به گزارش ایسنا، دکتر بیژن رنجبر در سی و پنجمین نشست شورای دانشگاه آزاد اسلامی گفت: امروز در شرایطی گرد هم آمدیم که ۶ ماه متفاوت و غرورآفرین تاریخ ایران را پشت سر گذاشتیم. فصل مقاومت ملت ایران از شهریور سال ۱۳۵۹، نخستین باری که ایران اسلامی مورد تجاوز دشمن بعثی قرار گرفت، آغاز شد. اما شگفتی بزرگ تاریخ پر التهاب ایران در پس کینهتوزی دشمنان این آب و خاک در این ۱۸۰ روز گذشته رقم خورده است. در برابر این حماسه، دشمنان پلید این ملت از هیچ تلاشی برای به نمایش درآوردن ابعاد خوی وحشیانه خود فروگذار نبودند. در ابتدای جنگ رمضان رهبر عزیز و عظیمالشأن ایران، حضرت آیتالله امام سیدعلی خامنهای را در تهران و ۱۵۶ تن از فرزندان او را در حمله به یک مدرسه به شهادت رساندند و در طول این جنگ، بزدلانه مراکز فرهنگی و آموزشی و دانشگاهها و اماکن تاریخی این کشور را از گزند خود بینصیب نگذاشتند.
دانشگاه آزاد ۲۲۵ شهید در دو جنگ اخیر تقدیم ایران کرده است
رنجبر بیان کرد: این دشمن خوار و زبون، در این روزهای اخیر با ادامه تجاوز به بخشهایی از ایران در کنار بهشهادترساندن تعدادی از هموطنانمان، صحنههایی را نیز رقم زد که از آنها نمیتوان بهسادگی عبور کرد. حتی یک مراسم عروسی که نمادی از آغاز یک زندگی باشد، به یکی دیگر از اسناد جنایت جنگی آمریکا تبدیل شد و در سیاهه اقدامات ضدبشری رئیسجمهور جانی آمریکا قرار گرفت.
وی افزود: در میان شهدای اخیر، اعضایی از خانواده دانشگاه آزاد هم حضور داشتند. علی فیاضی، دانشجوی مقطع کارشناسی پیوسته رشته مهندسی کامپیوتر دانشگاه آزاد اسلامی گلپایگان در تجاوز دشمن آمریکایی به جزیره لارک در استان هرمزگان به شهادت رسید. او دویست و بیست و پنجمین شهید دانشگاه آزاد در جنگهای ۴۰ روزه و ۱۲ روزه بود. یادآوری این عدد از چند جهت حائز اهمیت است؛ نخست اینکه انتقام خون شهدا برای هر یک از ما یک وظیفه است که در باب این وظیفه در ادامه توضیح خواهم داد. دوم، نباید بدون درک مختصات جدید ایران به مسیر فعالیتهای گذشته آموزش عالی ادامه داد و از تغییر در فضای پساجنگ غفلت کرد.
رنجبر خاطرنشان کرد: یادآوری تعداد شهدای دانشگاه بهانهای برای تأکید دوباره بر اهمیت پاسداشت یاد آنها به ویژه در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید است. باید آمار شهدای دانشگاه، نام استادان و دانشجویان شهید و واحدهای دانشگاهی مرتبط با آنان را با دقت ثبت، مستند و به نسل جدید منتقل کنیم. البته که یاد شهید نباید در مراسم باقی بماند؛ باید به مسئولیت نهادی تبدیل شود؛ این مهم، مأموریت دانشگاه است.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی عنوان کرد: اگر جنگ، جان انسانها را گرفت، دانشگاه نباید اجازه دهد هدف و اندیشه آنان به دست فراموشی سپرده شود. بنابراین بزرگداشت شهدای جنگ چهلروزه و شهدای حملات اخیر در آغاز سال تحصیلی فرصت ارزشمندی است تا به استاد و دانشجو یادآوری کنیم که این کلاسها، این آزمایشگاهها و این فرصتهای علمی، بر بستر فداکاری نسلی شکل گرفتهاند که امنیت و استقلال کشور را با هزینهای سنگین حفظ کردند و در برابر آنها مسئولیت داریم. امیدواریم برکات نام و یاد آنها در فعالیتهای دانشگاه جاری و ساری شود تا بتوانیم دانشگاهی در خور نام بزرگ ایران، قویتر، دقیقتر، مفیدتر و اثرگذارتر داشته باشیم.
