مهدی نورمحمدی در گفت‌وگو با ایسنا ضمن تبریک روز قزوین، با اشاره به تأثیر انقلاب مشروطه بر تاریخ ایران اظهار کرد: عارف قزوینی شاعر عصر بیداری که با سرودن غزل‌های سیاسی و تصنیف‌های ملی و میهنی هنر خود را در حافظه تاریخی ایرانیان ثبت کرد؛ او نخستین کسی بود که پیوندی میان غزل عاشقانه و سیاست زد.

وی ادامه داد: انقلاب مشروطه فرصتی برای تحول در همه شئون زندگی ایرانیان بود. تحول صورت‌گرفته در شعر مشروطه نیز مرهون آرمان‌های این انقلاب است چراکه انقلاب مشروطه بستری فراهم آورد تا ذوق و قریحه ادبی را در خدمت مطالبات ملت و بیداری بیداری اجتماعی متبلور کند.

این سندپژوه تصریح کرد: ﯾﮑﯽ از ﺷﺎﻋﺮانﺑﺰرگ اﻧﻘﻼب ﻣﺸﺮوﻃﯿﺖ که به این واسطه نام او بر سر زبان‌ها افتاد، ﻋﺎرف قزوینی بود. اﮔﺮ اﻧﻘﻼب ﻣﺸﺮوﻃﯿﺖ به ثمر نمی‌رسید عارف قزوینی همچون شاعران متوسط دیگری بود که در زمینه ادبیات فعالیت می‌کرد.

وی افزود: این تحول تاریخی منجر به آگاهی ملت، مبارزه با ظلم و جلوگیری از نفوذ بیگانگان بود. این رخداد علاوه بر عارف قزوینی منجر به دگرگونی زندگی شاعران عصر بیداری دیگری  چون ملک شعرا، نسیم شمال، علی‌اکبر دهخدا و ادیب‌الممالک فراهانی شد.

نورمحمدی درخصوص عارف قزوینی تشریح کرد: تا قبل از عارف قزوینی تصنیف شکل سیاسی و اجتماعی را به خود ندیده بود. اما او آمد تا نخستین کسی باشد که با تصنیف‌های سیاسی و اجتماعی نقش پررنگ خود را در بیداری مردم زمانه خود ایفا کند.

وی افزود: نکته مهمی که در عصر مشروطه وجود دارد این است که، عارف در زمانه‌ای تصنیف را می‌سرود که کمتر از ۱۰ درصد مردم زمان سواد داشتند. اهمیت ان موضوع در این است که عارف باید به زبان مردم اشعار خود را می‌سرود تا کسانی که سواد ندارند هم بتوانند این اشعار را متوجه شده و به حافظه بسپارند.

این پژوهشگر تاریخ با اشاره به این موضوع که عارف قزوینی بنیانگذار کنسرت عمومی است، عنوان کرد: باوجود تعداد کم افراد باسواد، مردم زبان شعر را به خوبی متوجه می‌شدند از این رو عارف قزوینی و غلامحسین درویش ملقب به درویش‌خان جزو نخستین کسانی بودند که کنسرت عمومی را در جامعه برای مردم عادی تعریف کردند.

وی به نقل از مرتضی نی داود که نوازنده آخرین کنسرت‌های عارف قزوینی بود، افزود: کنسرت‌های عارف به قدری محبوب و تأثیرگذار بود که علاوه بر پر شدن ظرفیت ۶۰۰ نفری گراند هتل ۲۰۰ نفر هم ایستاده به تماشا می‌پرداختند. تشویق‌ها گاهی آنقدر شدید بود که عارف مجبور می‌شد خوانندگی را متوقف کند. 

نورمحمدی افزود: درواقع یکی از راه‌های انتشار اشعار عارف در زمانی که رادیو و تلویزیون نبود کنسرت بود. اما علاوه بر کنسرت عمومی اشعار عارف از طریق راه‌های دیگری مثل نوازنده‌های خیابانی هم به گوش مردم می‌رسید.  

وی درخصوص آثار ادبی و هنری عارف قزوین عنوان کرد: دیوان اشعار که شامل غزل، قصیده، تصنیف و قطعه می‌شود که میراث ادبیات به شمار می‌رود. 

این سندپژوه در پایان با اشاره به تألیفاتی که در این زمینه انجام داده تشریح کرد: پژوهش ۳۰ ساله بنده در خصوص عارف قزوینی منجر به تألیف هفت اثر از این شاعر بزرگ شد. این کتاب‌ها شامل: «عارف قزوینی نغمه سرای ملی ایران»، «دیوان عارف قزوینی» شامل اشعار چاپ نشده عارف،  «خاطرات عارف قزوینی» شامل دست‌نوشته‌های منتشر نشده، «نامه‌های عارف قزوینی»، «اخبار عارف قزوینی در مطبوعات»، «عارف قزوینی و شاعران زمانه‌اش» و «عارف موسیقی‌دان» می‌شود.

انتهای پیام