فعالان حوزه بادام در چهارمحال و بختیاری به قیمتگذاری بادام در استان ورود کردند و هر سال با زمان آغاز برداشت بادام، قیمت جدید بادام اعلام میشود و اجازه نمیدهیم دلال برای تولیدکننده و صادرکننده تصمیم بگیرد.
درخشان با بیان اینکه قیمت بادام صادراتی باید با قیمت دلار تعیین شود، گفت: مگر امکان دارد قیمت دلار سالانه چند بار افزایش پیدا کند، اما قیمت بادام تغییری نکند، باید رانت در این حوزه از بین برود، قیمت اعلام شده توسط اتاق اصناف کشاورزی به نفع تولیدکننده است، منفعت یارانه دولتی که به کشاورز داده میشد در نهایت این منفعت به بازار هند میرسید، البته در سالجاری کلیه یارانهها در این بخش برای سم، کود و .... حذف شد و شاهد افزایش چند برابری قیمت کود و سم هستیم و هزینههای تولید افزایش پیدا کرده است.
این فعال حوزه بادام خاطرنشان کرد: کشاورز باید از خود حمایت کند، در قانون برنامه هفتم توسعه، وظیفه قیمتگذاری برخی محصولات به اتحادیهها سپرده شده است، ورود دادستان سامان به این حوزه باید به نفع تولیدکننده و کشاورز باشد نه دلالان حوزه بادام و کسانی که به دنبال منافع شخصی هستند، دولت خارجی باید بهای محصول صادراتی را پرداخت کند، تورم جهانی بر قیمت محصولات تاثیر داشته و تنها بادام افزایش قیمت ندارد، به هیچ عنوان از منافع بخش کشاورزی عبور نمیکنیم.
وی تاکید کرد: مشکلاتی مانند خشکسالی، ناترازی انرژی و سرمازدگی عملکرد بادام در هکتار را از ۲ تن به ۷۰۰ کیلوگرم رسیده است و تولید کاهش پیدا کرده است.
بازار داخلی کشش قیمت جدید بادام را ندارد
حسن شمسیپور، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت چهارمحال و بختیاری در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا، در خصوص نقش سازمان حمایت از مصرف کنندگان در قیمتگذاری بادام، اظهارکرد: این سازمان در قیمتگذاری برخی محصولات مانند خودرو ورود میکند، اما این سازمان در قیمتگذاری بادام نقشی ندارد، به نظر میرسد افزایش قیمت بادام مامایی به عنوان یک محصول صادراتی به دلیل افزایش قیمت ارز است.
شمسیپور با اشاره به اینکه بازار داخلی کشش قیمت جدید بادام را ندارد، گفت: قیمت مغز بادام مامایی در سابق نیز بالا بود و سایر ارقام بادام افزایش قیمت چندانی ندارد و صرفاً قیمتگذاری جدید به علت صادراتی بودن این محصول است.
انتهای پیام
