نورالله مصطفینژاد در گفتوگو با ایسنا، خطاب به سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی جامعه عشایری کشور، اظهار کرد: گردشگری عشایری بهعنوان یکی از محورهای جدید توسعه گردشگری فرهنگی کشور مورد توجه قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: جامعه عشایری ایران را یکی از ارزشمندترین سرمایههای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی کشور دانست و افزود: جامعه عشایری علاوه بر نقش مهم در تولید محصولات پروتئینی و کشاورزی، ظرفیتهای کمنظیری در حوزه فرهنگ، آداب و رسوم، موسیقی، پوشاک، صنایعدستی، غذاهای سنتی، معماری بومی، کوچ، طبیعتگردی و گردشگری روستایی و عشایری دارد.
مصطفینژاد با بیان اینکه سبک زندگی عشایری تنها یک شیوه معیشت نیست، تصریح کرد: این سبک زندگی بخشی از میراث زنده و هویت فرهنگی ایران است که نسل به نسل منتقل شده و میتواند در قالب گردشگری فرهنگی، طبیعتگردی و گردشگری تجربهمحور مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
وی با اشاره به افزایش تقاضا برای گردشگری مبتنی بر تجربه و فرهنگ بومی، پیشنهاد کرد با تدوین یک برنامه ملی، ظرفیتهای عشایری کشور از یک ظرفیت کمتر استفادهشده به مقاصد گردشگری فرهنگی و اقتصادی پایدار تبدیل شود.
پیشنهاد تدوین «طرح ملی گردشگری عشایرمحور ایران»
مسئول امور عشایر بروجرد خاطرنشان کرد: وزارت میراث فرهنگی با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، سازمان امور عشایر ایران، استانداریها، فرمانداریها، دانشگاهها و تشکلهای عشایری، «طرح ملی گردشگری عشایرمحور ایران» را تدوین کند.
به گفته وی، در این طرح میتوان ظرفیتهایی همچون مسیرهای کوچ، سیاهچادرها، تولیدات دامی و کشاورزی، غذاهای سنتی، موسیقی، پوشاک، صنایعدستی و آیینهای محلی را شناسایی و بهعنوان مقصد یا مسیر گردشگری معرفی کرد.
مصطفینژاد، ایجاد و ساماندهی اقامتگاهها و کمپهای بومی عشایری، راهاندازی کانونهای گردشگری عشایری، برگزاری جشنوارههای ملی و منطقهای، ایجاد بازارچههای عرضه محصولات عشایری، آموزش جامعه عشایری در زمینه میزبانی گردشگران و بازاریابی و همچنین ایجاد سامانه ملی معرفی مقاصد گردشگری عشایری از دیگر پیشنهادها مطرح کرد.
مصطفینژاد همچنین بر مستندسازی فرهنگ، آداب و رسوم، موسیقی، پوشاک و شیوه زندگی عشایر بهعنوان میراث فرهنگی زنده کشور تأکید کرد.
ایجاد «پژوهشگاه صنایعدستی عشایر»
وی یکی دیگر از پیشنهادهای خود را ایجاد «پژوهشگاه صنایعدستی عشایر» عنوان کرد و گفت: یکی از خلأهای مهم در حوزه صنایعدستی عشایر، فاصله میان دانش و مهارت سنتی عشایر با پژوهش، نوآوری، طراحی محصول، بستهبندی، برندسازی و دسترسی به بازارهای جدید است.
مسئول امور عشایر بروجرد بیان کرد: مراکز پژوهشی و نوآوری صنایعدستی عشایری با محوریت دانشگاهها، مراکز علمی، هنرمندان و صنعتگران بومی ایجاد شود تا ضمن شناسایی و مستندسازی صنایعدستی اصیل، زمینه احیای رشتههای در معرض فراموشی، انتقال مهارت به نسل جوان، طراحی محصولات جدید با حفظ اصالت فرهنگی و ارتقای کیفیت و بستهبندی محصولات فراهم شود.
به گفته وی، ایجاد برند ملی صنایعدستی عشایری، تشکیل بانک اطلاعاتی هنرمندان و تولیدکنندگان، بررسی بازارهای داخلی و خارجی و حمایت از زنان و جوانان عشایری در توسعه کسبوکارهای صنایعدستی نیز میتواند در دستور کار این مراکز قرار گیرد.
