برقراری پرواز مستقیم، طراحی بستههای مشترک سفر، استفاده از ظرفیت چارتر و ارائه تخفیف در بخش حملونقل و اقامت، ازجمله راهکارهایی است که فعالان گردشگری برای تقویت این ارتباط مطرح میکنند. با این حال، هزینه بالای سفر و ضرورت هماهنگی میان مجموعههای گردشگری دو مقصد، همچنان از چالشهای پیش روست.
در ادامه، گفتوگوی ایسنا با «محمود مادرشاهیان» رئیس جامعه حرفهای هتلداران خراسان رضوی، «فرید جواهرزاده» متخصص و کارشناس حوزه اقتصاد گردشگری و «محمدسعید ولیزاده» رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی خراسان رضوی را میخوانید که درباره ظرفیت پروازهای مشهد ـ کیش، گردشگری مکمل و راهکارهای افزایش تقاضا برای این مسیر صحبت کردهاند.
آمادگی برای راهاندازی روزانه پرواز مشهد ـ کیش
محمود مادرشاهیان، رئیس جامعه حرفهای هتلداران خراسان رضوی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به ظرفیت موجود در بازار گردشگری مشهد و کیش اظهار کرد: این آمادگی وجود دارد که حداقل روزانه یک پرواز در مسیر مشهد ـ کیش و بالعکس برقرار شود و در صورت استقبال بازار، حتی امکان افزایش تعداد پروازها نیز وجود دارد. در سالهای گذشته شرکت هواپیمایی کیشایر نقش مهمی در جابهجایی کیشوندان و گردشگرانی داشته که مقصد سفرشان جزیره کیش بوده است و با توجه به ظرفیتها و مأموریتهای این مجموعه در حوزه حملونقل هوایی و گردشگری، میتوان از این ظرفیت در راستای اهداف ملی و توسعه گردشگری داخلی استفاده کرد.
وی افزود: امروز میان مشهد و کیش ظرفیت قابل توجهی برای سفر وجود دارد و برقراری پرواز مستقیم میان این دو مقصد میتواند به رونق گردشگری داخلی، افزایش جابهجایی گردشگران و تقویت اقتصاد گردشگری هر دو مقصد کمک کند. بهویژه در شرایطی که کشور نیازمند تقویت سفرهای داخلی و جلوگیری از خروج ارز است، فراهم کردن امکان سفر به مقاصد داخلی میتواند بخشی از این نیاز را پاسخ دهد.
رئیس جامعه حرفهای هتلداران خراسان رضوی ادامه داد: پیشنهاد ما این است که پروازهای مشهد ـ کیش و کیش ـ مشهد با برنامهریزی منظم و متناسب با تقاضای بازار برقرار شود و در صورت وجود ظرفیت و استقبال لازم، حتی امکان برنامهریزی روزانه این پروازها نیز وجود داشته باشد. همچنین جامعه حرفهای هتلداران خراسان رضوی و انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان آمادگی دارند در کنار مجموعههای مسئول و شرکت هواپیمایی کیشایر، برای برقراری و استمرار این پروازها همکاری کنند و تمام ظرفیت خود را برای شکلگیری این مسیر به کار بگیرند.
مادرشاهیان درباره برآورد ظرفیت بازار برای پرواز روزانه مشهد ـ کیش نیز گفت: بر اساس شناختی که از بازار گردشگری مشهد داریم، این ظرفیت وجود دارد که حداقل روزانه یک پرواز بین مشهد و کیش و بالعکس برقرار شود. در حال حاضر در حال مذاکره هستیم تا کیشایر این مسیر را در برنامه پروازی خود قرار دهد. این پرواز فقط برای گردشگران مشهد نیست؛ در جزیره کیش نیز کیشوندان و کارکنان سازمان منطقه آزاد کیش علاقهمند و مشتاق زیارت مشهد و حرم مطهر امام رضا(ع) هستند. برقراری این مسیر میتواند زمینه تحقق این خواسته را فراهم کند و از سوی دیگر، فرصت سفر مردم مشهد به جزیره کیش را نیز افزایش دهد.