خونخواهی رکن مهم گفتمان استقلال ملی است
دکتر رنجبر در ادامه افزود: امروز در شرایطی نشستی دیگر از شورای دانشگاه آزاد اسلامی را آغاز میکنیم که دلاورمردان نیروهای مسلح شجاع و مقتدر ایران، پنجه در پنجه دشمن از کیان ایران دفاع میکنند. در همین روزهای اخیر، حتماً اخبار رشادتهای آنها را در پاسخ به تجاوزهای اخیر شنیدهاید. شوربختانه با وجود چنین شرایطی و دورنشدن از صحنه نبرد، برخی نابخردانه با قلب واقعیت بهگونهای وانمود میکنند که گویی ایران در میان دو دور مذاکره به کشور مخاطب خود در سمت دیگر میز، شلیک کرده و آغازگر جنگ بوده است!
وی ادامه داد: دو جنگ در یک سال گذشته بر ایران تحمیل شد، آن هم هر دو در زمانی که در حال مذاکره بودیم و اما با عهدشکنی طرف مقابل که نمونه دیگر آن را حداقل در سه بند اصلی تفاهمنامه اخیر یعنی آزادسازی پولهای بلوکهشده، پایان جنگ در تمام جبههها و پذیرش ترتیبات ایران در هرمز هم دیدیم. متأسفانه عدهای تصور میکنند صلح پایدار صرفاً با چشمپوشی و عقبنشینی از خواستههای تضمینکننده امنیت به دست میآید، در حالی که این مقاومت و ایستادگی است که صلح پایدار به ارمغان میآورد و بازدارندگی را برای جلوگیری از تکرار دستدرازی دشمن خلق میکند.
رنجبر اظهار داشت: این بازدارندگی سرنوشت آینده ایران را خواهد ساخت و نمیتوان به آن در برابر دولتی که جز به گلوله زبان دیگری نمیفهمد، با توهم صلح یک طرفه که تفاوتی با تسلیم بیقید و شرط ندارد، دست یافت. برخی معتقدند اگر بخواهیم مدام به فکر انتقام باشیم نیز مشکلات دیگری ایجاد خواهد شد؛ در حالی که منطق خونخواهی در شرایط کنونی رکن مهم گفتمان استقلال ملی است.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با تاکید بر اینکه خونخواهی، مهمترین پشتوانه اجتماعی بازدارندگی است، عنوان کرد: در چنین شرایطی است که هزینه هرگونه اقدام علیه ایران به شکل قابلتوجهی افزایش خواهد یافت؛ بنابراین و از این منظر، خونخواهی نه دعوت به تداوم منازعه، بلکه سازوکاری برای جلوگیری از تکرار تجاوز و تثبیت بازدارندگی ملی است و مسیر تضمین استقلال ایران، از مسیر پاسداشت خون شهیدان و استمرار مطالبه خونخواهی میگذرد.
هرکس دغدغه پیشرفت دارد، پرچمدار مطالبه خونخواهی است
رنجبر تشریح کرد: شرایط امروز کشور را نمیتوان با منطق زمان عادی تحلیل کرد. ما با مجموعهای از تهدیدهای امنیتی، اقتصادی، فناورانه و شناختی مواجه هستیم. بدیهی است که توسعه اقتصادی، بدون امنیت و ثبات پایدار امکانپذیر نیست و امنیت نیز بدون بازدارندگی و صیانت از حقوق ملت دوام نخواهد داشت؛ بنابراین هر آنکه برای پیشرفت این مرزوبوم دغدغه دارد، پرچمدار مطالبه خونخواهی و انتقام است.
وی ادامه داد: در چنین راهبردی، نیروهای مسلح، مسئولیت خود را در حوزه دفاع و بازدارندگی و اجرای فرمان فرماندهی معظم کل قوا دنبال میکنند؛ دستگاه قضایی و حقوقی کشور باید مسیر پیگیری حقوقی و بینالمللی جنایتها را دنبال کند؛ دولت باید برای بهبود شرایط زندگی مردم، کاهش فشارهای اقتصادی و فعالسازی ظرفیتهای عمومی و ملی تلاش کند؛ و البته دانشگاه نیز باید سهم خود را در همین منظومه پیدا کند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با طرح این پرسش که سهم دانشگاه چیست؟ توضیح داد: سهم دانشگاه تولید قدرت علمی، تولید فناوری، تربیت سرمایه انسانی، افزایش بهرهوری، حل مسئله، ایجاد زیرساخت دانشی و تبدیل تهدید به ظرفیت است. این همان نقطهای است که مفهوم «خونخواهی» برای دانشگاه معنا پیدا میکند.
