به گزارش ایسنا، سردار مرتضی قربانی که در مراسم رونمایی از کتاب « سخت ولی شیرین» خاطرات همسرش شهنار اشکیان در مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه سخن میگفت، اظهار کرد: آنچه رزمندگان را در سختترین شرایط در میدان نگه داشت، اراده، ایمان و اطاعت از ولایتفقیه بود و امروز نیز استمرار این مسیر، نیازمند حفظ همین روحیه در جامعه است. بسیاری از خاطرات دوران جنگ با امکانات بسیار محدود و در شرایط دشوار رقم خورد. قدرت و اقتدار امروز کشور نیز نتیجه همان مسیری است که امام خمینی(ره) بنیان گذاشت و پس از ایشان نیز رهبر شهید انقلاب اسلامی آن را ادامه دادند. ما باید آمادگی داشته باشیم که برای دفاع از اسلام و ارزشهای انقلاب، هر جا که نیاز باشد به وظیفه خود عمل کنیم.
وی ادامه داد: شهدا سرمایههای بزرگ انقلاب هستند، بنابراین باید مراقب باشیم که راه و آرمان آنان را فراموش نکنیم. امروز هر یک از ما در برابر ارزشهایی که شهدا برای آن جان خود را فدا کردند، مسئول هستیم و باید در عمل نشان دهیم که ادامهدهنده راه آنان هستیم. همانطور که رزمندگان در دوران جنگ در شرایط سخت به وظیفه خود عمل کردند، امروز نیز هرکس باید متناسب با توان و جایگاه خود برای حفظ ارزشهای جامعه و کمک به مردم تلاش کند.
وی با اشاره به خاطرات بمباران شهرها در دوران دفاع مقدس گفت: در دوران دفاع مقدس، شهرهایی مانند تهران، اهواز و ایلام بارها هدف حملات دشمن قرار گرفتند و مردم با وجود این حملات، زندگی و مقاومت خود را ادامه دادند. حتی خانه ما نیز در جریان جنگ ۱۲ روزه مورد اصابت قرار گرفت. با وجود این، پس از بمباران و مشاهده خسارتها، نماز شکر به جا آوردم؛ چراکه باور داشتیم آنچه در اختیار داریم، در مسیر انقلاب و دفاع از کشور هزینه شده است.
از تکرار روزهای سخت جنگ نترسیم
وی با اشاره به شرایط سخت سالهای ابتدایی جنگ گفت: دشمن در مقطعی بخشهایی از خاک کشور را اشغال کرده بود و شهرها و مناطق مختلف زیر آتش شدید قرار داشتند، اما مردم و رزمندگان با وجود همه این فشارها ایستادگی کردند.از شرایط سخت نترسیم و باید به مردم امید بدهیم. همانطور که در سالهای نخست جنگ با وجود محاصره و پیشروی دشمن ایستادگی کردیم و کشور را حفظ کردیم، امروز نیز میتوانیم از مشکلات عبور کنیم. دشمنان جمهوری اسلامی سالها برای تضعیف ایران برنامهریزی کردهاند، اما آنچه مانع تحقق اهداف آنان شده، ایمان مردم، رهبری و روحیه مقاومت بوده است.
سردار قربانی با تأکید بر ضرورت توجه به جوانان گفت: باید با جوانان با محبت و احترام رفتار کنیم . نسل جوان سرمایه کشور است و باید زمینه جذب و مشارکت آنها را در مسیر پیشرفت کشور فراهم کنیم و اجازه دهیم با شناخت درست از تاریخ و واقعیتهای کشور، مسیر آینده خود را انتخاب کنند.
فرمانده لشکر ۲۵ کربلا در دوران دفاع مقدس در پایان، ضمن هشدار نسبت به جنگ نرم و برنامهریزیهای ۳۰ ساله غرب برای دور کردن جوانان از دین و وطن، بر لزوم برخورد محبتآمیز با نسل جدید تأکید کرد و گفت: ما نباید با بیاحترامی، جوانان را از خود دور کنیم؛ بلکه باید با محبت و جذب آنها، فرهنگ ایثار و مقاومت را تداوم ببخشیم. هر یک از جوانان ما میتوانند در جایگاه خود، یک قاسم سلیمانی باشند.