بروجرد؛ پیشنهاد پایلوت ملی گردشگری عشایری
مصطفینژاد با اشاره به ظرفیتهای شهرستان بروجرد در حوزه گردشگری، طبیعت، میراث فرهنگی، صنایعدستی و فرهنگ بومی، پیشنهاد کرد این شهرستان بهعنوان پایلوت ملی اجرای طرح گردشگری عشایرمحور و توسعه صنایعدستی عشایری انتخاب شود.
وی اظهار کرد: بروجرد میتواند با استفاده از ظرفیت دستگاههای اجرایی، جامعه عشایری، تشکلهای مردمنهاد، تعاونیهای عشایری، دانشگاهها و بخش خصوصی، به الگویی قابل تعمیم برای سایر شهرستانها و استانهای عشایری کشور تبدیل شود.
وی، راهاندازی یک «دهکده یا مجموعه گردشگری عشایری بروجرد» را از دیگر پیشنهادهای این طرح عنوان کرد و افزود: در این مجموعه میتوان سبک زندگی، تولیدات، غذاهای سنتی، صنایعدستی، سیاهچادر، موسیقی و آداب و رسوم عشایر را به گردشگران معرفی کرد.
مسئول امور عشایر بروجرد ادامه داد: یک مرکز پژوهش، آموزش و نوآوری صنایعدستی عشایری در این شهرستان ایجاد شود تا بهعنوان هسته اولیه طرح پژوهشگاه صنایعدستی عشایر فعالیت کند و پس از ارزیابی نتایج، الگوی آن در سایر استانهای عشایری کشور توسعه یابد.
ایجاد برند ملی گردشگری عشایری ایران
وی همچنین بر ضرورت ایجاد «برند ملی گردشگری عشایری ایران» تأکید کرد و گفت: این برند میتواند ظرفیتهای عشایری کشور را در یک چارچوب واحد معرفی کرده و برای هر استان متناسب با فرهنگ و ویژگیهای بومی، هویت گردشگری اختصاصی تعریف کند.
مصطفینژاد معتقد است که گردشگران داخلی و خارجی باید بتوانند از طریق این برند، مقصد، مسیر، محل اقامت، صنایعدستی، غذا، جشنوارهها و تجربههای اصیل عشایری را شناسایی و انتخاب کنند.
گردشگری عشایری؛ فرصتی برای معیشت پایدار
مسئول امور عشایر بروجرد با بیان اینکه هدف از این طرح صرفاً افزایش تعداد گردشگران نیست، تصریح کرد: گردشگری باید به ابزاری برای توسعه اقتصادی و اجتماعی جامعه عشایری تبدیل شود.
وی افزود: در صورت برنامهریزی صحیح، گردشگر میتواند بهصورت مستقیم از تولیدکننده عشایری خرید کند و ارزش افزوده حاصل از فروش محصولات، صنایعدستی، غذاهای محلی، خدمات اقامتی و تجربههای گردشگری در جامعه محلی باقی بماند.
مصطفینژاد، تشکیل «شورای ملی گردشگری و صنایعدستی عشایر» را نیز پیشنهاد کرد و گفت: این شورا میتواند با حضور نمایندگان وزارت میراث فرهنگی، سازمان امور عشایر ایران، وزارت جهاد کشاورزی، استانداریها، دانشگاهها و تشکلهای عشایری، مسئولیت سیاستگذاری، تدوین استانداردها، تعیین پایلوتها، جذب سرمایهگذاری و ارزیابی طرحهای گردشگری و صنایعدستی عشایری را بر عهده داشته باشد.
وی همچنین خواستار توجه ویژه وزارت میراث فرهنگی به ظرفیت گردشگری عشایری شد و اظهار کرد: با حمایت و نگاه راهبردی وزارت میراث فرهنگی میتوان این ظرفیت ارزشمند ملی را از مرحله معرفی و شناسایی فراتر برد و آن را به یک برنامه عملیاتی، پایدار و درآمدزا برای جامعه عشایری ایران تبدیل کرد.
انتهای پیام