رنجبر تصریح کرد: اگر تحریم، ما را به خوداتکایی فناورانه برساند؛ اگر فشار اقتصادی، دانشگاه را به سمت بهرهوری و اقتصاد دانشبنیان سوق دهد؛ اگر جنگ، معماری حکمرانی علم را متحول کند؛ اگر تهدید فناورانه، نسل جدیدی از دانشمندان و متخصصان را تربیت کند؛ آنگاه بخشی از پاسخ تاریخی کشور شکلگرفته است.
وی افزود: ایران از نظر سرمایه انسانی، منابع، دانشگاه، تجربه تاریخی و ظرفیت تمدنی، مواد اولیه فراوانی در اختیار دارد؛ اما مسئله، فعالسازی این ظرفیتهاست که دانشگاه میتواند یکی از کاتالیزورهای این فعالسازی باشد. کاتالیزور خودش موضوع واکنش نیست، اما مسیر واکنش را تغییر میدهد؛ انرژی فعالسازی را کاهش میدهد و سرعت رسیدن به محصول را بالا میبرد. دانشگاه پساجنگ نیز باید چنین نقشی در اقتصاد، صنعت، حکمرانی، سلامت، امنیت غذایی، انرژی و فرهنگ داشته باشد. این مهم، یک پیشنیاز دارد که به قول دانشجویان اول باید آن را پاس کرد!
انسجام اجتماعی باید به یک منطق در حکمرانی تبدیل شود
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به وحدت و حفظ انسجام اجتماعی بیان کرد: روی دیگر خونخواهی بهعنوان یک راهبرد، توجه به وحدت و حفظ انسجام اجتماعی است. اگر تجربه جنگ اخیر یک درس روشن برای ما داشته باشد، آن درس این است که قدرت ملی فقط از تجهیزات و منابع تشکیل نمیشود؛ از کیفیت پیوند میان اجزای جامعه نیز ساخته میشود. ما برگرفته از تأکیدات رهبر معظم انقلاب اسلامی، انسجام اجتماعی را نه صرفاً یک مسئله حیاتی در شرایط بحران یا جنگ، بلکه بهعنوان یک نعمت عظیم و عامل شکست دشمن و بخشی از زیرساخت امنیت ملی میدانیم.
وی اضافه کرد: در پیامهای رهبر انقلاب نیز وحدت و انسجام، نه به معنای حذف اختلافنظر، بلکه بهعنوان ضرورتی راهبردی برای حفظ منافع ملی و عبور از تهدیدها مورد تأکید قرار گرفته است. این نگاه، باید از سطح توصیه سیاسی فراتر برود و به یک منطق حکمرانی تبدیل شود. فرمایش ایشان در پیام به مناسبت هفته دولت توصیه ایشان به لحاظ کردن پیوست انسجام اجتماعی در هر اقدامی را یادآوری میکند.
رنجبر ادامه داد: البته وحدت به معنای همشکلی نیست؛ جامعه منسجم نیز صرفاً مجموعهای از انسانها نیست؛ شبکهای از پیوندهای معنادار میان انسانهاست. در بیوفیزیک، آنچه عملکرد یک سامانه را تعیین میکند فقط اجزای آن نیست؛ معماری ارتباط میان اجزاست. در جامعه نیز چنین موضوعی وجود دارد؛ ممکن است سرمایه انسانی و منابع باشد، دانشگاههای متعددی هم وجود داشته باشند؛ اما اگر ارتباط میان این اجزا ضعیف باشد، خروجی نهایی کمتر از ظرفیت واقعی خواهد بود.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: انسجام باید بهعنوان یک فناوری اجتماعی دیده شود؛ فناوریای برای اتصال سرمایههای پراکنده، کاهش اصطکاک، افزایش اعتماد، تسهیل گردش اطلاعات و افزایش تابآوری. در زیستفیزیک، یک سامانه زنده با ثابت ماندن شکل خود زنده نمیماند؛ با تنظیم مداوم خود در برابر تغییرات زنده میماند. پس انسجام واقعی نیز به معنای منجمدکردن جامعه نیست؛ یعنی توان جامعه برای حفظ هویت و کارکرد خود در برابر تغییرات.
