پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۲:۲۳
وقتی «حشره» به قهرمان یک داستان تبدیل می‌شود

وقتی «حشره» به قهرمان یک داستان تبدیل می‌شود

خراسان رضوی (ایسنا) - کارگردان تئاتر «حشره‌کش»، با اشاره به شکل‌گیری ایده این نمایش از یک طرح سینمایی، گفت: تفاوت رفتار انسان با حیوانات و حشرات و این پرسش که چرا نسبت به برخی موجودات احساس محبت و نسبت به برخی دیگر احساس انزجار داریم، جرقه اولیه شکل‌گیری این نمایش بوده است.

کیوان صباغ در گفت‌وگو با ایسنا درباره ایده اولیه شکل‌گیری تئاتر حشره‌کش، اظهار کرد: ایده اصلی نمایش از مطلبی شکل گرفت که در واقع طرح یک فیلم سینمایی بود. در آن طرح، داستان درباره مردی بود که حیوان خانگی‌اش یک ملخ است و همین موضوع باعث شد ایده‌ای در ذهن من شکل بگیرد.

وی ادامه داد: ما انسان‌ها در بیشتر مواقع با حیوانات مهربان هستیم و نسبت به آن‌ها احساس علاقه و محبت داریم، اما وقتی صحبت از حشرات می‌شود، رفتارمان متفاوت است و معمولاً آن‌ها را از بین می‌بریم. همین موضوع باعث شد این پرسش برای من ایجاد شود که چه تفاوتی بین یک حیوان با حیوان دیگر وجود دارد و چرا نوع برخورد ما با موجودات مختلف تا این اندازه متفاوت است.

این کارگردان تئاتر اضافه کرد: این پرسش، نقطه شروع شکل‌گیری ایده نمایش بود و از همین جا تلاش کردم آن را به یک موقعیت نمایشی تبدیل کنم. طبیعتاً ایده اولیه در ادامه مسیر تغییراتی پیدا کرد و داستان و ساختار نمایش به تدریج شکل گرفت، تا در نهایت به اثری برسیم که امروز آماده اجراست.

صباغ درباره داستان نمایش بیان کرد: داستان نمایش درباره یک مستأجر است که یک خانه بسیار ارزان در شمال تهران پیدا می‌کند. برای یک مستأجر، پیدا کردن خانه‌ای با چنین شرایطی می‌تواند اتفاق خوبی باشد، اما این خانه در کنار قیمت پایین، چند شرط خاص هم دارد که صاحبخانه برای مستأجر تعیین کرده است. یکی از این شروط این است که صاحبخانه اجاره شش ماه نخست را دریافت می‌کند و اگر مستأجر به هر دلیلی خانه را تخلیه کند، این مبلغ به او بازگردانده نمی‌شود. دلیل این شرط نیز شرایط خاص آپارتمان است، چراکه این خانه پر از حشرات مختلف است و تا آن‌جا که در داستان مطرح می‌شود، هیچ‌کس تاکنون نتوانسته بیشتر از پنج روز در این آپارتمان دوام بیاورد.

وی درباره انتخاب بازیگران نمایش خاطرنشان کرد: بیشتر بازیگران نمایش همان بچه‌های تیم همیشگی خودمان هستند و پیش از این نیز با آن‌ها اجرا داشته‌ایم. بنابراین اعضای گروه تا حد زیادی با یکدیگر آشنایی دارند و تجربه همکاری قبلی میان آن‌ها وجود دارد.

کارگردان تئاتر «حشره‌کش» درباره مهم‌ترین چالش‌های تولید نمایش، ادامه داد: یکی از سخت‌ترین بخش‌های کار، طولانی شدن روند تولید بود. ما دو بار تا امروز قصد داشتیم نمایش را اجرا کنیم اما به دلیل شرایط کشور، امکان اجرا فراهم نشد. این اتفاق باعث شد فرآیند تولید نمایش بسیار طولانی شود و چیزی نزدیک به ۱۰ ماه زمان ببرد. این در حالی است که در نمایش‌های قبلی معمولاً یک ماه و نیم تا دو ماه تمرین می‌کردیم و بعد وارد مرحله اجرا می‌شدیم.

