باقر نظامی امروز پنج شنبه ۱۲ شهریور در حاشیه دوره ملی تخصصی مطالعات سیستماتیک حیات وحش و روشهای ظرفیتسازی جوامع محلی در راستای حفاظت پایدار گونه یوزپلنگ آسیایی که با حضور استانهای یوزخیر کشور در شهرستان جغتای برگزار شد، در گفت و گو با ایسنا ضمن قدردانی از میزبانی و برگزاری این دوره، اظهار کرد: پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی از سال ۱۳۸۰ با همکاری سازمان حفاظت محیطزیست، صندوق جهانی طبیعت و دفتر عمران سازمان ملل متحد آغاز شد و هدف اصلی آن حفاظت از آخرین جمعیت باقی مانده یوزپلنگ آسیایی در ایران بود.
وی افزود: در آن مقطع، یوزپلنگ آسیایی از سال ۱۳۶۱ در هیچ نقطهای از قاره آسیا ثبت نشده بود و ایران به عنوان آخرین زیستگاه این گونه، مسئولیت مهمی در حفاظت از آن برعهده داشت.
مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی ادامه داد: این پروژه طی حدود ۱۸ سال فعالیت، اقدامات مختلفی را در هفت استان کشور دنبال کرد اما در سال ۱۳۹۸ متوقف شد و از اردیبهشتماه سال ۱۴۰۴، پس از چند سال وقفه، فعالیتهای پروژه بار دیگر از سر گرفته شد.
نظامی با اشاره به اهمیت یوزپلنگ آسیایی به عنوان یکی از گونههای شاخص و نمادهای طبیعی ایران گفت: حفاظت از یوزپلنگ تنها به حفاظت از یک گونه محدود نمیشود، بلکه صیانت از زیستگاه، اکوسیستم و گونههای جانوری و گیاهی مرتبط با آن را نیز شامل میشود.
وی بیان کرد: بخش قابل توجهی از زیستگاههای یوز در مناطق خشک و دور از دسترس قرار دارد؛ مناطقی که از نظر اکولوژیک اهمیت زیادی دارند و حفاظت از آنها میتواند در کاهش تخریب سرزمین، حفظ تنوع زیستی و مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی نیز مؤثر باشد.
ضرورت نگاه فرا منطقهای به حفاظت از یوزپلنگ
مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با تأکید بر نقش جوامع محلی در حفاظت از زیستگاههای یوزپلنگ اظهار کرد: توجه به معیشت جوامع محلی، توسعه بومگردی و طبیعتگردی مسئولانه و ایجاد ارتباط میان حفاظت و منافع جوامع محلی، از دیگر محورهای مورد توجه در رویکرد جدید پروژه است.
وی بیان کرد: در سالهای گذشته بخشهایی از زیستگاههای یوز در استانهایی مانند یزد، کرمان، اصفهان و خراسان جنوبی از دست رفته یا ارتباط خود را با زیستگاههای اصلی از دست دادهاند و در شرایط کنونی، حفظ و تقویت زیستگاههای باقی مانده اهمیت دوچندان دارد.
نظامی با اشاره به جابهجاییهای گسترده یوزپلنگها گفت: بررسیهای انجام شده نشان میدهد این گونه در طول سالهای گذشته جابهجاییهای قابل توجهی میان زیستگاهها داشته است؛ از این رو نمیتوان حفاظت را تنها به زیستگاههای اصلی و شناخته شده محدود کرد و مناطق پیرامونی و زیستگاههای بالقوه نیز باید در برنامههای حفاظتی مورد توجه قرار گیرند.
وی خراسان رضوی را از جمله استانهای مهم در این رویکرد دانست و تصریح کرد: با توجه به ظرفیتهای زیستگاهی استان و قرار گرفتن بخشهایی از آن در محدوده پراکنش یوزپلنگ، تلاش داریم لکههای زیستگاهی پیرامونی را نیز در اولویت برنامههای حفاظتی قرار دهیم.
آموزش تخصصی؛ کلیدی برای ارتقای توان حفاظتی در زیستگاههای یوزپلنگ
مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با تأکید بر اینکه دانش و تخصص نیروهای انسانی مهمترین ابزار صیانت از حیات وحش است، گفت: برگزاری دورههای آموزشی برای محیطبانان و کارشناسان، نقش تعیین کنندهای در افزایش دانش و توان تخصصی نیروهای حفاظتی ایفا میکند.
نظامی اظهار کرد: تصمیم بر برگزاری یکی از دورههای آموزشی این پروژه در استان خراسان رضوی، از جمله اقدامات برای تقویت ظرفیتهای علمی در این منطقه بود.
وی افزود: ما آمادگی داریم تا دورههای آموزشی تخصصی در زمینه یوزپلنگ و سایر گونههای شاخص زیستگاههای این گونه را در سطح شهرستانها و پاسگاههای محیطبانی استان نیز برگزار کنیم تا فرآیند توسعه دانش و تبادل تجربه میان نیروهای محیطزیست به صورت مستمر ادامه یابد.
ارتباط مستقیم دانش محیطبان با اثربخشی حفاظت
مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با تأکید بر اهمیت سرمایههای انسانی در حوزه حفاظت از تنوع زیستی خاطرنشان کرد: مهمترین ابزار حفاظت، دانش و تخصص نیروهای انسانی است؛ هراندازه دانش محیطبانان و کارشناسان درباره گونهها، زیستگاهها و تهدیدهای پیشروی آنها افزایش یابد، امکان حفاظت مؤثرتر از تنوع زیستی نیز فراهم خواهد شد.
این دوره آموزشی که با هدف ارتقای مهارتهای تخصصی برگزار شد، به مدت دو روز در شهرستان جغتای استان خراسان رضوی و با همکاری یک شرکت تهیه و تولید مواد معدنی برگزار گردید.
انتهای پیام