رنجبر توضیح داد: دانشگاه باید یکی از مهمترین آزمایشگاههای این انسجام باشد؛ جایی که اختلافنظر میتواند در کنار گفتوگو باقی بماند، نقد علمی میتواند در کنار تعلق ملی قرار گیرد و تنوع فکری، بهجای تبدیلشدن به گسست، به ظرفیت تولید راهحل تبدیل شود. ما باید از وحدت برای مقابله با تهدید عبور کرده و این مؤلفه مؤثر قدرت ملی را به عنصری پیشبرنده و آیندهساز تبدیل کنیم؛ همانگونه رهبر معظم انقلاب هم بر استفاده از ظرفیت آحاد ملت مبعوث تأکید داشتهاند. اگر مقاومت و انسجام، پیروزی ایران را در میدان رویارویی تثبیت کرد، ازاینپس همین وحدت باید به پیشران بازسازی، کارآمدی، توسعه و اقتدار پایدار کشور تبدیل شود؛ و هر اقدامی که به شکاف اجتماعی، فرسایش اعتماد عمومی و تضعیف همکاری میان ارکان کشور بینجامد، در نقطه مقابل این ضرورت تاریخی قرار خواهد گرفت.
دانشگاه؛ بازوی فکری حکمرانی
دکتر رنجبر در ادامه بیان کرد: در چنین شرایطی، مراقبت از انسجام اجتماعی و ضرورت حمایت از دولت، ممزوج یکدیگر و واجد یک دلالت روشن و فراتر از مناسبات سیاسی روزمره است. کمک به دولت بخشی از مسئولیت ملی هر نهادی است که خود را متعلق به ایران میداند. البته نباید به بهانه حمایت، دولت را از ارائه نقدها و تحلیلهای علمی و کارشناسی محروم کرد؛ دستگاههای اجرایی برای موفقیت، بیش از هر زمان دیگری به نقد علمی، ارزیابی سیاستها و مشورت نخبگان نیاز دارند. دانشگاه زمانی به دولت کمک میکند که هم در میدان عمل حاضر باشد و هم در اتاق تصمیم، نقد علمی و راهحل ارائه کند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی عنوان کرد: دولت به دانشگاهی نیاز دارد که نه صرفاً تشویق کند و نه صرفاً انتقاد؛ دانشگاه زمانی میتواند در قالب بازوی فکری کمکدهنده دولت و حکمرانی باشد که مسئله را دقیق تعریف کند، داده تولید کند، سیاست را ارزیابی کند، سناریو بسازد و راهحل قابل اجرا ارائه دهد. این همان مفهوم «حمایت مسئولانه» است.
وی افزود: دانشگاه آزاد اسلامی به دلیل گستره جغرافیایی و شبکه انسانی خود، ظرفیت ویژهای برای چنین نقشی دارد. این دانشگاه یک شبکه ملی در ۳۱ استان و بیش از ۴۰۰ واحد و مرکز است و بیش از ۲۰ هزار عضو هیئت علمی دارد که به صورت یکپارچه عمل میکنند. بنابراین ظرفیت آن را بهعنوان یک شبکه ملی دانش و تجربه در اختیار کمک به دولت قرار داده و میدهیم. معتقدیم اگر این شبکه درست به هم متصل شود، دانشگاه آزاد میتواند به یک «شبکه حسگر ملی» تبدیل شود؛ شبکهای که مسئله را در استان، شهرستان یا صنعت، بیمارستان، مزرعه و جامعه مشاهده میکند و آن را به نظام تصمیمگیری منتقل میسازد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: نمونه روشن آن، مسئله انرژی است. دانشگاه صرفاً به نوشتن مقاله و برگزاری کنفرانس بسنده نکرد. این اقدامات خوب، مفید و پایه حرکت و پیشرفت کشور هستند؛ اما این میزان همه توان دانشگاه نیست. دانشگاه برآمده از دل مردم، امروز باید با تمام توان در خدمت مردم باشد. ازاینرو تلاش کردیم بخشی از ظرفیت خود را وارد میدان اجرا کنیم.