وی در پایان با اشاره به جایگاه شهدا و ضرورت ادامه راه آنان گفت: هر یک از مردم میتوانند در جایگاه خود ادامهدهنده راه شهدا و قهرمانان این سرزمین باشند. مهم این است که مسئولیت خود را بشناسیم و برای حفظ عزت، استقلال و سربلندی ایران تلاش کنیم.
شهناز اشکیان راوی کتاب « سخت ولی شیرین» نیز در این آیین گفت: روایتگری برای نسل جوان امروز یک ضرورت است، بهویژه در شرایطی که جوانان با پرسشها و نگرانیهای مختلف درباره آینده کشور مواجه هستند. باید تجربهها و واقعیتهای تاریخی را برای آنان بیان کنیم تا بدانند انقلاب اسلامی با چه سختیها و فداکاریهایی به اینجا رسیده است.
وی افزود: در جریان برخی حوادث و ناآرامیها، شاهد نگرانی برخی جوانان بودیم که میپرسیدند چه اتفاقی برای انقلاب و کشور خواهد افتاد. پاسخ من این بود که جای نگرانی نیست؛ چراکه انقلابی که برای آن این همه خون ریخته شده و مردم برای حفظ آن این همه سختی کشیدهاند، به سادگی از بین نمیرود.
خاطرات رزمندگان؛ گنجینهای از ایثار و مقاومت
این بانوی رزمنده با اشاره به حضور جمعی از همرزمان و بانوان فعال دوران دفاع مقدس در این مراسم گفت: بسیاری از چهرههایی که امروز در اینجا حضور دارند، خودشان بخشی از خاطرات این کتاب هستند و حوادث دوران جنگ را با گوشت و پوست خود لمس کردهاند.
وی خطاب به همرزمان خود ادامه داد: خانم کاتبی، سوپروایزر بیمارستان اللهاکبر مریوان و دیگر بانوان حاضر در این جمع، هرکدام کوهی از تجربه و خاطره دوران جنگ هستند. خاطرات این کتاب نیز با حضور و تجربه تکتک آنها و اتفاقاتی که در آن دوران رقم خورد، شکل گرفته است و صحبت کردن از ایثار و مقاومت در برابر آنها که خودشان گنجینهای از این مفاهیم هستید، مانند «زیره به کرمان بردن» است. این کتاب تنها فرصتی بود تا بخشی از خاطرات بیان و ثبت شود، وگرنه هر یک از شما به تنهایی گنجینهای از ایثار، مقاومت و فداکاری هستید.امیدوارم خاطرات نسل انقلاب و نسلهای دهه ۶۰ و ۷۰ به دست جوانان امروز برسد تا بدانند انقلاب اسلامی چگونه و با چه هزینهای به این مرحله رسیده است. باید مسئولیت نسل جدید را در قبال کشور و انقلاب برای آنان روشن کنیم. وظیفه حفظ و حراست از اسلام، کشور، آزادی و عزت تا امروز بر عهده نسل ما بوده است و از اینجا به بعد باید این مسئولیت را به نسل جوان تحویل دهیم.
وی روایتگری را یکی از ابزارهای مهم برای ایجاد احساس مسئولیت در جوانان دانست و اظهار کرد: خاطرات باید به گونهای بیان شود که نسل جدید احساس کند این مسئولیت به او منتقل شده و ادامه مسیر بر عهده اوست.