وی با اشاره به ظرفیت جمعیتی و گردشگری مشهد بیان کرد: مشهد با جمعیتی نزدیک به ۴ میلیون نفر، دومین شهر پرجمعیت کشور است و طبیعتاً بازار بزرگی برای سفرهای داخلی دارد. جزیره کیش نیز یکی از جذابترین مقاصد گردشگری داخلی برای مردم مشهد محسوب میشود. در سالهای گذشته شاهد برقراری بیش از یک پرواز در روز در مسیر مشهد و کیش بودهایم و این موضوع نشان میدهد ظرفیت و تقاضای لازم در این بازار وجود داشته است. بنابراین معتقدیم در شرایط فعلی نیز نهتنها ظرفیت یک پرواز روزانه، بلکه در صورت برنامهریزی و بازاریابی مناسب، حتی بیش از یک پرواز در روز نیز میتواند در این مسیر مورد استقبال قرار گیرد.
شرایط جنگی بر ارتباط پروازی مشهد و کیش اثر گذاشت
عضو هیئتمدیره جامعه هتلداران ایران درباره علت کمرنگ شدن ارتباط گردشگری مشهد و کیش در سالهای اخیر گفت: پیش از جنگ، استان خراسان رضوی و شهر مشهد ازجمله مقاصدی بودند که بیشترین ارتباط پروازی را با جزیره کیش داشتند و در این مسیر هم تقاضای گردشگری و هم تقاضای زیارتی وجود داشت. رفتوآمد میان مشهد و کیش در آن مقطع از رونق مناسبی برخوردار بود، اما پس از شرایط جنگی، به دلیل وضعیت ویژه خلیج فارس و محدودیتهایی که در پروازها، بهویژه در جنوب کشور، ایجاد شد، سفر به جزیره کیش با مشکلات و محدودیتهایی مواجه شد و طبیعتاً این موضوع بر تقاضای سفر در این مسیر نیز تأثیر گذاشت.
مادرشاهیان افزود: امروز که شرایط برای ازسرگیری و رونق سفرها مناسبتر شده است، اگر پروازهای منظم و متناسب از سوی کیشایر برنامهریزی شود و قیمت بلیت نیز در سطحی عادلانه و متناسب با قدرت خرید مسافران باشد، ظرفیت بسیار خوبی برای رونق مجدد مسیر مشهد ـ کیش ـ مشهد و افزایش تقاضای سفر در این مسیر وجود دارد.
وی با اشاره به ظرفیت همکاری هتلها، دفاتر خدمات مسافرتی و تورگردانان برای طراحی بستههای کامل سفر گفت: این مدل همکاری پیش از این نیز وجود داشته و تجربه آن را داریم. در گذشته، با همکاری انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی و آژانسهای دو شهر، هتلها و همچنین سازمان منطقه آزاد کیش، بستههای سفر میان مشهد و کیش طراحی و اجرا میشد.
رئیس جامعه حرفهای هتلداران خراسان رضوی با اشاره به نقش سازمان منطقه آزاد کیش در این همکاریها بیان کرد: این سازمان حتی با تعدادی از هتلهای خراسان رضوی برای اقامت کارکنان خود در مشهد قرارداد داشته است؛ بنابراین تعامل میان مجموعههای گردشگری دو مقصد همواره وجود داشته و در قالب بستههای سفر نیز تجربه شده است. اکنون نیز این ظرفیتها مجدداً در حال فعال شدن هستند و میتوان با استفاده از همین همکاریها، زمینه رونق دوباره سفر میان مشهد و کیش را فراهم کرد.
مادرشاهیان درباره الزامات عملیاتی شدن این پیشنهاد گفت: برای عملیاتی شدن این طرح، همه مجموعههای مرتبط باید پای کار باشند؛ از کیشایر و سازمان منطقه آزاد کیش گرفته تا ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی، جامعه حرفهای هتلداران و انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی. خوشبختانه در این زمینه تفاهمنامه همکاری نیز به امضا رسیده و آمادگی لازم در مجموعههای مختلف وجود دارد.
مشهد و کیش؛ دو مقصد مکمل برای توسعه سفرهای چندمقصدی
در ادامه فرید جواهرزاده، متخصص و کارشناس حوزه اقتصاد گردشگری، درباره ظرفیت شکلگیری بازار سفر میان مشهد و کیش، اظهار کرد: در گردشگری مفهومی به نام «همافزایی»، «گردشگری مکمل» یا «گردشگری تکمیلی» وجود دارد؛ به این معنا که هر مقصد گردشگری که بر نوع خاصی از محصولات متمرکز است، میتواند در کنار مقصدی با محصولات متفاوت قرار بگیرد و در یک زنجیره مکمل عمل کند. مشهد مقدس با حضور حرم مطهر رضوی، مقصد گردشگری مذهبی و زیارتی است و کیش با توجه به شرایط آبوهوایی، ساحل و مجموعههای تفریحی، بیشتر در حوزه گردشگری تفریحی قرار میگیرد. این دو مقصد میتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند، گردشگران را میان خود توزیع کنند و ظرفیتهایشان را به شکل مکمل مورد استفاده قرار دهند.