رنجبر ادامه داد: احداث نیروگاه خورشیدی را آغاز کردیم تا در وهله نخست نیاز خود را پوشش دهیم و در گام بعدی به حل چالش ناترازی کمک کنیم. نمونه دیگری از این رویکرد را دانشگاه آزاد در موضوع امنیت غذایی با ورود به عرصه تولید بذر و تأمین ۳۰ درصد نیاز بذر هیبرید کشور دنبال میکند. البته میدانیم موضوع امنیت غذایی از اصلاح الگوی کشت و مصرف آب تا فناوری بذر، زنجیره تأمین، کاهش ضایعات، کشاورزی دقیق و افزایش بهرهوری، یک منظومه به هم پیوسته را شکل میدهند که انتظار میرود دانشگاه در پساجنگ نگاه ویژهای به آن داشته باشد.
آموزش عالی نمیتواند با سازوکار گذشته فعالیت کند
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی گفت: تغییر و اصلاح دانشگاه را نباید صرفاً در یک یا دو حوزه خلاصه کرد؛ مسئله امروز نسبت دانشگاه با ایران و آینده آن است. در مقاطعی از تاریخ، یک ملت با یک تصمیم ساده روبهرو نیست؛ با یک «تغییر مقیاس» مواجه است. یعنی شرایط به گونهای تغییر میکند که دیگر نمیتوان با همان مفاهیم، همان سازوکارها و همان عادتهای مدیریتی گذشته، مسائل جدید را توضیح داد و برای آنها راهحل ساخت. به باور من، ما امروز در چنین مقطعی ایستادهایم.
وی افزود: جنگ، شرایط پیچیده اقتصادی، تحولات ژئوپلیتیکی، شتاب فزاینده فناوری، هوش مصنوعی، تغییر الگوهای تولید و مصرف دانش، ناترازیهای انرژی و آب، امنیت غذایی، تحولات جمعیتی، فرسایش برخی زیرساختهای صنعتی و البته تغییر ماهیت قدرت در جهان همگی به ما میگویند که آموزش عالی دیگر نمیتواند صرفاً با معیارهای دوره گذشته خود را تعریف کند و با همان سبک و سیاق گذشته به کار خود ادامه دهد. امروز مردم انتظار خود را از دانشگاه در قالب سؤالات مطرح میکنند و میخواهند بدانند قدرت علمی و دانش دانشگاه تا چه اندازه به قدرت حل مسئله، ثروت ملی، امنیت، رفاه، امید اجتماعی و آینده ایران تبدیل شده و میشود.
رنجبر توضیح داد: کشور طی دهههای گذشته برای توسعه دانشگاه، افزایش دسترسی به آموزش عالی، تربیت نیروی انسانی و ایجاد زیرساخت علمی سرمایهگذاری گستردهای کرده است. حاصل این مسیر، شبکه بزرگی از دانشگاهها، استادان، دانشجویان، پژوهشگران، آزمایشگاهها و مراکز علمی بوده است. اما اکنون در مرحلهای قرار گرفتهایم که صرفِ داشتن این ظرفیت دیگر مزیت کافی نیست. مسئله، فعالسازی، اتصال و جهتدهی این ظرفیت است؛ تبدیل سرمایه علمی به ارزش ملی.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی تصریح کرد: تعداد دانشگاهها و ظرفیت علمی زمانی مزیت محسوب میشود که میان مأموریتها تقسیم کار شکل گیرد و این ظرفیت به فناوری، محصول، بهرهوری، اشتغال و رفاه اجتماعی تبدیل شود. در نتیجه، دانشگاه آینده باید چندگذار اساسی را تجربه کند. از ظرفیتهای پراکنده به شبکه مأموریتمحور، از کمیت به کیفیت؛ از مقالهمحوری به اثر؛ از دانش به فناوری و از فناوری به محصول؛ از محصول به بازار و سپس اشتغال. بارها تأکید کردم که در این نگاه مقاله همچنان ارزشمند است و پژوهش بنیادی همچنان ستون علم است؛ اما مقاله نباید تنها دروازه اعتبار علمی و سنجش عملکرد استاد باشد.
وی تصریح کرد: اگر استاد برای حل یک مسئله پیچیده صنعتی، یک فناوری جدید ایجاد کند، یک قرارداد مؤثر منعقد کند، یک شرکت دانشبنیان شکل دهد، یک سیاست عمومی را بهبود ببخشد یا به افزایش بهرهوری کشور کمک کند، این اثر نیز باید در نظام ارزیابی علمی دیده شود.