چرا نام کتاب «سخت ولی شیرین» انتخاب شد؟
وی با اشاره به تجربه حضور خود در مدارس و دانشگاهها برای روایتگری دفاع مقدس گفت: زمانی که خاطراتم را برای دانشآموزان و دانشجویان بیان میکردم، بسیاری از آنها میپرسیدند آیا آن دوران سخت نبود؟ پاسخ من این بود که «سخت بود، خیلی هم سخت بود؛ اما شیرین بود». هرچه سختی بیشتر بود، شیرینی آن نیز بیشتر احساس میشد؛ چراکه الگوی ما حضرت زینب(س) بود. حضرت زینب(س) پس از واقعه عاشورا و در برابر یزید، از زیبایی و خیر آنچه از جانب خداوند دیده بود سخن گفت. وقتی انسان خود را در کنار چنین الگویی قرار میدهد، متوجه میشود سختیهایی که در مسیر اسلام تحمل کرده، در برابر صبر و استقامت حضرت زینب(س) بسیار کوچک است.همین نگاه باعث شد نام کتاب «سخت ولی شیرین» انتخاب شود؛ زیرا در کنار همه سختیها، رنجها و دشواریهای دوران دفاع مقدس، احساس شیرینی و رضایتی وجود داشت که با هیچ چیز قابل جبران نیست.
اشکیان با تأکید بر اینکه نباید نسل انقلاب را افرادی دستنیافتنی و بدون خطا معرفی کرد، گفت: تلاش کردم در بیان خاطرات، بچههای انقلاب را تافتهای جدابافته از جوانان امروز نشان ندهم. بسیاری از دانشجویان میگفتند ما نمیتوانیم مانند شما باشیم و تصور میکردند نسل انقلاب همیشه افرادی بسیار متفاوت بودهاند. در پاسخ میگفتم ما هم روزی جوان بودیم؛ ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۲۰ یا ۲۵ ساله بودیم و هیجانها و احساسات دوران جوانی را داشتیم.
تفاوت در این بود که تلاش کردیم به زندگی خود جهت بدهیم، از بزرگانمان راهنمایی بگیریم و در مسیری که انتخاب کرده بودیم حرکت کنیم. امروز جوانان امکانات بیشتری دارند و در بسیاری از زمینهها میتوانند حتی از نسل ما جلوتر باشند. به همین دلیل تلاش کردم در کتاب، تنها از موفقیتها و نقاط مثبت سخن نگویم، بلکه تلخیها، اشتباهات، آزمون و خطاها و هیجانهای دوران جوانی را نیز بیان کنم تا جوان امروز بداند رسیدن به کمال انسانی، مسیری دستنیافتنی نیست.
جوان امروز میتواند از نسل گذشته پیشی بگیرد
وی با اشاره به شرایط فرهنگی و اجتماعی امروز اظهار کرد: جوانان امروز با حجم گستردهای از اطلاعات و فشارهای فرهنگی، بهویژه در فضای مجازی، مواجه هستند؛ شرایطی که در دوران جوانی ما وجود نداشت.با وجود این شرایط، جوانانی که امروز برای دفاع از ارزشهای خود قدم برمیدارند، میتوانند حتی از نسل ما بهتر باشند. باید آنان را باور کنیم، برایشان دعا کنیم و خودمان نیز برای حفظ و تداوم فرهنگ ایثار و مقاومت تلاش کنیم.
معصومه رامهرمزی، نویسنده و پژوهشگر ادبیات پایداری نیز در این آیین دفاع مقدس با اشاره به اهمیت ثبت خاطرات زنان گفت: اقدام مرکز اسناد برای باز کردن مسیر فعالیت در حوزه خاطرات مردمی، موضوع زنان و مطالعات فرهنگی و اجتماعی، اقدامی ارزشمند است و باید تلاش شود این آثار تنها در کتابخانهها باقی نمانند، بلکه به دست مردم و بهویژه نسل جوان برسند و اثر فرهنگی خود را ایجاد کنند. کتابهایی که در حوزه تاریخ جنگ، خانواده و نقش زنان منتشر میشوند، زمانی میتوانند تأثیرگذار باشند که در اختیار جامعه قرار گیرند و مردم آنها را مطالعه کنند.
وی با اشاره به تجربه مطالعه کامل کتاب گفت: این کتاب را با لذت خواندم، نه با سختی. معمولاً کسانی که سالها در حوزه جنگ کار کردهاند، ممکن است در مطالعه کتابهای دفاع مقدس با آثار تکراری مواجه شوند و اگر کتاب کشش لازم را نداشته باشد، مطالعه آن دشوار میشود؛ اما «سخت ولی شیرین» کتابی بسیار پرکشش است. در این اثر تقریباً لحظهای آرام نداریم و حوادث پشت سر هم اتفاق میافتند؛ از اتفاقات تلخ و ناگوار گرفته تا لحظات شیرین و خوش. در کنار همه این حوادث، با بانویی بسیار صبور و رنجدیده مواجه هستیم که رنجهای او در کتاب بهخوبی دیده و لمس میشود.