وی افزود: یکی از حلقههای مفقودهای که معمولاً در توسعه گردشگری با آن مواجه هستیم، پر کردن فاصله میان عرضه و تقاضاست. اگر گردشگری که به مشهد مقدس سفر میکند، در جریان سفر با ظرفیتها و شرایط جزیره کیش آشنا شود، میتواند پس از سفر زیارتی خود، کیش را نیز به عنوان یک مقصد دیگر انتخاب کند. از سوی دیگر، گردشگری که به کیش سفر میکند نیز میتواند با جاذبههای مشهد آشنا شود تا در برنامهریزی سفرهای آینده خود، مشهد را در نظر بگیرد. این اتفاق زمانی رخ میدهد که بتوانیم همافزایی مناسبی میان این دو مجموعه ایجاد کنیم.
این عضو شورای علمی پژوهشکده گردشگری ادامه داد: شهروندان مشهد و کیش نیز میتوانند در این زنجیره قرار بگیرند و ظرفیتهای دو مقصد در ارتباط با یکدیگر مورد استفاده قرار گیرد. نکته دیگری که میتواند به این موضوع کمک کند، تفاوت فصلهای اوج سفر در این دو مقصد است. در اوج تابستان معمولاً مشهد در فصل شلوغ گردشگری قرار دارد و سفرهای خانوادگی به این شهر افزایش پیدا میکند، در حالی که در کیش، فصل زمستان میتواند فصل اوج و رونق گردشگری باشد. این دوگانگی فصلی ظرفیت بسیار خوبی برای قرار گرفتن مشهد و کیش در یک مدار گردشگری ایجاد میکند.
جواهرزاده تصریح کرد: گردشگر امروز بیش از هر چیز برای زمان خود ارزش قائل است و زمانی که جابهجایی در کشور با اصطکاک، تأخیر و ضعف در استانداردها همراه باشد، تجربه سفر تلخ میشود. در اتفاقات اخیر نیز شاهد بودیم که مشکلات حملونقل، ازجمله تأخیرهای متعدد در فرودگاهها، این موتور محرک گردشگری را با کندی مواجه کرده است. بسیاری از ظرفیتهای گردشگری کشور نیز به دلیل نبود حملونقل مناسب با مشکل مواجه هستند.
وی با اشاره به شرایط حملونقل در مشهد و کیش، گفت: در کیش وابستگی بیشتری به حملونقل هوایی وجود دارد و در ایام جنگ و محدودیتهای پروازی، توسعه گردشگری این جزیره با چالش عمدهای مواجه شد، اما در مشهد تقاضای زیادی برای حملونقل ریلی و زمینی وجود دارد که محدودیتها باعث میشود بسیاری از گردشگران نتوانند از این ظرفیت استفاده کنند. بنابراین باید با اقداماتی مانند احیای مسیرها، استانداردسازی دسترسیها و تقویت حملونقل ریلی، بهویژه قطار، بتوانیم سفرهای چندمقصدی را در کشور عملیاتی کنیم. زیرساختهای حملونقل هنوز به استاندارد لازم نرسیدهاند و این موضوع یکی از مشکلات اصلی در این زمینه است.
این مدرس دانشگاه با بیان اینکه این ظرفیت را میتوان از منظر گردشگران خارجی نیز دنبال کرد، اظهار کرد: مشهد در میان گردشگران عربزبان، بهویژه گردشگران کشورهای حوزه خلیج فارس و عراق، مقصد مهمی برای زیارت است. مطالعات و بررسیها نشان میدهد بخش قابل توجهی از گردشگران عراقی که به مشهد میآیند، پیش یا پس از سفر زیارتی خود به شهرهای شمالی مانند رامسر و دیگر مناطق سفر میکنند. در فصل زمستان که کیش شرایط آبوهوایی مناسبی برای پذیرش گردشگر دارد، میتوان از این ظرفیت استفاده کرد و بخش تفریحی سفر گردشگرانی را که برای زیارت به مشهد میآیند، در کیش پوشش داد.