رنجبر افزود: دانشگاه باید همین زنجیره را کامل کند تا دانش به فناوری و در نهایت اثرگذاری برساند. اگر این زنجیره قطع شود، تولید علمی هرچقدر هم زیاد باشد، بخشی از ظرفیت خود را از دست خواهد داد. بنابراین دانشگاه مسألهمحور، دانشگاه ضدعلم نیست؛ برعکس، دانشگاهی است که میخواهد علم را تا آخرین حلقه اثرگذاری آن دنبال کند. آنچنان که در دانشگاه آزاد اسلامی، هم درخصوص موضوع برای تبدیل پایاننامهها به عناصر حل یک چالش در قالب برنامههای علمی برنامهریزی کردیم و هم با کسب مجوز تشکیل ۳۳ کمیته دستگاهی برای تقویت نظریهپردازی با هدف تقویت مرجعیت علمی و تبدیل زبان فارسی به زبان علم، گام برداشتیم.
معماری دانشگاه برای افق ۱۴۱۰ با هشت کلان راهبرد
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به برنامه راهبردی تحولی دانشگاه تاکید کرد: دانشگاه آزاد اسلامی از ۱۴۰۵ تا ۱۴۱۰ نیز مبنای عبور از دانشگاه صرفاً آموزشمحور به دانشگاهی جامعهپرداز، مأموریتگرا، مسئلهمحور و اثرگذار است. این برنامه در قالب هشت بسته سیاستی، مسیر تحول دانشگاه را برای دوره ۱۴۰۵ تا ۱۴۱۰ ترسیم کرده و در تلاش برای بازطراحی معماری دانشگاه است. این برنامه، بر تجربه برنامههای پیشین، سند تحول و تعالی، اسناد بالادستی آموزش عالی، نقشه جامع علمی کشور و برنامه هفتم پیشرفت تکیه دارد و اجرای آن را به صورت مأموریتمحور در سراسر دانشگاه دنبال میکند.
رنجبر گفت: هشت بسته سیاستی تدوین شده در این برنامه را باید هشت ضلع یک معماری واحد دانست؛ تحول در نظام آموزش و پژوهش؛ از آموزش سنتی به دانشگاه مسئلهمحور و مهارتآفرین، تحول در نظام سلامت، بهداشت و درمان؛ پیوند آموزش پزشکی با فناوری و نیازهای جامعه، تحول در نظام استاد و جذب نخبگان؛ استاد بهعنوان پیشران اصلی تحول دانشگاه، تحول در حکمرانی و اثربخشی؛ حرکت به سوی دانشگاه شبکهای، مأموریتگرا و دادهمحور، تحول در دیپلماسی علمی و عمومی؛ از ارتباطات بینالمللی به مرجعیت علمی و تمدنی، تحول فرهنگی و دانشجویی؛ دانشگاه بهعنوان کانون هویت، امید و سرمایه اجتماعی، تحول در فناوری، نوآوری و اقتصاد دانشبنیان؛ تبدیل ظرفیت علمی به ثروت و حل مسئله و تحول مدیریتی و اقتصادی؛ دانشگاه هوشمند، چابک، شفاف و برخوردار از اقتصاد پایدار.
دانشگاه پساجنگ؛ آغازگر جهش دوم علمی
رنجبر اظهار داشت: آموزش عالی ایران در یک نقطه عطف قرار گرفته است. الگوی توسعه کمی که در دوره تاریخی خود دستاوردهای بزرگی ایجاد کرد، امروز باید جای خود را به الگوی مأموریتمحور، مسئلهمحور، مهارتمحور و اثرمحور بدهد.
وی عنوان کرد: برنامه ۱۴۰۵ تا ۱۴۱۰ دانشگاه آزاد اسلامی پاسخی به همین ضرورت است؛ برنامهای که میخواهد ظرفیت گسترده دانشگاه را در یک نقشه واحد قرار دهد، مأموریت استانها و واحدها را مشخص کند، منابع را به سمت اولویتها ببرد، عملکرد را پایش کند و در نهایت دانشگاه را به یک شبکه ملی حل مسئله تبدیل کند. هدف نهایی، بزرگتر شدن دانشگاه نیست؛ اثرگذارتر شدن آن است. اگر بتوانیم علم را به عمل، پژوهش را به مسئله، فناوری را به تولید، آموزش را به مهارت، دانشگاه را به صنعت و دانش را به رفاه و اقتدار ملی پیوند بزنیم، آنگاه میتوان گفت آموزش عالی ایران وارد مرحله تازهای شده است.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی تصریح کرد: ما به بزرگتر شدن دانشگاه فکر نمیکنیم؛ برعکس میخواهیم آن را در قالب ۸۲ ناحیه ساماندهی کنیم؛ اما میخواهیم دانشگاه قویتر، هوشمندتر و مؤثرتر شود. پژوهش را برای افزایش عدد مقالات نمیخواهیم؛ پژوهش را برای افزایش عمق فهم، تولید فناوری و حل مسائل پیچیده میخواهیم. همانگونه که وحدت را برای حذف تفاوتها نمیخواهیم؛ انسجام را برای تبدیل تفاوتها به قدرت ملی میخواهیم.