صباغ بیان کرد: وقتی یک گروه نمایشی برای مدت مشخصی تمرین می‌کند و قرار است بعد از آن وارد اجرا شود، انرژی و برنامه‌ریزی گروه نیز بر اساس همان زمان تنظیم می‌شود. اما وقتی اجرای نمایش چند بار به تعویق می‌افتد، روند کار طولانی و فرسایشی می‌شود. با وجود این، تلاش کردیم کار را ادامه دهیم و در نهایت نمایش را برای اجرا آماده کنیم.

تماشاگر تئاتر، تماشاگر تئاتر است

وی درباره مخاطب هدف نمایش، اضافه کرد: از نظر من تئاتر عام و خاص ندارد. تماشاگر تئاتر، تماشاگر تئاتر است. طبیعتاً من برای هر نمایش مخاطب هدفی در نظر دارم، اما مخاطب هدف این نمایش فقط یک قشر خاص نیست و می‌تواند اقشار مختلف جامعه را دربر بگیرد. تلاش ما این بوده که نمایش بتواند با مخاطبان مختلف ارتباط برقرار کند. به نظرم تئاتر نباید خودش را محدود به یک گروه خاص از جامعه کند و یک اثر نمایشی می‌تواند در عین داشتن مخاطب هدف مشخص، طیف گسترده‌ای از تماشاگران را با خود همراه کند.

این کارگردان تئاتر درباره طراحی صحنه و دیگر عناصر اجرایی نمایش خاطرنشان کرد: در این نمایش طراحی صحنه ویژه و پرطمطراقی نداریم. طراحی صحنه بیشتر کاربردی است و قرار نیست حجم زیادی از جلوه‌های بصری، فضای نمایش را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، نور، موسیقی، لباس و گریم در این نمایش به اندازه بازیگر اهمیت دارند و نقش ایفا می‌کنند. این عناصر در کنار بازی بازیگران قرار می‌گیرند و در شکل دادن به فضای نمایش مؤثر هستند. بنابراین اگرچه طراحی صحنه خیلی پرطمطراق نیست، اما سایر عناصر اجرایی جایگاه مهمی در این اثر دارند.

صباغ درباره سبک کمدی نمایش « حشره کش»، اضافه کرد: جنس کمدی این نمایش تقریباً شبیه نمایش‌های قبلی من است. من در مجموع دو دسته نمایش دارم، نمایش‌های تراژیک و نمایش‌های کمدی. این اثر نیز در دسته نمایش‌های کمدی قرار می‌گیرد. البته این شباهت به معنای مشابه بودن داستان یا ساختار نیست. شباهت این نمایش با نمایش‌های کمدی قبلی من بیشتر در فضای اثر است. اینجا نیز با کمدی موقعیت و موسیقی مواجه هستیم، اما داستان، ساختار و محتوای نمایش با آثار قبلی متفاوت است.

وی درباره وضعیت تئاتر مشهد، خاطرنشان کرد: تئاتر مشهد همیشه در کشور پیشرو بوده است. بعد از تهران، مشهد همواره یکی از پرمخاطب‌ترین و پرافتخارترین قطب‌های تئاتری کشور بوده و هنرمندان این شهر در سال‌های مختلف فعالیت‌های مهمی داشته‌اند. با توجه به شرایطی که در یک سال گذشته داشته‌ایم، تئاتر مشهد نیز مانند همه صنوف و شغل‌های دیگر دستخوش تغییراتی شده است. آن رونقی که تئاتر مشهد در گذشته داشته، در حال حاضر وجود ندارد و فعلاً با شرایط متفاوتی روبه‌رو هستیم.

این کارگردان تئاتر با بیان اینکه این وضعیت نیازمند تلاش بیشتر هنرمندان است، اضافه کرد: باید تلاش کنیم دوباره این رونق را به تئاتر مشهد برگردانیم. گروه‌های نمایشی، سالن‌ها و هنرمندان همه بخشی از این جریان هستند و اگر مخاطب نیز دوباره به سالن‌های تئاتر برگردد، می‌توان امیدوار بود که شرایط بهتری شکل بگیرد.

انتهای پیام

آخرین اخبار استان‌ها