این پژوهشگر تأکید کرد: با این حال، کتاب تبدیل به «رنجنامه» نشده است. اگر کتابهای دفاع مقدس صرفاً به سوگنامه و روایت رنج تبدیل شوند، ممکن است مخاطب جوان با آنها ارتباط برقرار نکند. کتاب باید بتواند مخاطب را با خود همراه کند.
«قهرمانسازی نشده؛ با یک قهرمان زندگی کردهایم»
وی یکی از ویژگیهای مهم کتاب را واقعی بودن شخصیتهای آن دانست و گفت: در این کتاب شخصیتها واقعی هستند. شهناز اشکیان قهرمانسازی نکرده، بلکه با یک قهرمان زندگی کرده است. سردار قربانی و دیگر شخصیتهای کتاب نیز همانگونه که بودهاند، روایت شدهاند و بزرگنمایی غیرواقعی در مورد آنها صورت نگرفته است. حتی در جایی که راوی احساس میکند توان ادامه دادن ندارد، این موضوع را صادقانه بیان میکند. همین صداقت باعث شده مخاطب بتواند با شخصیتها همذاتپنداری کند.
روایت زندگی فرماندهان زنده؛ یک اقدام شجاعانه
این پژوهشگر با اشاره به دشواری ثبت خاطرات فرماندهان در قید حیات گفت: نوشتن زندگی فرماندهانی که همچنان در قید حیات هستند، ریسک بزرگی است. درباره شهدا، شخصیت از دنیا رفته است و جامعه با خاطرات و آرمانهای او مواجه است؛ اما درباره فردی که زنده است، روایت زندگی او میتواند با حساسیتهای بیشتری همراه باشد. به همین دلیل، شجاعت شهناز اشریانی در بیان خاطرات و روایت صادقانه دردها، غصهها و افتخارات خود قابل تقدیر است.
زنان امروز با شجاعت بیشتری روایت میکنند
وی ادامه داد: زنان ما امروز نسبت به گذشته با شجاعت بیشتری درباره تجربههای خود سخن میگویند. در دهههای گذشته، بسیاری از زنان تصور میکردند ارزش کارهایی که در دوران جنگ انجام دادهاند، در مقایسه با روایتهای مردانه کمتر است؛ اما امروز این نگاه تغییر کرده است. زنان با شجاعت درباره دردها، سختیها، غصهها و در کنار آن افتخارات خود سخن میگویند و همین موضوع به واقعیتر شدن ادبیات دفاع مقدس کمک میکند.
رامهرمزی با تأکید بر ضرورت انتشار هرچه سریعتر خاطرات زنان گفت: به اعتقاد من، انتشار چنین کتابهایی بسیار دیر انجام شده است. این خاطرات باید سالها پیش و پیش از شکلگیری برخی مسائل و چالشهای فرهنگی در جامعه منتشر میشد.
وی افزود: اگر تجربه واقعی زنان رزمنده و خانوادههای آنان زودتر برای جامعه روایت میشد، نسل جوان شناخت دقیقتری از نقش زنان در انقلاب و دفاع مقدس پیدا میکرد.
این پژوهشگر با اشاره به ضرورت معرفی الگوی زن ایرانی گفت: نباید اجازه دهیم تصویری نادرست از زن ایرانی به جامعه ارائه شود. زنان ایرانی در دوران جنگ در کنار رزمندگان حضور داشتند، سختی کشیدند، تحصیل کردند و پس از جنگ نیز مسیر علمی و اجتماعی خود را ادامه دادند.
وی افزود: من و شهناز اشکیان در دوران جنگ نوجوان بودیم؛ یکی در دوره راهنمایی و دیگری در سالهای نخست دبیرستان تحصیل میکردیم، اما در کنار حضور در جنگ، پس از آن نیز تحصیلات خود را ادامه دادیم و در عرصههای مختلف اجتماعی فعالیت کردیم. بنابراین نمیتوان زنان ایرانی را عقبافتاده یا منزوی معرفی کرد.