جواهرزاده افزود: گردشگران خارجی که وارد کشور میشوند نیز میتوانند در برنامه سفر خود، هر دو مقصد مشهد و کیش را قرار دهند. در مورد گردشگران تاجیکستانی و ازبکستانی نیز میتوان از ظرفیت پروازهای مستقیم و برنامهریزی مشترک استفاده کرد تا سفر مشهد و کیش در قالب یک برنامه واحد تعریف شود. بنابراین از این منظر میتوان به جذب گردشگرانی که از خارج از کشور وارد ایران میشوند، توجه بیشتری داشت.
وی ادامه داد: در گردشگری مکمل باید بستههای سفر مشترک تعریف کنیم تا گردشگری میان مشهد و کیش در قالب یک بسته واحد عملیاتی شود. کیش شرایط ویژهای ازجمله زیرساختهای تفریحی و شرایط مناسب مقصد دارد و میتواند پس از انجام سفر زیارتی و حتی دورههای درمانی در مشهد، مقصد مناسبی برای تکمیل سفر باشد. این مدل در مورد گردشگران تاجیکستانی نیز قابل مشاهده است و درباره گردشگران عربزبان و عراقی نیز میتواند بهویژه در فصل زمستان مورد توجه قرار گیرد.
این کارشناس حوزه گردشگری تأکید کرد: زمانی این زنجیره میتواند پایدار و قوی باشد که مسیر حملونقل میان این دو مقصد به یک مسیر کمچالش تبدیل شود، بهویژه در بخش هوایی. افزایش و حمایت از پروازهای مشهد و کیش میتواند به فعالسازی محور گردشگری شمالشرق ـ جنوب کمک کند و یک اتصال مکمل میان گردشگری زیارتی و تفریحی ایجاد کند.
جواهرزاده درباره تأثیر چارتر کردن پروازهای مشهد و کیش بر کاهش هزینه و افزایش سفر گفت: وقتی پرواز به صورت چارتر در قالب یک بسته سفر تعریف میشود، هدف این است که هزینه تمامشده بسته کاهش پیدا کند؛ زیرا هرچه قیمت نهایی مناسبتر و کیفیت خدمات بهتر باشد، گردشگر بیشتری برای استفاده از آن ترغیب میشود. چارتر یکی از ابزارهای بازاریابی محسوب میشود و اگر شرکتهای هواپیمایی برای ظرفیتهای چارتر تخفیف ارائه دهند و این تخفیف با تخفیفهای اقامتی و هتلها نیز همراه شود، هزینه تمامشده بسته سفر میتواند بهصرفهتر باشد.
وی با اشاره به آسیبپذیری صنعت گردشگری در برابر بحرانها، بیان کرد: گردشگری به دلیل ماهیت تجربهمحور و وابستگی به امنیت و تصویر مقصد، در برابر بحرانها بسیار آسیبپذیر است. بحران به تصویر مقصد، زیرساختها و ادراک گردشگران آسیب وارد میکند و روند بازاریابی را با چالش مواجه میسازد. یکی از سازوکارهایی که میتواند در روند بازیابی گردشگری کمککننده باشد، ارائه بستههای سفر با قیمت متناسب و ایجاد مزیت رقابتی برای گردشگر است.
این عضو شورای علمی پژوهشکده گردشگری افزود: اگر گردشگر بخواهد خدمات سفر را به صورت جداگانه از سامانههای فروش بلیت و مراکز اقامتی تهیه کند، ممکن است هزینه تمامشده بیشتری داشته باشد، اما اگر بتواند یک بسته سفر مناسب و رقابتی خریداری کند، احتمال انتخاب آن افزایش پیدا میکند. چارتر کردن ظرفیتهای هوایی، دریافت تخفیف از شرکتهای هواپیمایی و تأمین ظرفیت اقامتی با قیمت مناسب میتواند به کاهش هزینهها کمک کند و یکی از ابزارهای مؤثر برای افزایش تقاضا و رونق گردشگری باشد.
