سیدحسن موسوی‌چلک در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اهمیت توجه به سلامت روان و مسائل اجتماعی پس از وقوع بحران‌ها، اظهار کرد: معمولاً بعد از بحران‌ها، بسته به شدت، مدت، گستردگی و پیچیدگی بحران، دریافت خدمات در حوزه سلامت روانی-اجتماعی به یک اولویت تبدیل می‌شود. به‌ویژه در دهه اخیر، این موضوع بیشتر مورد توجه قرار گرفته و دیگر تنها امداد و نجات و آواربرداری ملاک نیست. در سازمان بهزیستی، بر اساس تجربیات قبل، پیش‌بینی کرده بودیم که استمرار جنگ یا استمرار حالت تعلیق اجتماعی، یعنی وضعیتی که نه جنگ است و نه صلح، در کنار بیکاری، وضعیت اقتصادی و نامشخص و مبهم بودن چشم‌انداز آینده، می‌تواند موجب افزایش افرادی شود که وارد مرحله اختلال پس از بحران می‌شوند.

موسوی‌چلک افزود: نگرانی این بود که تعداد افرادی که در نتیجه این شرایط وارد مرحله اختلال پس از بحران می‌شوند، افزایش پیدا کند. از همین روی، برای ارائه خدمات به‌موقع، طرح ملی سنجش سلامت روان پیشنهاد و در وزارتخانه مطرح و با حمایت رئیس سازمان و همکاری همه سازمان‌های مرتبط انجام شد.

وی توضیح داد: در این طرح از پرسشنامه‌ای که وزارت بهداشت در اختیار داشت استفاده و این پرسشنامه با همکاری کمیته علمی سازمان نظام روانشناسی، انجمن‌های روانشناسی و مشاوره و تشکل‌های مرتبط تکمیل شد؛ تمامی مجموعه‌ها در کنار یکدیگر قرار گرفتند و درنهایت طرح اجرا شد.

به گفته وی، طی ۴۵ روز، بیش از ۴۳۵ هزار نفر پرسشنامه را تکمیل کردند. البته این طرح در شرایطی اجرا شد که مشکل اینترنت وجود داشت و معمولاً مردم به لینک‌های دولتی نیز خیلی اعتماد نمی‌کردند، اما با تدابیر اتخاذ شده و اطلاع‌رسانی مستمری که از طریق رسانه‌ها، سازمان‌های مختلف و گروه‌های مجازی انجام گرفت، مشارکت مردم افزایش یافت. پس از بررسی‌های نتایج مشخص شد که بیش از ۷۰ هزار نفر در مرحله‌ نیاز به دریافت خدمات روانی قرار گرفتند.

تماس با افراد نیازمند دریافت مداخلات تخصصی

معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور درباره اقداماتی که پس از دریافت اطلاعات انجام شد، گفت: پس از دریافت اطلاعات، هر روز اطلاعات را از سامانه گرفته و به استان‌ها، به تفکیک شهرستان، ارسال می‌شد. سپس شهرستان‌ها با افرادی که شماره تلفن خود را در اختیار سازمان قرار داده بودند تماس می‌گرفتند. قاعده این بود که تا سه بار با افراد تماس بگیریم. پس از تماس با افراد، متناسب با نیاز آنان خدمات ارائه یا ارجاع انجام شد؛ بعضی افراد پس از تماس، نیاز به دریافت خدمات داشتند.

وی با اشاره به اینکه خدمات ارائه شده به صورت رایگان در اختیار افراد قرار می‌گیرد، افزود: هماهنگی‌های لازم انجام شد تا اگر فردی تحت پوشش کمیته امداد، بنیاد شهید، آموزش و پرورش، دانشگاه یا هر مجموعه دیگری بود، به سازمان مرتبط ارجاع شود.

دیپلمه‌ها و افراد با تحصیلات متوسطه بیشترین شرکت‌کنندگان در طرح

معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور درباره ویژگی‌های جمعیت شرکت‌کننده در طرح ملی سنجش سلامت روان پس از جنگ اظهار کرد: از نظر تحصیلی، معمولاً بیشترین مشارکت مربوط به افراد دارای تحصیلات دیپلم و متوسطه بوده، اما یکی از ویژگی‌های خوب این سنجش این بود که افراد دارای تحصیلات عالی نیز در آن مشارکت داشتند. این موضوع نشان می‌دهد که در شروع کار، افراد تحصیل‌کرده بیشتر در سنجش سلامت روان مشارکت داشته‌اند. دلیل این موضوع هم این بوده که اطلاع‌رسانی‌ها عمدتاً در گروه‌های مجازی انجام شده و افراد تحصیل‌کرده عضویت بیشتری در این گروه‌ها داشته‌اند.

زنان بیشترین شرکت کنندگان

معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور درباره ترکیب جنسیتی شرکت‌کنندگان نیز گفت: طبق معمول، زنان بیشتر از مردان در این نوع برنامه‌ها شرکت کرده‌اند، اما در این طرح نسبت زنان و مردان تفاوت زیادی نداشته. همین موضوع نیز برای ما یک نشانه بوده، زیرا معمولاً در چنین برنامه‌هایی تعداد زنان با فاصله بیشتری از مردان است، اما در اینجا مردان نیز استقبال کردند.

موسوی‌چلک در پاسخ به این پرسش که در این پیمایش چه اختلالاتی مورد بررسی قرار گرفت، توضیح داد: در این سنجش تمرکز سازمان بر تشخیص اختلال پس از حادثه (PTSD) بوده است؛ به گونه‌ای که فرد پس از تکمیل پرسشنامه و بررسی وضعیت او، در صورتی که وضعیت فرد عادی بود، به‌صورت خودکار نیازی به تکمیل فرم مرحله دوم نداشت. اما اگر فرد وارد مرحله دوم می‌شد، بسته به شرایط یا بسته‌های آموزشی دریافت می‌کردند. در این میان، عده‌ای فراتر از این سطح بودند؛ به این معنا که بیش از ۷۰ هزار نفری که الزاماً نیازمند دریافت مداخلات تخصصی در این حوزه بودند، وضعیت آنها به صورت تخصصی پیگیری می‌شود.

موسوی‌چلک درباره پیگیری وضعیت این افراد نیز و تمایل آنها به استفاده از مداخلات روانشناختی اظهار کرد: بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد از این ۷۰ هزار نفر به پیگیری‌های سازمان پاسخ دادند. البته بعضی افراد پس از تماس، از دریافت خدمات از مجموعه ما انصراف دادند. ممکن است خودشان به بخش خصوصی مراجعه کرده و خدمات دریافت کرده باشند.

انتهای پیام