در واقع، هدف از حرکت به سمت اصلاحنژاد و مدیریت علمی تولیدمثل، تنها افزایش تعداد دام یا تولید گوشت بیشتر نیست، بلکه افزایش بهرهوری اقتصادی گله و کاهش هزینههای تولید نیز در کانون توجه قرار دارد. انتخاب دامهای مولد برتر، تولید برههای سالمتر و با رشد مناسب، کاهش فاصله زایشها و مدیریت دقیقتر تغذیه و نگهداری میتواند به افزایش بازدهی هر رأس دام منجر شود؛ موضوعی که در شرایط افزایش هزینههای نهاده و محدودیت منابع، میتواند به تقویت درآمد دامداران و پایداری تولید گوشت قرمز در استان کمک کند.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمانجهادکشاورزی استان همدان با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه اصلاحنژاد دام سبک، از اجرای گسترده طرحهای اصلاحنژادی و همزمانسازی فحلی در سطح استان خبر داد و گفت: آمار دامهای تحت عملیات اصلاحنژادی به ۲۴ هزار و ۶۶۳ رأس رسیده که در مقایسه با سالهای گذشته، جهشی قابل توجه داشته است.
میثم پورطلوعی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به نقش اصلاحنژاد در افزایش سازگاری دام با تغییرات اقلیمی، اظهار کرد: اصلاحنژاد دام سبک تنها یک اقدام علمی نیست، بلکه میتواند به صورت مستقیم بر افزایش نرخ برهگیری، بهبود کیفیت لاشه، کاهش تلفات و افزایش سازگاری دام با شرایط تغییرات اقلیمی و کمآبی تأثیرگذار باشد.
وی با اشاره به روند اجرای برنامههای اصلاحنژادی در استان، افزود: در سال ۱۴۰۱ مجموع دامهای تحت عملیات اصلاحنژادی ۳۲۳۰ رأس بود که با پیگیری برنامههای ترویجی و توسعه فعالیتهای این حوزه، این رقم به ۲۴ هزار و ۶۶۳ رأس افزایش یافته است.
پورطلوعی یکی از اقدامات مهم انجامشده در این زمینه را اجرای تکنیک «همزمانسازی فحلی دام سبک» دانست و گفت: این تکنیک با هدف کنترل زمان زایش و افزایش نرخ دوقلوزایی انجام میشود و در مجموع ۲۴ هزار و ۳۶۳ رأس دام سبک در استان تحت عملیات همزمانسازی فحلی قرار گرفتهاند.
وی ادامه داد: از این تعداد، همزمانسازی فحلی ۱۸ هزار و ۹۶۳ رأس با تمایل و هزینه مستقیم دامداران انجام شده است که نشاندهنده اعتماد دامداران به اثربخشی و بازده اقتصادی این طرحهاست.
۵.۲ میلیون واحد دامی؛ ظرفیت بزرگ همدان در تولیدات دامی
وی خاطر نشان کرد: استان همدان در کنار ظرفیتهای موجود در حوزه اصلاحنژاد دام سبک، از ظرفیت قابل توجهی در بخش دام و طیور برخوردار است.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهادکشاورزی استان همدان با اشاره به این ظرفیتها گفت: استان همدان دارای ۵.۲ میلیون واحد دامی، ۱۷۶۰ واحد صنعتی و ۳۸۲ هزار کلنی زنبور عسل است و مجموع تولیدات بخش دام و طیور استان در سال گذشته از ۵۹۰ هزار تن فراتر رفت.
پورطلوعی بیان کرد: از این میزان تولید، ۴۱۰ هزار و ۷۹۲ تن شیر خام، ۳۲ هزار و ۳۶۵ تن گوشت قرمز، ۸۵ هزار و ۸۴۰ تن گوشت طیور، ۲۰ هزار و ۷۵ تن تخممرغ و ۳۵۸۵ تن عسل تولید شده است.