کاهش هزینه سفر؛ شرط رونق بازار مشهد برای کیش
در ادامه محمدسعید ولیزاده، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی خراسان رضوی، درباره ظرفیت بازار مشهد برای سفر به کیش و برنامهریزی برای برقراری پروازهای چارتر میان این دو مقصد، اظهار کرد: با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از هتلهای کیش توسط سرمایهگذاران استان خراسان رضوی ایجاد شده و این هتلها در حال حاضر با مشکلاتی مواجه هستند، در تفاهمها و نشستهایی که میان منطقه آزاد کیش، مسئولان گردشگری خراسان رضوی، اتحادیه هتلداران، انجمنهای مسافرتی و مجموعههای گردشگری برگزار شده، مقرر شد پروازهایی از مشهد به کیش برقرار و به تعداد پروازها اضافه شود.
وی افزود: با توجه به اینکه از اواخر شهریور و مهرماه زمینه افزایش سفر به کیش فراهم میشود، این موضوع میتواند به ایجاد سفرهای داخلی کمک کند. در شرایط فعلی و با توجه به تورمی که ایجاد شده است، بخش عمده فعالیت گردشگری ما در حوزه گردشگری داخلی خواهد بود و در کنار آن نیز برای ایجاد زمینه ارتباط گردشگری با کشورهای همسایه اقداماتی در حال انجام است.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی خراسان رضوی ادامه داد: مجموعههای گردشگری استان برای اجرای این برنامه اعلام آمادگی کردهاند و قرار شده است در خصوص عملیاتی شدن این موضوع نیز اطلاعرسانی شود. از طرف دیگر، با توجه به کاهش سفر و افزایش هزینهها، بیشتر هتلهای کیش در مقایسه با گذشته فعالیت زیادی ندارند و آمار دقیق این موضوع نیز در اختیار منطقه آزاد کیش است.
ولیزاده با اشاره به تلاش برای افزایش تقاضای سفر به کیش، گفت: قرار شده است در منطقه آزاد کیش تخفیفاتی برای مسافرانی که قصد سفر دارند در نظر گرفته شود تا بتوانیم زمینه رفتوآمد و سفرهای داخلی را ایجاد کنیم. در استان نیز تلاش میشود از ظرفیت پروازها برای کمک به این روند استفاده شود.
وی درباره جایگاه کیش در میان مقاصد سفر مشهدیها، اظهار کرد: کیش بیشتر به عنوان یک مقصد گردشگری مورد توجه قرار میگیرد و بسیاری از مسافران در کنار سفر تفریحی، نوعی استراحت و سفر درمانی نیز در این جزیره دارند. میتوان از این ظرفیت برای توسعه گردشگری سلامت نیز استفاده کرد و مسافرانی را که برای این منظور سفر میکنند، به سمت کیش هدایت کرد.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی خراسان رضوی با اشاره به تفاوت تقاضای سفر به کیش در فصلهای مختلف، تصریح کرد: در این زمینه قرار شده جامعه هتلداران کیش از طریق ارائه تخفیفهای ویژه کمک کند و در استان نیز برای ایجاد شرایط مناسبتر پرواز اقدام شود. هدف این است که این دو موضوع را به یکدیگر نزدیک کنیم تا سفر با قیمت عادلانهتر و مناسبتری برای مسافران انجام شود.
ولیزاده درباره مهمترین موانع توسعه تورهای مشهد به کیش، گفت: هزینه پرواز و هزینه هتل در کیش نسبتاً بالاست و این دو عامل در شرایط فعلی باعث افزایش هزینه تمامشده سفر میشوند. به همین دلیل قرار شده جامعه هتلداران جزیره کیش تخفیفهای ویژهای در نظر بگیرد و از طرف دیگر نیز ما تلاش کنیم پرواز مناسبتری برای مسافران ایجاد کنیم تا مجموع این اقدامات بتواند زمینه سفر را فراهم کند.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر نمیتوان با قطعیت درباره میزان تقاضا برای پر کردن مستمر یک پرواز چارتر پیشبینی کرد، اما مجموعههای گردشگری در تلاش هستند ظرفیتهای موجود در مشهد و کیش را به یکدیگر نزدیک کنند تا با کاهش هزینهها و ارائه قیمت مناسبتر، زمینه افزایش سفر میان این دو مقصد فراهم شود.
آنچه از گفتههای فعالان گردشگری برمیآید، مشهد و کیش با توجه به ظرفیتهای متفاوت خود میتوانند در قالب یک زنجیره گردشگری مکمل به یکدیگر متصل شوند. برقراری پروازهای منظم، طراحی بستههای مشترک و کاهش هزینه بلیت و اقامت، از مهمترین الزامات رونق این مسیر عنوان شده است.
انتهای پیام
