محمدصادق مروارید در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به کارکرد موقوفاتی که با هدف خدمت به امام رضا(ع) و زائران شکل گرفتهاند، اظهار کرد: اساساً هر وقفی که به همت و ارادت دوستداران حضرت رضا(ع) شکل گرفته، با هدف ارائه خدمت به زائران و تسهیل زیارت ایشان بوده است.
وی افزود: قدیمیترین وقفنامهها عمدتاً بر توسعه فیزیکی بناهای پیرامونی حرم مطهر رضوی تمرکز داشتهاند که ازجمله آنها میتوان به موقوفات مسجد گوهرشاد، مدارس پریزاد، دو در و مدرسه علمیه میرزا جعفر سروقد اشاره کرد. بنابراین، کارکرد عمده این موقوفات در آن دوره، بر فراهمکردن فضاهای زیارتی، اسکان و تعلیم و تربیت استوار بوده است.
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی با اشاره به تغییر نیازهای زائران و متناسبشدن نیت و کارکرد موقوفات رضوی با این نیازها ادامه داد: به تناسب نیاز زائران و مجاوران، نیت واقفان نیز در طول ادوار تاریخی متنوعتر شده است. اگر در برههای از زمان، تمرکز بر ساخت و توسعه بناهای زیارتی بوده، در دورهای دیگر، نیازهایی همچون تنظیف، تعمیر و تعطیر مورد توجه قرار گرفته و در دورههای بعد نیز نیات واقفان به موضوعاتی مانند مفروشکردن فضاها، مرمت، بازسازی و تأمین روشنایی اختصاص یافته است.
بخش مهمی از نیازهای حرم و زائران رضوی از محل موقوفات تأمین میشود
مروارید با اشاره به مهمترین نیازهای زائران که از محل درآمد موقوفات تأمین میشود، تصریح کرد: اطعام زائران، تأمین روشنایی، تنظیف و پاکیزگی، تعمیر بیوتات حرم مطهر، تعطیر و خوشبو ساختن فضای ملکوتی حرم و مفروشکردن رواقها و صحنهای شریف، ازجمله مهمترین نیازهایی است که از محل موقوفات تأمین میشود.
وی ادامه داد: افزون بر این، سایر نیازهای حرم مطهر و زائران گرامی، ازجمله توسعه فضاهای زیارتی و ارائه خدمات متنوع برای تسهیل زیارت نیز از محل عوائد موقوفات و درآمدهای حاصل از آنها پوشش داده میشود.
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی خاطرنشان کرد: گستره خدمات آستان قدس رضوی فراتر از حریم قدسی حرم مطهر است و در عرصههای مختلفی همچون محرومیتزدایی، اشتغالزایی و خدمات فرهنگی و اجتماعی نیز جریان دارد که بخش قابل توجهی از این خدمات، از برکات موقوفات و درآمدهای حاصل از آنها بهرهمند شدهاند.
تمرکز وقفهای جدید بر نیازهای روز زائران رضوی
مروارید با اشاره به شکلگیری وقفهای جدید متناسب با نیازهای امروز زائران و شهر مشهد اظهار کرد: از تجهیزات پزشکی و سایر اقلام مورد نیاز گرفته تا تأمین زائربر و حتی فراهم کردن فضاهای اسکان برای زائران، متناسب با اقتضائات هر زمان و مکان، وقفهایی شکل گرفته است.
وی افزود: در پنج سال گذشته، بیشترین تمرکز در جذب وقفهای جدید بر موضوعاتی همچون اسکان زائران، محرومیتزدایی و تأمین نیازهای ضروری حرم مطهر رضوی بوده است.
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی با تأکید بر ضرورت توجه به نیازهای آینده در توسعه وقف رضوی بیان کرد: یک نهاد وقفی پویا باید همواره رصد و پایش مستمری نسبت به نیازهای مخاطبان خود داشته باشد. آستان قدس رضوی نیز تلاش و اهتمام خود را بر همین موضوع متمرکز کرده است و حوزههای اولویتدار وقف، متناسب با نیازسنجیهای انجامشده، احصا و برای واقفان و مخاطبان تبیین و تشریح میشود.
مروارید ادامه داد: بر این اساس، حوزههایی همچون تسهیل اسکان زائران، سلامت و تأمین دارو و درمان نیازمندان و همچنین تأمین نیازهای جدید حرم مطهر، متناسب با تغییرات و اقتضائات روز، از مهمترین حوزههای مورد نیاز برای توسعه وقف هستند.
استفاده از ابزارهای نوین مالی برای توسعه وقف رضوی
وی با اشاره به جایگاه اقتصادی وقف گفت: در جوامع اسلامی، وقف به عنوان ضلع سوم اقتصاد مطرح بوده و اهمیت آن در شکلگیری اقتصادی مبتنی بر آموزههای قرآنی بر کسی پوشیده نیست.
مدیر توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد رضوی تصریح کرد: بنیاد رضوی درصدد است با بهرهگیری از ابزارهای جدید مالی، ازجمله صندوق وقف سهام و سایر ابزارهای مالی نوین، زمینههای جدیدی برای توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی فراهم کند.
انتهای پیام