وی با اشاره به جمعیت دامی استان، گفت: ۱۶۲ هزار رأس گاو و گوساله، بیش از ۲.۲ میلیون رأس گوسفند و بره و ۱۷۵ هزار رأس بز در استان همدان وجود دارد که در این میان سهم استان از جمعیت گاو و گوساله کشور پنج درصد و از جمعیت گوسفند و بره ۲.۸ درصد است.
پورطلوعی سهم استان همدان از تولید شیر خام کشور را نیز ۳.۶ درصد برشمرد و گفت: تولید سالیانه گوشت قرمز استان همدان ۳۲ هزار و ۳۶۵ تن است.
همزمانسازی زایش؛ نسخه عشایر برای کاهش تلفات دام
در کنار برنامههای اصلاحنژادی، جامعه عشایری استان همدان نیز از ظرفیت همزمانسازی زایش برای افزایش بهرهوری دامهای خود استفاده کرده است.
مدیر امور عشایری استان همدان در گفتوگو با ایسنا از همزمانسازی زایش ۷۵۰۰ رأس دام سبک عشایری از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد و گفت: این اقدام با هدف افزایش راندمان تولیدمثل، مدیریت بهتر فرآیند زایش، کاهش تلفات و افزایش بهرهوری دام انجام شده است.
جعفر کاویانیدلشاد با بیان اینکه همزمانسازی زایش یکی از اقدامات تخصصی برای افزایش بهرهوری در دامداری عشایر است، اظهار کرد: مدیریت علمی زمان زایش این امکان را فراهم میکند که فرآیند زایش با برنامهریزی و نظارت بهتر انجام شود و در نتیجه میزان تلفات دام کاهش و بازده تولید افزایش یابد.
وی افزود: افزایش بهرهوری دام در نهایت به تقویت تولید گوشت قرمز و افزایش نقش عشایر در تأمین امنیت غذایی منجر خواهد شد.
کاویانیدلشاد با اشاره به ظرفیت تولید گوشت قرمز در جامعه عشایری استان همدان، خاطرنشان کرد: عشایر استان سالانه حدود ۶۰۰۰ تن گوشت قرمز تولید میکنند و این میزان، حدود ۲۰ درصد گوشت قرمز مورد نیاز جمعیت استان را تأمین میکند.
وی ادامه داد: اداره امور عشایری استان همدان با اجرای برنامههای تخصصی، ارائه خدمات مستمر و ارتقای دانش دامداری عشایر تلاش دارد بهرهوری دامداری را افزایش داده و ضمن بهبود وضعیت معیشتی عشایر، نقش این قشر مولد را در تأمین امنیت غذایی کشور تقویت کند.
به گزارش ایسنا، آنچه در مجموعه این اقدامات بیش از همه اهمیت دارد، حرکت دامداری سنتی و نیمهسنتی به سمت مدیریت علمی تولیدمثل و اصلاح ژنتیکی دام است؛ رویکردی که در شرایط افزایش هزینههای تولید، محدودیت منابع آبی و تغییرات اقلیمی، میتواند به جای افزایش صرف تعداد دام، بر افزایش بهرهوری، کاهش تلفات و تولید بیشتر از دام موجود تمرکز کند.
از سوی دیگر، ورود مستقیم دامداران به اجرای طرحهای اصلاحنژادی و پرداخت هزینه برای همزمانسازی فحلی نشان میدهد این فناوریها در صورت ارائه آموزش و خدمات مناسب، ظرفیت تبدیل شدن به یک ابزار اقتصادی برای دامداران را دارند؛ ظرفیتی که میتواند در کنار تولید سالانه بیش از ۳۲ هزار تن گوشت قرمز در استان و ۶۰۰۰ تن گوشت توسط عشایر، جایگاه همدان را در زنجیره تولید گوشت قرمز کشور بیش از پیش تقویت کند.
انتهای پیام