وی با اشاره به مفهوم «زن الگوی سوم» گفت: زن ایرانی نه الگوی زن غربی است و نه الگوی زن شرقی؛ بلکه میتواند الگویی متفاوت و متناسب با ارزشهای انقلاب اسلامی و فرهنگ ایرانی ـ اسلامی ارائه کند.
ضرورت معرفی الگوی زنان ایرانی در ادبیات دفاع مقدس
این پژوهشگر در پایان با اشاره به آثار ادبی درباره زنان در جنگهای دیگر جهان گفت: مطالعه ادبیات جنگ در جهان نشان میدهد تجربه زنان ایرانی در دوران دفاع مقدس ویژگیهای خاص خود را دارد و باید این تفاوتها با پژوهش و روایت دقیق برای جامعه و مخاطبان جهانی تبیین شود. کتاب «سخت ولی شیرین» گامی مهم در معرفی این تجربه است؛ زیرا در آن با زنانی مواجه هستیم که در کنار رزمندگان ایستادند، سختی کشیدند، خانواده را مدیریت کردند، با بمباران و فقدان و نگرانی روبهرو شدند و در عین حال مسیر زندگی و پیشرفت خود را ادامه دادند.
در این آیین، همچنین، فاطمه ولینژاد نویسنده کتاب «سخت ولی شیرین» با تشریح ابعاد مختلف زندگی و مجاهدتهای شهناز اشکیان گفت: زندگی ایشان از دوران کودکی و ایستادگی در برابر فشارهای مربوط به حجاب آغاز میشود و در ادامه، حضور در جبهههای کردستان و جنوب، امدادگری، ایثارگری و تحمل مجروحیت، تصویری جامع از نقش زنان در دوران دفاع مقدس ارائه میدهد. مبارزه با گروهک کومله، حضور در جبهه، امدادگری، ایثارگری، تحمل مجروحیت و حضور در حوادثی همچون بمبارانها و موشکبارانها تنها بخشی از تجربههای زندگی این بانوی رزمنده است. به همین دلیل معتقدم زندگی شهناز اشکیان به تنهایی میتواند موضوع یک پژوهش کامل و جامع درباره نقش زنان در دفاع مقدس باشد؛ چراکه ابعاد متنوعی از حضور و مجاهدت زنان در دوران جنگ را در خود جای داده است.
وی ادامه داد: خاطرات ایشان تنها مجموعهای از تلخیها نیست، بلکه در کنار حماسه، ترس، دلتنگی و گریه، سرشار از شیرینی، خنده و حتی طنز است. برخی از خاطراتی که در جریان جنگ اتفاق افتاده، با وجود فضای سخت آن دوران، حس شور زندگی را به مخاطب منتقل میکند.
ولینژاد با اشاره به گستردگی روایتهای موجود در این کتاب گفت: یکی از ویژگیهای مهم این اثر، سخاوت راوی در بیان خاطرات دیگر شهدا و همسران آنهاست. راوی کتاب تنها خاطرات شخصی خود را روایت نکرده، بلکه تجربههای زیسته خانوادههای دیگری را نیز به مخاطب منتقل کرده است.
وی تأکید کرد: با وجود تلاش برای داستانی بودن اثر، در تمام مراحل نگارش قدمبهقدم بر حقیقت حرکت کردم. حتی در بخشهایی که میتوانستیم برای جذابتر شدن داستان، تغییراتی در دیالوگها یا روایت ایجاد کنیم، تلاش کردم کمترین فاصله از واقعیت ایجاد شود.
این نویسنده در پایان گفت: امروز میتوانم با اطمینان شهادت بدهم که کتاب «سخت ولی شیرین»، با وجود استفاده از ظرفیتهای داستانپردازی برای جذابیت بیشتر، حتی یک قدم از حقیقت زندگی و خاطرات راوی فاصله نگرفته است.
در پایان این آیین از کتاب « سخت ولی شیرین» رونمایی شد.
انتهای پیام