وی افزود: ما حمایت از دولت را برای تعطیل کردن نقد کارشناسی نمیخواهیم؛ آن را برای ساختن دولتی کارآمدتر، تصمیمگیرتر و مسئلهگشاتر میخواهیم و دانشگاه را برای آن نمیخواهیم که فقط درباره ایران سخن بگوید؛ میخواهیم برای ایران کاری انجام دهد. تجربه دفاع مقدس نشان داد که فشار میتواند به خوداتکایی تبدیل شود. امروز نیز میتوانیم از تجربه جنگ اخیر، یک درس بزرگتر بگیریم؛ تهدید را به محرک تحول تبدیل کنیم. این همان چیزی است که میتوان آن را «جهش دوم علمی» نامید؛ گذاری از ظرفیتسازی صرف در آموزش عالی به اثرگذاری، از مقالهمحوری به مسئلهمحوری، از ساختارهای موازی به شبکههای مأموریتگرا و از دانشگاه منفرد به دانشگاهی که در تار و پود توسعه ملی حضور دارد.
رنجبر بیان کرد: در چنین موقعیتی است که میتوان از دل بحران، معماری تازهای از قدرت ملی ساخت و در این موقعیت خطیر مسئولیت امروز دانشگاه روشن است؛ حفظ حافظه شهید، تقویت انسجام، پشتیبانی مسئولانه از حکمرانی، حل مسائل واقعی کشور همگام با تربیت انسان توانمند و تبدیل دانش به فناوری و فناوری به ارزش تا دانشگاهی داشته باشیم که در لحظههای تاریخی، تماشاگر نباشد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی توضیح داد: ما در آغاز یک سال تحصیلی دیگر هستیم؛ اما شاید دقیقتر آن باشد که بگوییم در آغاز یک دوره تاریخی تازه ایستادهایم. نسلی از شهیدان، امنیت این نقطه را برای ما فراهم کردهاند و اکنون نوبت نسل دانشگاه است که آینده این نقطه را بسازد. اگر نسل پیشین، استقلال را با ایثار تثبیت کرد، نسل امروز باید آن را با علم، فناوری، انسجام و کارآمدی به توسعه تبدیل کند. این، معنای واقعی خونخواهی، هدف انسجام اجتماعی و مأموریت جدید دانشگاه و نقطه آغاز جهش دوم علمی ایران است.
نهاد باید به خانه گفتوگوی فکری دانشگاه تبدیل شود
رنجبر اظهار داشت: نخستین مأموریت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه، تقویت مرجعیت فکری و معرفتی است. نسل امروز، نسل پرسش است، سؤال میکند. درباره دین، آینده کشور، عدالت، آزادی، پیشرفت، توسعه و نسبت دین و علم با زیست اجتماعی سؤالات زیادی دارد. نهاد بایستی برای این سؤالات، پاسخهای عالمانه به دانشجویان بدهد. بنابراین نهاد باید به خانه گفتوگوی فکری دانشگاه تبدیل شود.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه آزاد، وی گفت: به عبارت دیگر، نهاد از مرجع ابلاغ، به مرجع گفتوگو و جریانسازی میتواند تبدیل شود. دانشگاه امروز با حجم عظیمی از دانش مواجه است، دسترسی به منابع علمی آسانتر شده است، فناوری با سرعت زیادی پیشرفت میکند؛ اما انباشت اطلاعات لزوماً به معنای دانایی نیست. دانایی زمانی شکل میگیرد که دانش با تفکر و تذکر همراه شود. اینجاست که نهاد میتواند زنجیره دانایی دانشگاه را تکمیل کند.
انتهای پیام
